fa بهینه‌سازی کشت کالوس مرزه بختیاری (.Satureja bachtiarica L) با استفاده از ریزنمونه‌ها و غلظت‌های مختلف تنظیم کننده‌های رشد بيوتكنولوژي گياهي بيوتكنولوژي گياهي پژوهشي Research <p>م<strong>مرزه بختیاری با نام علمی </strong><strong><em><span dir="LTR">Satureja bachtiarica </span></em></strong><strong><span dir="LTR">L</span></strong><strong><span dir="LTR">.</span></strong><strong> یکی از گیاهان دارویی مهم </strong><strong>متعلق به خانواده نعناعیان است که به سبب داشتن ترکیبات با ارزش دارویی از اهمیت خاصی برخوردار می‌باشد. بهینه‌سازی کشت کالوس این گونه به عنوان جایگزینی برای تکثیر رویشی مطرح می‌باشد. در این مطالعه </strong><strong>یک روش مؤثر</strong> <strong>برای القاء کالوس مرزه بختیاری در محیط کشت </strong><strong><span dir="LTR">MS</span></strong> <strong>با استفاده از ریزنمونه‌ها و غلظت‌های مختلف تنظیم&shy;کننده‌های رشد گیاهی</strong><strong> توسعه داده شد.</strong><strong> نتایج نشان داد بالاترین سرعت القاء کالوس (94/0</strong><strong><span dir="LTR">&plusmn;</span></strong><strong>82/16 روز پس از کشت) و حجم کالوس (47/0</strong><strong><span dir="LTR">&plusmn;</span></strong><strong>17/14) با استفاده از ریزنمونه‌ی میانگره به دست آمد. از سوی دیگر ریزنمونه‌های جوانه انتهایی، میانگره و قطعات گرهی در مقایسه با ریزنمونه‌ی برگ، مطلوب‌ترین ریزنمونه‌ها برای درصد القای کالوس بودند. با توجه به نتایج، قطعات گرهی کشت شده روی محیط کشت تکمیل شده با 1 میلی‌گرم در لیتر </strong><strong><span dir="LTR">BAP</span></strong><strong> و 1 میلی‌گرم در لیتر </strong><strong><span dir="LTR">NAA</span></strong><strong>، منجر به کاهش چشمگیر سرعت القاء کالوس شد. حداکثر حجم کالوس با استفاده از ریزنمونه‌ی میانگره کشت شده روی 5/0 میلی‌گرم در لیتر </strong><strong><span dir="LTR">BAP</span></strong><strong> و 5/0 میلی‌گرم در لیتر </strong><strong><span dir="LTR">NAA</span></strong><strong> به دست آمد.</strong></p> <p>Satureja bachtiarica L, an important medicinal plant from Lamiaceae family is valuable because of its medical compounds. Optimization of in vitro culture through callogenesis is proposed to be an alternative for vegetative propagation. In present study, an efficient protocol has been developed for callus induction of S. bachtiarica using different explants and concentrations of plant growth regulators on MS basal medium. Results indicated that the highest rate of callogenesis (16.82&plusmn;0.94 days after culture) and callus volume (14.17&plusmn;0.47) were achieved from internodes explants. On the other hand, for percentage of callus induction, shoot tips, internodes and nodal segments explants were more efficient than that of leaves explants. According to the results, the nodal segments cultured on medium supplemented with 1 mgl^-1 BAP plus 1 mgl^-1 NAA led to a remarkable decrease in induction rate of calli. Maximum callus volume was obtained from internodes explants cultured on medium supplemented with 0.5 mgl^-1 BAP plus 0.5 mgl^-1 NAA.</p> تنظیم‌کننده‌ی رشد, ریزنمونه, کالوس, محیط کشت, مرزه بختیار Callus, Explant, Growth regulator, Medium, Satureja bachtiarica L. 132 124 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-446-1&slc_lang=fa&sid=1 Leila Elyasi لیلا الیاسی safari_6564@yahoo.com 10031947532846005127 10031947532846005127 No Ilam University دانشگاه ایلام Ali-Ashraf Mehrabi علی اشرف مهرابی mehrabi2015@yahoo.com 10031947532846005128 10031947532846005128 No Ilam University دانشگاه ایلام Mehdi Seyedi مهدی صیدی Aster_190012@yahoo.com 10031947532846005129 10031947532846005129 No Ilam University دانشگاه ایلام Zeinab Safari زینب صفری Zsafari_89@yahoo.com 10031947532846005130 10031947532846005130 Yes Ilam University دانشگاه ایلام