fa گروه بندی ژنوتیپ های یونجه از نظر صفات مختلف با استفاده از روش های آماری چند متغیره اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p> <strong> به منظور بررسی تنوع ژنتیکی و صفات مؤثر بر عملکرد بذر، 49 ژنوتیپ یونجه، شامل ژرم پلاسم­های داخلی و خارجی در سال 1387 در قالب طرح لاتیس ساده 7×7 در دو تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، مورد بررسی قرار گرفتند. تجزیه واریانس، وجود تنوع ژنتیکی معنی­داری را از نظر اکثر صفات نشان داد. کمترین ضریب تغییرات به تعداد روز تا اتمام دانه­بندی و بیشترین آن به عملکرد بذر مربوط بود. در تجزیه خوشه­ای داده­ها بر اساس تمامی صفات مورد ارزیابی و روش </strong><strong>Ward </strong><strong>و با داده­های استاندارد شده، 49 ژنوتیپ مورد بررسی در سه خوشه گرو‌ه­بندی شدند. قرار گرفتن برخی از ارقام خارجی و داخلی در یک خوشه نشانگر عدم انطباق تنوع ژنتیکی موجود با پراکنش جغرافیایی بود. در تجزیه خوشه­ای بر اساس صفات حاصل از تجزیه رگرسیونی ژنوتیپ‌های مورد بررسی در دو خوشه قرار گرفتند. در این گرو‌هبندی کلیه ژنوتیپ‌های جمع­آوری شده از منطقه آذربایجان در یک خوشه قرار داشتند. در تجزیه به عامل­ها بر مبنای مقادیر ویژه بزرگتر از یک به روش مؤلفه­های اصلی پنج عامل تعیین گردید که در مجموع این عامل­ها 02/77 درصد از تغییرات کل را تبیین نمودند. </strong></p> In order to analyze genetic diversity and determine the most effective characteristics on seed yield, 49 alfalfa genotypes including foreign and Iranian germplasms, were evaluated using a simple lattice design with two replications in researches station of Natural Resources and Agricultural Research Center of East Azerbaijan province. Analysis of variance revealed significant genetic diversity among genotypes with respect to some of the traits. Coefficient of variation (C.V.) was smallest for days to end of seeding and highest for seed yield. Grouping of genotypes using Ward's algorithms and all the traits assigned 49 genotypes into three groups. Assignment of some landraces and foreign genotypes in one group indicated incongruity of genetic variation and geographical origins of genotypes. In grouping based on seed yield and related traits identified using path analysis, genotypes analyzed were classified into two groups. In this classification all of the landraces from East Azerbaijan province were located in one group. In factor analysis, five factor with eigenvalues greater than one explained 77.02 percent of total variance. 107 121 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-108&slc_lang=fa&sid=1 پیام حاذق جعفری 10031947532846001724 10031947532846001724 No سعید اهری زاد 10031947532846001725 10031947532846001725 No سید ابولقاسم محمدی 10031947532846001726 10031947532846001726 No فرید نورمند مؤید 10031947532846001727 10031947532846001727 No پیمان بهروز 10031947532846001728 10031947532846001728 Yes