fa گروه‌بندی لاین‌های گندم و گزینش گروهی آن‌ها در شرایط دیم اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي Special پژوهشي Research <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="line-height: normal direction: rtl unicode-bidi: embed"><strong>افزایش عملکرد دانه مهم‌ترین هدف به‌نژادگران در برنامه‌های اصلاحی می‌باشد. اما از آنجا که عملکرد صفت پیچیده‌ای است که از اجزای کمی بسیاری متأثر شده و وراثت‌پذیری پایینی دارد، معمولاً به‌طور مستقیم مورد ارزیابی قرار نگرفته و در عوض اجزای آن ارزیابی می‌شوند. هدف از پژوهش حاضر، گروه‌بندی 60 لاین اینبرد به ‌همراه چهار رقم شاهد گندم از لحاظ صفات فنولوژیک و زراعی و گزینش گروه‌های برتر بود. ازاین‌رو، این لاین‌ها و ارقام در قالب طرح لاتیس مربع (8 &times; 8) با دو تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. در تجزیه واریانس صفات زراعی و فنولوژیک مورد ارزیابی، اختلافات معنی‌داری در اکثر صفات مشاهده شد که نشان دهنده وجود تنوع ژنتیکی بالا از لحاظ صفات مذکور می‌باشد. تجزیه خوشه‌ای نشان داد که گزینش خوشه اول لاین‌ها در مورد صفات فنولوژیک و خوشه دوم لاین‌ها در مورد صفات زراعی با گزینش برای گلدهی زودتر وارتفاع، طول ریشک و بیوماس بیشتر می‌تواند منجر به گزینش ژنوتیپ‌های با تعداد سنبله، تعداد دانه در سنبله، وزن هزاردانه و عملکرد بیشتر شود.همچنین، با توجه به سهولت ارزیابی و وراثت‌پذیری بیشتر این صفات می‌توان استفاده از آنها را برای گزینش غیرمستقیم عملکرد دانه و اجزای آن در گندم برای شرایط دیم توصیه نمود.</strong><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt font-family: 'B Nazanin'"><!--stripped--><!--stripped--></span></b></p> <p class="MsoNormal" style="line-height: normal">Increasing grain yield is the most important goal in any breeding program. Since yield is a complex trait and involves several quantitative components with low inheritance, its direct evaluation is not usually sufficient and therefore it is suggested that its components be investigated instead. The objective of this study was grouping 60 inbred lines along with four check cultivars of wheat from the different phonological and agronomic traits, and selection of superior groups. Therefore, these lines and cultivars were examined in (8 &times; 8) square lattice design with two replications. In analysis of variance for the evaluated phonological and agronomic traits, significant differences were observed in the most traits that indicate high genetic diversity of these traits. Cluster analysis showed that selection of first cluster of lines for phonological traits and second cluster of lines for agronomic traits with selection for early flowering and high plant height, awn length and biomass could lead to selection of genotypes with high number of spike per plant, seed number per spike, 1000- grain weight and grain yield. As well as, because of more easily evaluation and more heritability, these traits can be recommended for indirect selection of grain yield and its components of wheat under rainfed conditions.<span style="font-family: 'Times New Roman', serif"><!--stripped--><!--stripped--></span></p> تجزیه کلاستر, صفات زراعی, صفات فنولوژیکی, گندم, لاین Agronomic traits, Cluster analysis, Lines, Phenological traits, Wheat 164 159 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-511-1&slc_lang=fa&sid=1 shahla tavana شهلا توانا shahla.tawana@znu.ac.ir 10031947532846005140 10031947532846005140 Yes University of zanjan دانشگاه زنجان jalal saba جلال صبا saba@znu.ac.ir 10031947532846005141 10031947532846005141 No University of zanjan دانشگاه زنجان