fa ارزیابی صفات زراعی موتانت‌های القایی حاصل از پرتودهی اشعه گاما در ارقام PF و RGS003 کلزا (L. Brassica napus) اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl">&nbsp;<strong> به&shy;منظور بررسی اثرات موتاسیون القایی حاصل از پرتودهی سه دز اشعه گاما 500، 700 و 900 گری در نسل </strong><strong>M₂ </strong><strong>دو رقم کلزا </strong><strong>PF </strong><strong>و </strong><strong>RGS003 </strong><strong>، همراه با تیمارهای شاهد در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار </strong><strong>مورد مطالعه قرار گرفت. </strong><strong>لاین&shy;های انتخابی نسل </strong><strong>سوم موتاسیون ( </strong><strong>M₃ </strong><strong>) </strong><strong>از نظر صفاتی مانند </strong><strong>ارتفاع، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، میانگین طول غلاف و وزن هزار دانه </strong><strong>ارزیابی شدند. </strong><strong>نتایج تجزیه واریانس داده&shy;های حاصل از آزمایش نشان داد که اثر هر سه دز اشعه بر اکثر صفات مورد مطالعه در هر دو رقم معنی&shy;دار بود </strong><strong>و </strong><strong>تعداد غلاف در بوته در هر یک از ارقام </strong><strong>PF </strong><strong>و </strong><strong>RGS003 </strong><strong>به ترتیب در دزهای 500 و 900 گری اشعه بیشترین ضریب تنوع را داشت که این موضوع بیان&shy;کننده تأثیرپذیری بیشتر این صفت نسبت به پرتودهی اشعه گاما است. </strong><strong>دزهای اشعه گاما مورد استفاده در اکثر صفات مورد مطالعه بیشترین ضریب تنوع را در رقم </strong><strong>PF </strong><strong>ایجاد کردند که نشان&shy;دهنده عکس&shy;العمل بیشتر این رقم نسبت به تیمار موتاژنی بوده است. </strong><strong>مقایسه میانگین لاین&shy;های آزمایشی با شاهد نشان داد که چهار لاین در رقم </strong><strong>PF </strong><strong>و یک لاین در رقم </strong><strong>RGS003 </strong><strong>نسبت به شاهد از نظر </strong><strong>تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و وزن هزار دانه </strong><strong>برتری داشته و به&shy;عنوان لاین&shy;های برتر در نظر گرفته شدند. نتایج این بررسی نشان می&shy;دهد پرتودهی اشعه گاما قادر است تنوع مطلوبی در صفات مورد بررسی در برخی لاین&shy;ها ایجاد کند که می&shy;توانند به&shy;عنوان منابع مناسب ژرم پلاسم در تولید و بهبود واریته&shy;های برتر در برنامه&shy;های اصلاحی مورد استفاده قرار گیرند. </strong></p> <span 11pt="" en-us="" font-size:="" mso-ansi-language:="" mso-bidi-language:="" mso-fareast-font-family:="" mso-fareast-language:="" new="" style="LINE-HEIGHT: 115% FONT-FAMILY: " times="">In order to evaluate of the effects of induced mutation doses of gamma irradiation 500, 700 and 900 Gry, the M₂generation of two rapeseed varieties including RGS003 and PF, were studied along with control treatments in a randomized complete block design with three replications. Selected lines of third-generation of mutation (M₃) were evaluated for plant height (cm), number of pods per plant and seeds per pod, pod length (cm) and 1000 seed-weight (gr). Effect of gamma irradiation doses in most traits were significant for both varieties while, number of pods per plant showed the highest C.V. in PF and RGS003 at doses of 500 and 900 respectively. Results indicated that the traits highly affected from gamma radiation. The PF mutants had the highest C.V. for most traits, showing it is highly affected from gamma irradiation. Mean comparison of the traits showed that four lines of PF and one line of RGS003 indicated better than control plant height, number of pods per plant, seeds per pod and seed weight. Results demonstrated that gamma irradiation is suitable for producing desirable variation and can be used as suitable genetic resources for producing superior varieties.</span> کلزا, موتاسیون القایی, اشعه گاما و پرتودهی Rapeseed, Induced mutation, Gamma ray and irradiation 135 144 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-120&slc_lang=fa&sid=1 مهتاب صمدی گرجی 100319475328460010871 100319475328460010871 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری علی زمان میرآبادی 100319475328460010872 100319475328460010872 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ولی اله رامئه 100319475328460010873 100319475328460010873 No مرکز تحقیقات کشاورزی مازندران مریم حسن پور 100319475328460010874 100319475328460010874 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری افشین اسماعیلی فر 100319475328460010875 100319475328460010875 No دانشگاه تهران