fa بررسی تنوع و ارزیابی روابط بین عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ‌های کلزا (Brassica napus L.) اصلاح نباتات General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong><span style="color:black;">به منظور مطالعه تنوع و ارتباط بین عملکرد و اجزای عملکرد دانه کلزا، آزمایشی براساس روش لاین&times;تستر،&nbsp; در 15 دورگ حاصل از تلاقی سه ژنوتیپ کلزای بهاره پرمحصول (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">SPN</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">34</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">RGS</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">003</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">SPN</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">1</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">) به‌عنوان تستر، با پنج ژنوتیپ کلزای بهاره با عملکرد متوسط (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">SPN</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">3</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">SPN</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">9</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">SPN</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">36</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">SPN</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">30</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">DH4</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">) به عنوان لاین، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 2 تکرار اجرا شد و از نظر 21 صفت ارزیابی شد. میانگین مربعات دورگ‌ها برای همه ۲۱ صفت بجز طول دوره گل</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">دهی، در سطح احتمال 5 تا 1 درصد معنی‌دار شد. </span></strong><strong><span style="color:black;">عملکرد</span></strong> <strong><span style="color:black;">دانه</span></strong> <strong><span style="color:black;">کلزا</span></strong> <strong><span style="color:black;">دارای همبستگی</span></strong> <strong><span style="color:black;">مثبتی</span></strong> <strong><span style="color:black;">با</span></strong> <strong><span style="color:black;">عملکرد روغن (^**999/0)، </span></strong><strong><span style="color:black;">عملکرد بیولوژیک </span></strong><strong>(</strong><strong>^**</strong><strong>868/0)<span style="color:black;">، ارتفاع اولین خورجین از سطح زمین (</span></strong><strong>^{<span style="color:black;">**</span>}</strong><strong><span style="color:black;">627/0)، تعداد دانه در خورجین</span></strong> <strong><span style="color:black;">&nbsp;(</span></strong><strong>^{<span style="color:black;">**</span>}</strong><strong><span style="color:black;">546/0) و طول خورجین </span></strong><strong><span style="color:black;">(^**523/0)</span></strong> <strong><span style="color:black;">بود. </span></strong><strong><span style="color:black;">براساس نتایج تجزیه علیت عملکرد روغن بیشترین اثر مستقیم (016/1)و درصد روغن بیشترین اثر غیرمستقیم (379/0) را بر عملکرد دانه داشت. نتایج تجزیه خوشه‌ای&nbsp; براساس مربع فاصله اقلیدوسی و روش وارد، دورگ‌ها را در سه خوشه قرار داد و صحت نتایج تجزیه خوشه‌ای با استفاده از تجزیه تابع تشخیص به طور کامل تایید شد. در نتایج تجزیه به مولفه‌های اصلی شش مولفه مستقل از هم تشخیص داده شدند بطوری که این مولفه‌ها توانستند 20/۸9 درصد از تغییرات کل داده را تبیین کنند. </span></strong><strong><span style="color:black;">به</span></strong> <strong><span style="color:black;">طورکلی، مهم‌ترین</span></strong> <strong><span style="color:black;">صفت</span></strong> <strong><span style="color:black;">تأثیرگذار</span></strong> <strong><span style="color:black;">بر</span></strong> <strong><span style="color:black;">عملکرد</span></strong> <strong><span style="color:black;">دانه</span></strong> <strong><span style="color:black;">کلزا،</span></strong> <strong><span style="color:black;">عملکرد روغن</span></strong> <strong><span style="color:black;">بود</span></strong> <strong><span style="color:black;">که</span></strong> <strong><span style="color:black;">می‌تواند</span></strong> <strong><span style="color:black;">برای</span></strong> <strong><span style="color:black;">انتخاب</span></strong> <strong><span style="color:black;">مستقیم</span></strong> <strong><span style="color:black;">عملکرد دانه</span></strong> <strong><span style="color:black;">در</span></strong> <strong><span style="color:black;">نسل‌های</span></strong> <strong><span style="color:black;">در حال</span></strong> <strong><span style="color:black;">تفرق</span></strong> <strong><span style="color:black;">مورد</span></strong> <strong><span style="color:black;">استفاده</span></strong> <strong><span style="color:black;">قرار</span></strong> <strong><span style="color:black;">گیرد</span></strong></span><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span></strong></div> In order to study of variation and correlation between yields and yield components in oilseed rape, an experiment was designed using line&times;tester method. Fifteen hybrid derived from crosses of three spring type and high yielding testers (SPN34, RGS003, SPN1) with five spring lines with moderate yield (SPN3, SPN9, SPN36, SPN30, DH4) were tested using a randomized complete blocks design with two replications in Seed and Plant Improvement Institute during 2014-15. Totally 21 traits were studied. Mean squares for all 21 traits except flowering time were significant at 5% to 1% levels. Grain yield positively correlated with, oil yield (0.999), biological yield (0.868), first pod height from ground level (0.627), the number of seeds per pod (0.546) and the pod length (0.523). According to the results of path analysis, oil yield (1.016) and oil percent (0.379) had the most direct and indirect effects on grain yield, respectively. Cluster analysis based on the square Euclidean distance and Ward&#39;s method, classified crosses in three clusters and the accuracy of the results of clustering was confirmed by discriminant analysis. Six independently principal components were identified in the analysis of principal components, and this component could explain 89.20<span dir="RTL">% </span>&nbsp;of the total variation. In general, the most important affecting traits was grain yield, which can be used to for direct selection of grain yield in segregating generations.<br> &nbsp; تجزیه به مولفه‌های اصلی, تجزیه خوشه‌ای, تجزیه علیت, تنوع ژنتیکی, کلزا Cluster analysis, Genetic diversity, Oilseed rape, Path analysis, Principal components analysis 115 124 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-634-1&slc_lang=fa&sid=1 mahdieh Arshadi Bidgoli مهدیه ارشدی بیدگلی arshadi1992@yahoo.co.uk 10031947532846008632 10031947532846008632 No Hassan Amiri Oghan حسن امیری اوغان amirioghan2014@gmail.com 10031947532846008633 10031947532846008633 No Mohammad Hossein Fotokian محمدحسین فتوکیان fotokian@shahed.ac.ir 10031947532846008634 10031947532846008634 Yes Bahram Alizadeh بهرام علیزاده alizadeh.bahram@gmail.com 10031947532846008635 10031947532846008635 No