fa اثرات تنظیم کننده های رشد گیاهی بر کال‌زایی جوانه انتهایی رقم ناز تک‌شاخه کنجد (Sesamum indicum L.) اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; کنجد (</strong><strong><span dir="LTR"><em>Sesamum indicum</em></span></strong><strong><span dir="LTR"> L.</span></strong><strong>) یکی از گیاهان قدیمی، قرن‌هاست که به دلیل دارا بودن آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی و خواص دارویی فراوان در طب سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بذرهای ارقام کنجد از ارزش غذایی زیادی برخوردار بوده و ژنوتیپ‌های مختلف پاسخ</strong><strong> های</strong><strong> متنوع به کشت جوانه‌ انتهایی نشان می‌دهند. در این آزمایش میزان کال‌زایی و باززایی رقم ناز تک‌شاخه در محیط کشت </strong><strong><span dir="LTR">MS</span></strong><strong> با ترکیبات هورمونی متفاوت و با استفاده از یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار بررسی شد. به&shy;منظور کال‌زایی، هورمون </strong>&nbsp;<strong><span dir="LTR">2,4-D</span></strong><strong>در 3 سطح و </strong><strong><span dir="LTR">NAA</span></strong><strong> در 4 سطح اکسین استفاده گردید. در این&nbsp; مطالعه درصد، وزن‌تر و قطر کالوس در ترکیبات هورمونی مختلف مورد ارزیابی قرار گرفتند. بررسی‌ها نشان داد بالاترین درصد کالوس مربوط به هورمون 4/0 میلی‌گرم بر لیتر </strong><strong><span dir="LTR">2,4-D</span></strong><strong> بود. از لحاظ وزن</strong><strong>‌تر کالوس</strong><strong>، بیشترین مقدار مربوط به ترکیب هورمونی 2/0 میلی‌گرم بر لیتر </strong><strong><span dir="LTR">2,4-D</span></strong><strong> به همراه 16/0 میلی‌گرم بر لیتر </strong><strong><span dir="LTR">NAA</span></strong><strong> بود. هم‌چنین از لحاظ قطر هم بیشترین مقدار مربوط به ترکیب هورمونی 2/0 میلی‌گرم بر لیتر </strong><strong><span dir="LTR">2,4-D</span></strong><strong> به همراه 12/0 میلی‌گرم بر لیتر </strong><strong><span dir="LTR">NAA</span></strong><strong> می‌باشد. بر اساس نتایج به دست آمده هورمون کاینتین (</strong><strong><span dir="LTR">kin</span></strong><strong>) تأثیر بسزایی در افزایش درصد باززایی داشت به‌طوریکه بهترین پاسخ مربوط به ترکیب هورمونی 2 میلی‌گرم بر لیتر کینتین به همراه 4/0 میلی‌گرم بر لیتر </strong><strong><span dir="LTR">NAA</span></strong><strong> بود.</strong></p> <p>Sesame (<em>Sesamumindicum</em> L.) as an ancient plant has traditionally used for centuries as a medicinal plant due to its natural antioxidants and plenty of medicinal properties. Seeds from different cultivars of sesame have various nutritional values and different genotypes showing different response to mature shoot buds meristems. In present experiment callus induction and plant regeneration of sesame cultivar (Single Branch Naz) have been considered using different hormonal combinations in a factorial experiment based on completely randomized design with three replicates. In order to evaluate callus induction, 2,4-D in three levels and NAA in four levels were used as auxinsources. In current study, percentage, fresh weight and diameter of induced callus were compared. Results in different environments showed that the highest percentage of callus was obtained using 0.4 mgl^-12,4-D hormone. Also, in terms of fresh callus weight maximum result was belong to combination of 0.2 mgl^-1 2,4-D and 0.16 mgl^-1NAA hormones. Furthermore, in callus diameters the highest amount was allocated to combination 0.2 mgl^-1 2,4-D and 0.12 mgl^-1 hormones. However, kinetin played a significant role in increasing the percentage of regeneration, so that. The best response was belonged to combination 2 mgl^-1 Kin and 0.4 mgl^-1 NAA hormones.</p> جوانه انتهایی, قطرکالوس, کال‌زایی, کنجد Apical Meristems, Callus Induction, Callus Diameter, Sesame 237 231 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-174&slc_lang=fa&sid=1 سینا قنبری 10031947532846004090 10031947532846004090 Yes سید کمال کاظمی‌تبار 10031947532846004091 10031947532846004091 No