fa تجزیه پروبیت برای تعیین مناسب‌ترین دُز پرتوتابی گاما در اصلاح موتاسیونی گندم اصلاح موتاسيوني اصلاح موتاسيوني پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; شناسایی دُز مناسب مواد جهش‌زا مهم‌ترین گام در انجام آزمایشات و ایجاد مواد ژنتیکی جهش‌یافته تلقی می‌گردد. طبق تعریف مناسب‌ترین دُز جهش‌زا، دُزی است که موجب 50 درصد کاهش بقا و یا 30 درصد کاهش رشد نسبت به شاهد می‌شود. هدف از انجام این تحقیق بررسی تأثیر دُزهای مختلف پرتو گاما (دُز صفر به عنوان شاهد، 100، 200، 300 و 400 گری) بر برخی خصوصیات رشدی اولیه به منظور تعیین دُز مناسب پرتوتابی گاما در گندم رقم سرداری بود. به این منظور آزمایشی بر اساس طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در شرایط آزمایشگاه و گلخانه انجام شد. تجزیه داده‌ها در آزمایش جوانه‌زنی بذر نشان داد،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">غیر از صفت سرعت جوانه‌زنی اختلاف معنی‌داری برای تمامی صفات بررسی شده شامل طول ریشه‌چه، طول ساقه‌چه، وزن تر ریشه‌چه، وزن تر ساقه‌چه، وزن خشک ریشه‌چه و وزن خشک ساقه‌چه مشاهده شد. تجزیه داده‌های بدست آمده از گلخانه نیز اختلافی معنی‌دار برای ارتفاع گیاه و درصد بقا نشان داد. بر اساس برازش بهترین مدل رگرسیونی و تجزیه پروبیت، دُزی که موجب 50 درصد کاهش بقا و یا 30 درصد کاهش رشد نسبت به شاهد می‌شد، تعیین گردید. در رقم سرداری این دُز در محدوده بین 200 تا 300 گری قرار داشت. با به کار بردن این محدوده از دُز‌ پرتو گاما، می‌توان تنوع ژنتیکی مناسبی را جهت استفاده در برنامه‌های اصلاح گندم با استفاده از جهش ایجاد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نمود.</span></span></strong><br> &nbsp;</p> <p>Identification of the appropriate dose for mutagen material is the most important step in setting experiment and creating mutant genetic material. According to a definition the most appropriate dose of mutagen is a dose that causing a reduction of 50% survival or 30% growth, compared to control. The aim of this study was to evaluate the effect of different doses of gamma radiation (0 as a control, 100, 200, 300 and 400 Gary) on the early growth characteristics for determining the appropriate dose of gamma irradiation in wheat cultivar Sardari. Therefore, an experiment was conducted based on completely randomized design with three replications at the laboratory and greenhouse. Data analysis of seed germination experiment showed significant difference in all traits including rootlet length, stemlet length, fresh weight of rootlet, fresh weight of stemlet, dry weight of rootlet and dry weight of stemlet, the exception of germination rate. Analysis of data obtained from a greenhouse, also showed significant difference in plant height and survival percentage. Based on the best fitted regression model and probit analysis determined a dose causing reduction of 50% survival or 30% growth, compared to control. It was in the range between 200 to 300 Gary, for Sardari cultivar. It could help to create adequate genetic diversity by applying this range of gamma radiation, for using in the wheat mutation breeding programs.<br> &nbsp;<br> &nbsp;</p> اصلاح موتاسیونی, کبالت 60, مدل رگرسیونی, تنوع ژنتیکی, گندم Cobalt 60, Gamma Irradiation, Genetic Diversity, Mutation Breeding, Regression Model, Wheat 152 158 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-649-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeed Bagherikia سعید باقری کیا s.bagherikia@gmail.com 10031947532846007741 10031947532846007741 Yes Plaant Breeding & Biotechnology Department, Gorgon University of Agricultural Sciences & Natural Resources گروه اصلاح ‌نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Mohammadhadi Pahlevani محمدهادی پهلوانی hpahlavani@yahoo.com 10031947532846007742 10031947532846007742 No Plaant Breeding & Biotechnology Department, Gorgon University of Agricultural Sciences & Natural Resources گروه اصلاح ‌نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Saeed Bagherikia احد یامچی yam12001@yahoo.com 10031947532846007743 10031947532846007743 No Plaant Breeding & Biotechnology Department, Gorgon University of Agricultural Sciences & Natural Resources گروه اصلاح ‌نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Khalil Zenalinezhad خلیل زینلی نژاد khalil1381@yahoo.com 10031947532846007744 10031947532846007744 No Plaant Breeding & Biotechnology Department, Gorgon University of Agricultural Sciences & Natural Resources گروه اصلاح ‌نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان