fa مطالعه اثر متقابل ژنوتیپ × محیط در تعدادی از لاین‌های خالص برنج در استان مازندران اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p><strong>وجود اثر&shy; متقابل ژنوتیپ در محیط، از مشکلات عمده ارزیابی و معرفی ژنوتیپ&shy;های برتر می</strong><strong><span dir="LTR">&shy;</span></strong><strong>باشد. به&shy;منظور شناسایی و معرفی ارقام پرمحصول و در عین حال پایدار و سازگار<a name="OLE_LINK105"></a><a name="OLE_LINK104">، آزمایشی</a> با ده لاین امیدبخش برنج همراه با دو شاهد <a name="OLE_LINK107"></a><a name="OLE_LINK106">از ارقام رایج منطقه </a>(فجر و شیرودی) در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با چهار تکرار در دو منطقه از استان مازندران (<a name="OLE_LINK133"></a><a name="OLE_LINK132">مزارع تحقیقاتی آمل </a>و گاو&shy;</strong><strong><span dir="LTR">&shy;</span></strong><strong>دشت بابل) به مدت دو سال (91-90 و 92-91) انجام شد. تجزیه واریانس ساده حاکی از وجود تفاوت معنی&shy;داری در بین ژنوتیپ&shy;ها برای تمامی صفات در هر دو مکان بود. تجزیه واریانس مرکب با توجه به یکنواختی اشتباهات آزمایشی انجام شد. نتایج اثر معنی&shy;دار ژنوتیپ‌ها را نشان داد که بیانگر تفاوت ژنتیکی در بین ژنوتیپ&shy;های مختلف می</strong><strong><span dir="LTR">&shy;</span></strong><strong>باشد.</strong><a name="OLE_LINK147"></a> <strong>ژنوتیپ&shy;های 3، 4، 5، 6 و 9 به ترتیب با عملکردهای 8/5، 2/6، 3/6، 8/5 و 2/6 تن در هکتار دارای بیشترین عملکرد و بدون اختلاف معنی‌دار (5%) در گروه </strong><strong><span dir="LTR">a</span></strong><strong> مشترک بودند.</strong><strong> ژنوتیپ&shy;های 7 و 6 به ترتیب با 57/0 و 54/0 درصد دارای بیشترین شاخص برداشت بودند. <a name="OLE_LINK157"></a><a name="OLE_LINK156">در نهایت</a>، ژنوتیپ شماره 6 به علت داشتن شاخص برداشت بالا (54/0 در گروه </strong><strong><span dir="LTR">a</span></strong><strong>) و درصد دانه پر بالا (45/78 درصد در گروه </strong><strong><span dir="LTR">a</span></strong><strong>) دارای بالاترین عملکرد بوده و انتخاب گردید</strong><strong><span dir="LTR">.</span></strong></p> <p><span 11pt="" calibri="" en-us="" font-size:="" mso-ansi-language:="" mso-bidi-language:="" mso-fareast-font-family:="" mso-fareast-language:="" new="" style="line-height: 115% font-family: " times=""><font color="#000000">Existance of genotype &times; environment interaction effects are constraints in evaluation and release of new cultivars. In order to evaluate new high-yielding promising lines and assess their yield stability, an experiment was conducted with ten promising genotypes of rice and two control variety (Shiroudi and Fajr) in two regions of Mazandaran (Deputy of Rice Research Institute in Amol and Ghavdasht Rice Research Station in Babol) under randomized complete block design with four replications during two years (2012-2013). Simple Analysis of variance indicated significant differences among the genotypes for all traits in two location. [Combined ANOVA was also performed following Bartlett test (for uniformity of error variances)]. Combined ANOVA was performed according to the homogeneity of experimental error. Results showed significant differences among the genotypes and reflect genetic differences between genotypes. Genotypes 3, 4, 5, 6 and 9 produced<span dir="RTL"> </span>higher yields, with 5.8, 6.2, 6.3, 5.8 and 6.2 ton per hectare, respectively. Genotypes 7 and 6 showed highest harvest indices with 0.57 and 0.54, respectively. Genotype 6 due to its high harvest index and, a high percentage of filled seeds (%78 in group a) and its high yield, was selected as the best genotype.</font></span></p> اثر متقابل ژنوتیپ × محیط, برنج, سازگاری, صفات زراعی Adaptability, Agronomical traits, GxE interaction, Rice 168 175 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-147&slc_lang=fa&sid=1 طاهره مومنی زاده 100319475328460010906 100319475328460010906 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری حمید نجفی زرینی 100319475328460010907 100319475328460010907 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری محمد نوروزی 100319475328460010908 100319475328460010908 No مؤسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، آمل علی رضا نبی پور 100319475328460010909 100319475328460010909 No مؤسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، آمل