Journal of Crop Breeding
پژوهشنامه اصلاح گیاهان زراعی
J Crop Breed
Agriculture
http://jcb.sanru.ac.ir
1
admin
2228-6128
2676-4628
10.61186/jcb
fa
jalali
1394
4
1
gregorian
2015
7
1
7
15
online
1
fulltext
fa
ارزیابی ژنتیکی صفات کمی برنج (Oryza sativa L.) با استفاده از روش تجزیه میانگین نسلها
The Genetical Evaluation of Quantitative Traits in Rice (Oryza sativa L.) by Generation Mean Analysis
اصلاح نباتات
General
پژوهشي
Research
<p> <strong> به­منظور مطالعه نحوه عمل ژن در ارقام برنج از لحاظ عوامل موثر بر عملکرد، چهار رقم برنج با سطوح متفاوتی از صفات، مورد مطالعه قرار گرفتند. ابتدا تلاقی­های مستقیم و </strong><strong>معکوس بین ارقام سنگ طارم × گرده، </strong><strong>IRRI<sub>2</sub> × IR<sub>229</sub> </strong><strong>و تلاقی­های برگشتی انجام گرفت. بذور </strong><strong>F<sub>1</sub> </strong><strong>و تلاقی­های برگشتی در سال­های بعد کاشته و با خودگشن شدن بذرهای </strong><strong>F<sub>1</sub> </strong><strong>، نسل </strong><strong>F<sub>2</sub> </strong><strong>ایجاد شد. بدین ترتیب ده نسل مختلف در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. همه صفات کمی مورد بررسی برای دو تلاقی در شرایط مزرعه، دارای مقدار <sup>2</sup> </strong><strong>χ </strong><strong>معنی­داری برای مدل افزایشی- غالبیت بودند (به جز صفت تعداد طول خوشه در تلاقی<sub> </sub>سنگ طارم × گرده) </strong><strong>که وجود حداقل اثرات متقابل دو ژنی را نشان می­دهد، آزمون مقیاس وزنی نشان داد که اجزای افزایشی-غالبیت همراه با اثرات متقابل افزایشی × افزایشی، افزایشی × غالبیت و اپیستازی از نوع مضاعف مسئول کنترل ژنتیکی صفات مرتبط با عملکرد می­باشند. وراثت­پذیری عمومی و خصوصی به ترتیب در دامنه </strong><strong>56/0 تا 98/0 و 03/0 تا 68/2 برآورد گردید. برای صفت ارتفاع بوته و وزن هزار دانه در تلاقی </strong><strong>IRRI<sub>2 </sub>× IR<sub>229</sub> </strong><strong>تعداد فاکتورهای موثر بیشتر از یک ژن برآورد گردید. </strong></p>
<p> In order to study mode of gene action in rice for the traits related to yield, four varieties of rice were investigated. Direct and reciprocal crosses have been done between parents Sang-Tarrom and Gerdeh, IR<sub>229</sub> and IRRI<sub>2</sub> and their back crosses. The F<sub>1</sub> and BC seeds were grown in 2006 and F<sub>1</sub> plants were selfed for obtaining F<sub>2</sub> seeds. Therefore, 10 different populations (generations) including P<sub>1</sub>, P<sub>2</sub>, F<sub>1</sub>, RF<sub>1</sub>, BC<sub>1</sub>, RBC<sub>1</sub>, BC<sub>2</sub>, RBC<sub>2</sub>, F<sub>2</sub> and RF<sub>2 </sub>were planted in a randomized complete block design with three replications. The Additive×Dominance model was significant for the traits in both crosses (except number of panicle length trait in Sang-e-Tarrom×Gerdeh cross). The join scaling test indicated that the inheritance of traits related to yield was described by Additive×Dominance components, non-allelic interactions mainly Additive×Additive and Additive×Dominance and duplicate epistasis. Estimated of narrow and broad-sense heritability for two crosses was 0.56 to 0.98 and 0.03 to 2.68 respectively. More than one major gene group appeared to be involved for the expression of 1000-grain weight and plant height while the remaining traits showed the presence of at least one major group of genes for controlling their inheritance.</p>
اثرات ژن, برنج, تجزیه میانگین نسلها, صفات کمی, برنج
Generation mean analysis, Gene effect, Quantitative traits, Rice
105
114
http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-126&slc_lang=fa&sid=1
شعله
کیانی
100319475328460010852
100319475328460010852
Yes
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
نادعلی
بابائیان جلودار
100319475328460010853
100319475328460010853
No
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
غلامعلی
رنجبر
100319475328460010854
100319475328460010854
No
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
سید کمال
کاظمی تبار
100319475328460010855
100319475328460010855
No
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
محمد
نوروزی
100319475328460010856
100319475328460010856
No
موسسه تحقیقات برنج آمل