fa ارزیابی صفات زراعی همبسته با عملکرد دانه در برنج ( (Oryza sativaبا استفاده از روش های تجزیه رگرسیون و علیت اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p><strong>تسهیل</strong> <strong>در امر گزینش برای بهبود عملکرد در ژنوتیپ&shy;های جدید برنج مهم و ضروری است. در این مطالعه، به&shy;منظور بررسی رابطه بین عملکرد دانه با صفات مختلف زراعی، در یک کلکسیون بین&shy;المللی برنج شامل 100 ژنوتیپ، آزمایشی در قالب طرح بلوک&shy;های ناقص (لاتیس سه گانه 10&times;10) طراحی شد. عملکرد دانه به همراه 14 صفت مختلف زراعی دیگر ارزیابی شدند. ضرایب همبستگی نشان از رابطه مثبت و معنی‌داری بین عملکرد دانه با تعداد دانه پر در خوشه (368/0)، وزن هزار دانه (441/0) و عرض دانه (321/0) بود. به&shy;منظور گزینش صفات توجیه&shy;کننده عملکرد دانه، تجزیه رگرسیون گام به گام انجام شد و صفات وزن هزار دانه، تعداد دانه پر در خوشه، تعداد پنجه بارور در بوته، طول دانه و سطح برگ پرچم به&shy;عنوان مؤثر&shy;ترین صفات بر عملکرد دانه وارد مدل شدند. به&shy;منظور درک روابط مستقیم و غیرمستقیم این صفات با عملکرد دانه تجزیه ضرایب مسیر انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان</strong> <strong>ارتباط مستقیم و کمترین میزان ارتباط منفی از طریق سایر صفات با عملکرد دانه مربوط به صفات وزن هزار دانه (548/0) و تعداد دانه پر در خوشه (560/0) بود. صفات وزن هزار دانه و تعداد دانه پر در خوشه به&shy;عنوان معیار انتخاب غیر&shy;مستقیم برای بهبود عملکرد دانه معرفی و به&shy;منظور استفاده در پروژه&shy;های اصلاحی برنج توصیه می&shy;شوند.</strong></p> <p>Facilitate the selection procedure to improve performance of new genotypes of rice is essential. In present study in order to evaluate relationship between grain yields with other agronomic traits, a global rice collection including 100 accessions was seeded in an incomplete block design (triple lattice 10&times;10). Afterward, grain yield and 14 morphological traits were evaluated. Correlation coefficient displayed a positive and significant correlation between grain yield and number of filled grain per panicle, 1000-grains weight and grain width. To select affective traits in grain yield step wise regression was done and 1000-grains weight, number of filled grain per panicle, number of fertile tillers, grain length and flag leaf length were entered to regression model. Path analysis was used to understand the direct and indirect effect of these traits with grain yield. Results showed 1000-grains weight and number of filled grain per panicle had the largest positive direct effect and lowest negative indirect effect on grain yield. Therefore, the results can be pointed out the importance of these traits in improvement grain yield. However, 1000-grains weight and number of filled grain per panicle can be appropriate criteria for indirect selection for grain yield in rice breeding projects.</p> <p></p> برنج, تجزیه مسیر, رگرسیون گام به گام, ضرایب همبستگی Correlation Coefficient, Path Analysis, Rice, Stepwise Regression 115 122 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-141&slc_lang=fa&sid=1 مجتبی جهانی 100319475328460010886 100319475328460010886 Yes دانشگاه شهید باهنر کرمان قربانعلی نعمت زاده 100319475328460010887 100319475328460010887 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری قاسم محمدی نژاد 100319475328460010888 100319475328460010888 No دانشگاه شهید باهنر کرمان