fa ارزیابی مقاومت نسبت به بیماری زنگ برگی (قهوه‌ای) در برخی از ارقام و لاین‌های گندم نان در شرایط مزرعه و گلخانه اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>زنگ</strong> <strong>قهوه‌ای</strong> <strong>یا</strong> <strong>زنگ</strong> <strong>برگ</strong> <strong>با</strong> <strong>عامل</strong> <strong>قارچی</strong> <strong><span dir="LTR">Puccinia recondita f. sp. Tritici</span></strong> <strong>یکی</strong> <strong>از</strong> <strong>مخرب‌ترین بیماری‌های</strong> <strong>قارچی</strong> <strong>گندم</strong> <strong>در</strong> <strong>سطح</strong> <strong>جهان</strong> <strong>است. در این پژوهش به منظور ارزیابی مقاومت به زنگ قهوه‌ای 41 رقم گندم نان در شرایط مزرعه و گلخانه در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در 3 تکرار مورد آزمایش قرار گرفت. صفات مورد بررسی شامل تیپ آلودگی 1، شدت آلودگی 2، سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری 2 و دوره کمون 4 بودند.</strong> <strong>نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ژنوتیپ‌ها برای تمام صفات اختلاف معنی‌داری وجود دارد. تجزیه همبستگی نشان داد که بین صفات مورد مطالعه در مزرعه همبستگی بالا و مثبت و بین صفات مورد مطالعه در گلخانه همبستگی بالا و منفی وجود دارد. از</strong> <strong>تجزیه</strong> <strong>خوشه‌ای</strong> <strong>به</strong> <strong>روش</strong> <strong>فاصله</strong> <strong>اقلیدسی</strong> <strong>و</strong> <strong>الگوریتم</strong> <strong>ادغام متوسط برای</strong> <strong>گروه‌بندی ارقام</strong> <strong>استفاده</strong> <strong>شد. بر این اساس ارقام در مزرعه به دو گروه مقاوم و حساس و در گلخانه به سه گروه مقاوم، نیمه مقاوم و حساس تقسیم‌بندی شدند.</strong></p> <p>Leaf Rust or rust fungus <em>Pucciniatriticina</em>causes leaf, Is one of the most destructive fungal disease of wheat worldwide. In this study, in order to resistance evaluate to brown rust on 41cultivars of wheat was in field and greenhouse situation and based on randomized complete block design with three replication. Traits including infection type, disease severity, Area under Disease Progress Curve and latent period were recorded. Analysis of variance showed significant differences between genotypes for all traits. Correlation analysis showed a high and positive correlation between the traits in the field and showed high and negative correlation between the traits in greenhouse situation. Cluster analysis based on Euclidean distance and complete linkage algorithm was used to clustering of genotypes. In the cluster analysis cultivars were divided in to 2 groups in field and 3 groups in greenhouse.</p> اجزای مقاومت, زنگ قهوه‌ای, گندم, نوع آلودگی, شدت آلودگی, دوره کمون و سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری Area Under Disease Progress Curve (AUDPC), Disease Severity, Infection Type, Latent Period, leaf rust, Resistance components and wheat 76 70 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-429-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Mohajervatan فاطمه مهاجروطن mohajermona991@yahoo.com 10031947532846005106 10031947532846005106 Yes Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Ali Asghar Nasrollah Nezhad Ghomi علی اصغر نصراله نژادقمی ali1340nn@yahoo.com 10031947532846005107 10031947532846005107 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Mehdi Kalate Arabi مهدی کلاته عربی KalaTeh21@yahoo.com 10031947532846005108 10031947532846005108 No Gorgan Agricultural Research Center مرکز تحقیقات علوم کشاورزی گرگان Mohamad Ali Dehghan محمدعلی دهقان dehghan21@yahoo.com 10031947532846005109 10031947532846005109 No Gorgan Agricultural Research Center مرکز تحقیقات علوم کشاورزی گرگان