fa ارزیابی تحمل به تنش خشکی در هیبریدهای سینگل کراس ذرت دانه‌ای اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl">  <strong>به­منظور بررسی اثر تنش رطوبتی در مراحل مختلف رشد بر عملکرد دانه و صفات مرتبط با عملکرد 60 هیبرید سینگل کراس ذرت دانه‌ای، دو آزمایش جداگانه در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار، در دو شرایط نرمال (50 درصد تخلیه مجاز رطوبتی از خاک) و تنش خشکی (80 درصد تخلیه مجاز رطوبتی از خاک) در ایستگاه طرق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی در سال 1392 اجرا گردید. نتایج تجزیه واریانس </strong><strong>‌ </strong><strong>داده‌ها نشان داد که در شرایط نرمال و تنش، اختلاف بین هیبریدها در تمامی صفات در سطح احتمال یک درصد معنی­دار بود. نتایج مقایسه میانگین هیبریدها با روش آزمون چند­دامنه‌ای دانکن نشان داد که بالاترین عملکرد دانه در شرایط نرمال مربوط به </strong><strong></strong><strong>ترکیب هیبرید </strong><strong>L5×k1263/1 </strong><strong>با 30/13 تن در هکتار و در شرایط تنش مربوط به هیبرید </strong><strong>L10×k1263/1 </strong><strong>با 02/9 تن در هکتار و در شرایط نرمال عملکرد 60/10 تن در هکتار می‌باشد. با توجه به شاخص‌های </strong><strong>MP </strong><strong>، </strong><strong>GMP </strong><strong>، </strong><strong>STI </strong><strong>و </strong><strong>HARM </strong><strong>از بین هیبریدهای مورد مطالعه، </strong><strong>L1×k1263/1 </strong><strong>، </strong><strong>L5×k1263/1 </strong><strong>و </strong><strong>L10×k1263/1 </strong><strong>بیشترین عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند. طول دوره رشد کمتر در این هیبریدها و عدم برخورد دوره گرده افشانی با دماهای بالا می­تواند دلیلی بر برتری ترکیبات مذکور نسبت به سایرین باشد. نتایج همبستگی‌ها حاکی از وجود رابطه مثبت و معنی‌دار بین عملکرد پتانسیل (بدون تنش) با شاخص­های </strong><strong>MP </strong><strong>، </strong><strong>GMP </strong><strong>، </strong><strong>STI </strong><strong>، </strong><strong>TOL </strong><strong>و </strong><strong>HARM </strong><strong>می­باشد. بیشترین همبستگی مثبت و معنی­دار بین شاخص‌ها، مربوط به </strong><strong>GMP </strong><strong>و </strong><strong>STI </strong><strong>(99/0) بود. بنابراین هیبریدهای </strong><strong>L1×k1263/1 </strong><strong>، </strong><strong>L5×k1263/1 </strong><strong>، </strong><strong>L10×k1263/1 </strong><strong>و </strong><strong>14×k1263/1 </strong><strong>با توجه به بالا بودن میزان تحمل به خشکی در برنامه‌های اصلاح و معرفی و پیشنهاد هیبریدهای جدید در برنامه‌های اصلاحی می­توان بهره برد. </strong></p> <p>  This experiment was conducted to study the effects of water deficit stress on morphological traits, yield and yield components of 60 maize single cross hybrids at Torough Agricultural and Natural Resources Research C enter located in Mashhad, Iran on 2013. This experiment was laid out in randomized complete block design with three replications. The irrigation treatments were consisted of two irrigation levels (50 and 80 percent allowed water depletion as normal and drought stress, respectively). The result of ANOVA showed significant differences among single cross hybrids for all of measured traits in both conditions. In non-stress or normal condition, hybrids No.4 and in stress condition, hybrids No.9 were the best hybrids for grain yield with 13.30 and 9.02 ton/ha, respectively. According to the indices MP, GMP, STI and HARM among the studied hybrids the promising hybrids No.1 and No.1,4 and9 were recommended for water stress condition in Mashhad regions. During periods of lower growth in hybrid and non-treated with high temperatures during pollination can cause lead to the compounds than others. The correlation results showed the positive and significant relation between potential for performance (no stress) indices MP, GMP, STI, TOL and HARM. Most significant and positive correlation between the indices was related to GMP and STI (0.99). In general, hybrids L1×k1263/1, L5×k1263/1, L10×k1263/1 and 14×k1263/1 due to the high level of tolerance can be used in breeding programs. </p> ذرت دانه‌ای, تنش خشکی, تجزیه خوشه‌ای, شاخص‌های تحمل 41 53 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-103&slc_lang=fa&sid=1 مهرنوش علیپور کریم آباد 10031947532846001708 10031947532846001708 Yes غلامعلی رنجبر 10031947532846001709 10031947532846001709 No سعید خاوری خراسانی 10031947532846001710 10031947532846001710 No نادعلی باباییان جلودار 10031947532846001711 10031947532846001711 No