fa شناسایی QTLهای مرتبط با تعدادی از خصوصیات مورفولوژیکی ژنوتیپ‌های برنج تحت تنش کمبود نیتروژن اصلاح نباتات مولكولي اصلاح نباتات مولكولي پژوهشي Research <p dir="RTL"><span style="font-size:11px;"><strong><span style="color:black;">نیتروژن</span></strong> <strong><span style="color:black;">مهم&shy;ترین</span></strong> <strong><span style="color:black;">عنصر</span></strong> <strong><span style="color:black;">غذایی</span></strong> <strong><span style="color:black;">پرمصرف</span></strong> <strong><span style="color:black;">می‌باشد</span></strong> <strong><span style="color:black;">که</span></strong> <strong><span style="color:black;">در</span></strong> <strong><span style="color:black;">ساختمان</span></strong> <strong><span style="color:black;">مولکول‌های</span></strong> <strong><span style="color:black;">پروتئینی</span></strong> <strong><span style="color:black;">گوناگون، آنزیم‌ها،</span></strong> <strong><span style="color:black;">کوآنزیم‌ها، اسیدهای</span></strong> <strong><span style="color:black;">نوکلئیک</span></strong> <strong><span style="color:black;">و</span></strong> <strong><span style="color:black;">سیتوکروم‌ها</span></strong> <strong><span style="color:black;">نقش</span></strong> <strong><span style="color:black;">دارد. به‌منظور مکان&shy;یابی </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">QTL</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">های مرتبط با تحمل به کمبود نیتروژن در مرحله گیاهچه &shy;ای 96 لاین که از نسل</span></strong> <strong><span style="color:black;">هشتم</span></strong> <strong><span style="color:black;">تلاقی</span></strong> <strong><span style="color:black;">ارقام اهلمی&shy; طارم و ندا به</span></strong> <strong><span style="color:black;">دست</span></strong> <strong><span style="color:black;">آمده</span></strong> <strong><span style="color:black;">بودند</span></strong> <strong><span style="color:black;">در</span></strong> <strong><span style="color:black;">آزمایشگاه&shy;های</span></strong> <strong><span style="color:black;">گیاه‌شناسی</span></strong> <strong><span style="color:black;">و</span></strong> <strong><span style="color:black;">ژنتیک</span></strong> <strong><span style="color:black;">دانشگاه گنبدکاووس</span></strong> <strong><span style="color:black;">در</span></strong> <strong><span style="color:black;">سال 1393 مورد</span></strong> <strong><span style="color:black;">مطالعه</span></strong> <strong><span style="color:black;">قرار</span></strong> <strong><span style="color:black;">گرفتند. برای تهیه نقشه ژنتیکی از 30 نشانگر </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">SSR</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> و 15 نشانگر </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">&nbsp;ISSR</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">استفاده شد. نقشه پیوستگی 3/1411 سانتی&shy;مورگان ژنوم برنج را با متوسط فاصله بین دو نشانگر مجاور برابر با 34/15 سانتی&shy;مورگان پوشش داد. در مجموع 38 </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">QTL</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> برای صفات مورد مطالعه مکان&shy; یابی شد. در شرایط کمبود نیتروژن </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">qRV-10</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> 4/11 درصد از تغییرات فنوتیپی حجم ریشه را تبیین نمود. برای میزان ازت در شرایط کمبود نیتروژن یک</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">QTL </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">&nbsp;روی کروموزوم 2 شناسایی شد که 7/13 درصد از واریانس فنوتیپی این صفت راکنترل نمود. </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">QTL</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">های کنترل کننده تعداد ریشه (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">qRN-3</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">qRN-6b</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">)، و وزن ریشه (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">qRW-5b</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">qRW-5c</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">) در شرایط نرمال بزرگ اثر تشخیص داده شدند که این </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">QTL</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">ها توجیه بالای 20 درصد از تغییرات فنوتیپی را به خود اختصاص دادند. از نشانگرهای پیوسته به این </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">QTL</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">ها پس از تعیین اعتبار به</span></strong> <strong><span style="color:black;">عنوان</span></strong> <strong><span style="color:black;">نشانگر</span></strong> <strong><span style="color:black;">پیوسته</span></strong> <strong><span style="color:black;">به</span></strong> <strong><span style="color:black;">صفات جهت انتخاب به کمک نشانگر در برنامه &shy;های به&shy; نژادی مورد استفاده قرار گیرد.</span></strong></span><br> &nbsp;</p> <p>In order to detect the QTL associated with nitrogen-deficiency tolerance at seedling stage, a population of 96 lines derived from Ahlami Tarom and Neda cross were studied at 2014. For genetic linkage map construction, 30 SSR and 15 ISSR makers were used. The resulted linkage map covered 1411.3 cM of rice genome with an average of 15.34 cM distance between two markers. A total of 37 QTLs were identified for the traits under study. qRV-10 under conditions of nitrogen deficiency explained 11.4% of the phenotypic variations of root volume. QTLs controlling root number (qRN-3 and qRN-6b) and root weight (qRW-5b and qRW-5c) under normal conditions were detected in the major stress that this is justified QTL accounted for over 20 percent of phenotypic changes. Markers linked to the QTL as markers linked to traits are likely to be used for marker-assisted selection in breeding programs.<br> &nbsp;</p> برنج, مرحله گیاهچه ای, کمبود نیتروژن, مکان یابی صفات کمی Nitrogen deficiency, Quantitative Traits Loci, Rice, Seedling stage 171 179 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-97-4&slc_lang=fa&sid=1 sharifeh miohammad alegh شریفه محمدالق sharife1990@gmail.com 10031947532846008734 10031947532846008734 No gonbad kavous university دانشگاه گنبد کاووس hossein sabouri حسین صبوری hos.sabouri@gmail.com 10031947532846008735 10031947532846008735 Yes gonbad kavous university دانشگاه گنبد کاووس ali sattarian علی ستاریان ali.sattarian@yahoo.com 10031947532846008736 10031947532846008736 No gonbad kavous university دانشگاه گنبد کاووس abbas biabani عباس بیابانی abs346@yahoo.com 10031947532846008737 10031947532846008737 No gonbad kavous university دانشگاه گنبد کاووس abdollatif gholizadeh عبدالطیف قلی زاده latif_gholizadeh@yahoo.com 10031947532846008738 10031947532846008738 No gonbad kavous university دانشگاه گنبد کاووس