fa ارزیابی خصوصیات ریخت‌شناختی ژنوتیپ‌های جدید پنبه (Gossypium hirsutum L.) در استان گلستان ساير ساير پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; به&shy; منظور ارزیابی تمایز، یکنواختی و پایداری (</strong><strong><span dir="LTR">DUS</span></strong><strong>) خصوصیات ریخت &shy;شناختی سه ژنوتیپ جدید پنبه (</strong><strong><span dir="LTR">GT40</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">TBL60</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">SKT134</span></strong><strong>) با استفاده از طرح بلوک</strong><strong>&lrm;</strong><strong>های کامل تصادفی با چهار تکرار مورد آزمون قرار گرفتند. به &shy;طورکلی 39 خصوصیت کمی و کیفی ریخت&shy; شناختی اندازه</strong><strong>&shy;</strong><strong> گیری شدند. نتایج نشان داد ژنوتیپ&shy; ها برای خصوصیات ریخت</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>شناختی کمی</strong><strong> شامل</strong> <strong>تعداد گره‌ها تا پایین‌ترین شاخه زایا، طول شاخه زایا، تعداد گره‌های شاخه زایا، درصد </strong><strong>کیل الیاف، درجه کشش، ظرافت و طول الیاف،</strong><strong> ارتفاع گیاه و طول دمگل قوزه </strong><strong>به &shy;طور معنی &shy;داری </strong><strong>متمایز بودند. همچنین ژنوتیپ&shy; ها از لحاظ خصوصیات ریخت</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>شناختی کیفی: رنگ گرده</strong><strong>، </strong><strong>موقعیت کلاله نسبت به پرچم‌ها</strong><strong>،</strong><strong> اندازه براکته (در بلوغ سبز)</strong><strong>، </strong><strong>تیپ گل&shy;دهی گیاه</strong><strong>، </strong><strong>اندازه برگ، کرک</strong><strong>&shy;</strong><strong>دار بودن برگ (سطح زیرین)، قسمت بالایی ساقه زمان باز شدن قوزه (زمانی که 50 درصد گیاهان حداقل یک قوزه باز شده داشته باشد)</strong><strong> و </strong><strong>درجه شکفتگی قوزه (در مرحله بلوغ کامل) متمایز بودند. به</strong><strong>&lrm;</strong><strong>طورکلی براساس نتایج این تحقیق ژنوتیپ </strong><strong><span dir="LTR">GT40</span></strong><strong> براساس زرد بودن رنگ گرده، موقعیت بالاتر کلاله نسبت به پرچم‌ها، اندازه کوچک برگ، کرک&shy;دار بودن متوسط قسمت بالایی ساقه، ارتفاع کوتاه گیاه (در بلوغ سبز) و زمان زود باز شدن قوزه از ژنوتیپ&shy; های </strong><strong><span dir="LTR">TBL60</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">SKT134</span></strong><strong> متمایز بود. ژنوتیپ </strong><strong><span dir="LTR">TBL60</span></strong><strong> نیز به &shy;واسطه تیپ گل&shy;دهی باز گیاه، شدت متوسط رنگ سبز برگ (در مرحله گل&shy;دهی)، اندازه متوسط براکته در بلوغ سبز و طول متوسط دمگل قوزه از ژنوتیپ </strong><strong><span dir="LTR">SKT134</span></strong><strong> قابل تمایز بود.</strong><strong> بنابراین، نتایج این تحقیق خصوصیات ریخت&shy; شناختی متمایز برخوردار از یکنواختی و پایداری سه ژنوتیپ جدید پنبه در دست معرفی به&shy; عنوان رقم را برای ثبت ارقام برای برخورداری از حقوق به &shy;نژادگران مشخص ساخت. همچنین باتوجه به یکنواختی و پایداری تمایز هشت خصوصیت ریخت &shy;شناختی کیفی، از این خصوصیات می &shy;توان به</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>عنوان شناسه ارقام در فرآیند کنترل و گواهی مزارع تولید بذر ارقامی که از این ژنوتیپ&shy; ها معرفی خواهند شد، برای ارزیابی خلوص و اصالت ژنتیکی، استفاده نمود. </strong></span></div> In order to evaluate of distinctness, uniformity and stability (DUS) of morphological traits, three new genotypes of cotton (GT40, TBL60 and SKT134) were tested using a complete randomized blocks design with 4 replications. In general, 39 quantitative and qualitative morphological characteristics were measured. Result<a name="_GoBack"></a>s showed quantitative morphological characteristics including number of stem nodes to the lowest fruiting branch (at flowering stage), fruiting branch length, fruiting branch nodes number, ginning outturn, fiber length, elongation and fineness, plant height and boll petiole length of genotypes significantly were distinct. Also genotypes qualitative morphological characteristics: pollen color, position of stigma relative to anthers, bract size (at green maturity), type of flowering, intensity of leaf green color (at flowering stage), Leaf size and pubescence of lower side, stem pubescence in upper part, boll opening time (when 50% of the plants have at least one boll opened) and degree of opening (at full maturity) significantly were distinct. Generally, achieved results showed, GT40 genotype based on yellow pollen color, upper position of stigma relative to anthers, small leaf size, medium stem pubescence in upper part, short plant height (at green maturity) and early boll time of opening (when 50% of the plants have at least one boll opened) was distinct from TBL60 and SKT134 genotypes. Also TBL60 genotype due to non-clustered type of flowering, medium leaf intensity of green color (at flowering stage), medium bract size (at green maturity) and medium boll petiole length were distinct from SKT134 genotype. Therefore, this research results characterized distinct morphological characters having uniformity and stability of three cotton new genotypes in the course of introduction as cultivars which could be used for mentioned cultivars registration for having plants breeders&#39; right. Also, with due attention to uniformity and stability of distinctness of eight qualitative morphological characteristics, can used these characteristics as descriptors of cultivars which would introduced for those genotypes seed production fields control and certification of genetical purity and genuineness خصوصیات ریخت‌شناختی, پنبه, ثبت رقم, تمایز, یکنواختی, پایداری Cotton, Cultivar registration, Distinctness Uniformity, Stability, Morphological characteristic 66 74 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-504-1&slc_lang=fa&sid=1 Aidin Hamidi آیدین حمیدی hamidi.aidin@gmail.com 10031947532846008601 10031947532846008601 Yes Seed and Plant Certification and Registration Institute(SPCRI) مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال 2. Kamal Ghasemi Bazdi کمال قاسمی بزدی kghasemibezdi@yahoo.com 10031947532846008602 10031947532846008602 No Cotton Research Institute(CRI) مؤسسه تحقیقات پنبه کشور Yasser Jafari یاسر جعفری yjafari@yahoo.com 10031947532846008603 10031947532846008603 No Cotton Research Institute(CRI) مؤسسه تحقیقات پنبه کشور