fa اثر موتاژن های شیمیایی متفاوت روی رقم برنج طارم محلی پژوهشي Research موتاسیون به عنوان ابزار مفیدی در برنامه‌های اصلاحی گیاهان پذیرفته شده است که قادر است حداکثر تنوع قابل توارث برای عمل انتخاب را فراهم نماید. در مطالعه حاضر نقش سه موتاژن شیمیایی اتیل متان سولفونات (140 میلی مولار)، سدیم آزید (2 میلی مولار) و تیمار ترکیبی متیل نیتروز اوره + سدیم آزید (30 میلی مولار+2 میلی مولار) در ایجاد تنوع در صفات زراعی رقم برنج طارم محلی مورد بررسی قرار گرفت. صفات زراعی مورد بررسی شامل ارتفاع بوته، تعداد پنجه، طول و عرض برگ پرچم، طول خوشه، تعداد خوشچه ی اولیه و ثانویه، تعداد دانه‌های پوک، پر و کل در خوشه بودند. نتایج نشان داد که ارتفاع بوته و تعداد کل دانه در خوشه بیشترین و مناسبترین واکنش را نسبت به این موتاژن‌ها نشان دادند. ارتفاع بوته در هر سه تیمار موتاژنی نسبت به شاهد بطور معنی‌داری کاهش و تعداد کل دانه در خوشه نیز در هر سه تیمار موتاژنی نسبت به شاهد بطور معنی‌داری افزایش یافت. ارتفاع بوته در هر سه تیمار موتاژنی بیشترین وراثت‌پذیری و پیشرفت ژنتیکی را نشان داد. حداکثر مقدار وراثت‌پذیری و پیشرفت ژنتیکی در اکثر صفات در تیمار ترکیبی متیل نیتروز اوره + سدیم آزید مشاهده شد که نشان دهنده تاثیر بیشتر این موتاژن نسبت به دو موتاژن دیگر بوده است. <span style="FONT-FAMILY: "Times New Roman","serif" FONT-SIZE: 12pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-bidi-font-family: '2 Nazanin' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: AR-SA">Mutation induction has been accepted as a useful tool in plant breeding programs to provide maximum inheritable variability.<font face="Times New Roman"><font size="3"><span style="mso-spacerun: yes">  </span>In present study, role of three chemical mutagens [Ethyl Methan solfonate (140 mM), Sodium Azide (2</font></font></span><span dir="rtl"></span><span style="FONT-FAMILY: "2 Nazanin" FONT-SIZE: 12pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: AR-SA mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'" dir="rtl"><span dir="rtl"></span> </span><span style="FONT-FAMILY: "Times New Roman","serif" FONT-SIZE: 12pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-bidi-font-family: '2 Nazanin' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: AR-SA">mM) and a combination treatment of Methyl Nitros ourea+ Sodium Azide (30</span><span dir="rtl"></span><span style="FONT-FAMILY: "2 Nazanin" FONT-SIZE: 12pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: AR-SA mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'" dir="rtl"><span dir="rtl"></span> </span><span style="FONT-FAMILY: "Times New Roman","serif" FONT-SIZE: 12pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-bidi-font-family: '2 Nazanin' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: AR-SA">mM+2</span><span dir="rtl"></span><span style="FONT-FAMILY: "2 Nazanin" FONT-SIZE: 12pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: AR-SA mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'" dir="rtl"><span dir="rtl"></span> </span><span style="FONT-FAMILY: "Times New Roman","serif" FONT-SIZE: 12pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-bidi-font-family: '2 Nazanin' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: AR-SA">mM)] for creating variability in Tarrom Mahali cultivar have been investigated.<font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="mso-spacerun: yes">  </span>The measured agronomic characters were: Plant height, tiller number, length and width of flag leaf, panicle length, number of first and second spikelet, number of unfilled, filled and total seeds per panicle.<span style="mso-spacerun: yes">  </span>Results indicated that plant height and number of total seed per panicle showed the best response to this mutagens because plant height decreased significantly in all mutagen treatments compared with control.<span style="mso-spacerun: yes">  </span>Number of total seed per panicle increased significantly in all mutagen treatments compared with control.<span style="mso-spacerun: yes">  </span>Plant height in three mutagen treatments showed the most heritability and genetic advance.<span style="mso-spacerun: yes">  </span>Maximum heritability and genetic advances were belong to combination treatment MNU+AZ in most traits, therefore, it is indicated that effects of this mutagen is higher than the other two mutagens</font></font></span><span style="FONT-FAMILY: "Times New Roman","serif" FONT-SIZE: 14pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-bidi-font-family: '2 Nazanin' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: AR-SA">.</span> موتاسیون، اتیل متان سولفونات،سدیم آزید، ، متیل نیتروز اوره + سدیم، تنوع ژنتیکی، برنج Mutation, EMS, AZ, MNU+AZ, Genetic variation, Rice 14 25 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-2&slc_lang=fa&sid=1 زهرا مجیدی 100319475328460047 100319475328460047 Yes