fa ارزیابی تنوع و شناسایی صفات موثر بر عملکرد لاین‌های امیدبخش گندم نان تحت تنش شوری اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>در عمده کشورهای تولید کننده گندم، رشد و عملکرد این محصول بطور منفی تحت تاثیر شوری قرار دارد و اصلاح ارقام مقاوم از طریق گزینش و تکنیک‌های اصلاحی، برای حل این مشکل امری ضروری است. روابط بین عملکرد و صفات مرتبط با آن در23 رقم و لاین گندم تحت تنش شوری در قالب یک طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه آموزشی دانشگاه بیرجند مورد ارزیابی قرار گرفت. ارقام و لاین‌های امیدبخش گندم طی دو سال زراعی 91-1389 کشت شده و در طول دوره رشد با آب دارای هدایت الکتریکی 81/10 دسی‌زیمنس بر متر آبیاری گردیدند. لاین‌های مورد بررسی از نظر کلیه صفات به جز تعداد روز تا ظهور سنبله و طول پدانکل دارای تنوع و تفاوت معنی‌داری بودند. نتایج همبستگی نشان داد عملکرد دانه با تمامی صفات به جز تعداد سنبله در متر مربع و وزن دانه در سنبله همبستگی معنی‌داری داشت. آنالیز رگرسیون به روش گام به گام مشخص نمود که صفات طول دوره پر شدن دانه، ارتفاع بوته، طول سنبله و طول پدانکل 81 درصد تغییرات عملکرد دانه را تبیین کردند که در این میان، طول دوره پر شدن دانه به تنهایی 54 درصد تغییرات را به خود اختصاص داد. بر اساس تجزیه علیت، طول دوره پر شدن دانه بیشترین اثر مستقیم و طول پدانکل از طریق ارتفاع بیشترین اثر غیرمستقیم را بر عملکرد دانه داشتند. این صفات به عنوان مهم&rlm;ترین صفات در گزینش لاین‌های پرعملکرد گندم در شرایط تنش شوری پیشنهاد می‌شوند.</strong></p> <p>In the major wheat growing countries, wheat growth and yield are negatively affected by salinity and breed tolerant cultivars through selection and breeding techniques is necessary to solve this problem. Relationship among yield, and its related traits in 23 wheat cultivars and promised lines were studied under salt stress conditions using a randomized complete block design with three replications at research field of Birjand University. Bread wheat cultivars and promised lines cultivated at two cropping seasons of 2010 and 2011 and irrigated with 10.81 ds.m^-1 irrigation water during each season. Investigated cultivars and lines were significantly different in almost all traits except for days to heading and peduncle length. Correlation analysis showed that grain yield was significantly related to all traits except for number of spike per square meter and grain weight per spike. Regression analysis using step-wise method revealed that 81 percent of total variation exists in grain yield have been determined by grain filling period, plant height, and spike and peduncle length, in which grain filling period alone determined 54% of the variations. According to path analysis, grain filling period had the highest direct effect and peduncle length had the highest indirect effect via plant height on grain yield. These four traits are suggesting as suitable traits for selection of high-yield wheat lines under salt stress conditions.</p> تجزیه خوشه‌ای, تجزیه علیت, عملکرد, گندم, همبستگی Cluster, Path analysis, Yield, Wheat, Correlation 40 31 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-457-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hoessein Saberi محمدحسین صابری saberi196@gmail.com 10031947532846005084 10031947532846005084 No Agricultural Research and Education Organization سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Elias Arazmjoo الیاس آرزمجو Elias.arazmjo@gmail.com 10031947532846005085 10031947532846005085 Yes Agricultural Research and Education Organization سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Ashkboos Amini اشکبوس امینی Amini_ashk@yahoo.com 10031947532846005086 10031947532846005086 No Agricultural Research and Education Organization سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی