fa ارزیابی صفات مؤثر بر میزان دگرگشنی لاین‌های نرعقیم سیتوپلاسمی برنج ایرانی اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p> <strong> در برنامه تولید بذر هیبرید، ارزیابی </strong><strong></strong><strong>صفات مرتبط با دگرگشنی در لاین­های نرعقیم، جهت گزینش <br>لاین­های مطلوب ضروری است. در تحقیق حاضر </strong><strong>از 7 لاین نرعقیم سیتوپلاسمی (بین­المللی) و نگهدارنده آنها و تعداد 33 لاین نرعقیم ایرانی به همراه لاین والدینی آنها در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی استفاده گردید. </strong><strong>نتایج </strong><strong></strong><strong>حاصل </strong><strong></strong><strong>از </strong><strong></strong><strong>تجزیه </strong><strong></strong><strong>واریانس </strong><strong></strong><strong>حاکی </strong><strong></strong><strong>از </strong><strong></strong><strong>وجود </strong><strong></strong><strong>تفاوت </strong><strong></strong><strong>معنی­دار </strong><strong></strong><strong>بین لاین­های </strong><strong></strong><strong>مورد </strong><strong></strong><strong>مطالعه برای </strong><strong></strong><strong>صفات طول کیسه بساک، طول میله پرچم، طول کلاله، طول گلوم، طول گلچه، عرض گلچه، باروری دانه گرده، طول خوشه، درصد خروج خوشه، درصد دگرگشنی، تعداد کل دانه و درصد باروری خوشه بود. </strong><strong>مقایسه میانگین صفات نشان داد که لاین نرعقیم حسنی ریشک قرمز </strong><strong>A </strong><strong>دارای بلندترین طول کلاله (93/2 میلی­متر) و کوتاهترین طول کیسه بساک (87/1 میلی­متر) می­باشد . درصد دگرگشنی در لاین حسنی ریشک قرمز </strong><strong>A </strong><strong></strong><strong>و خزر </strong><strong>A </strong><strong>بسیار پایین بود . لاین نرعقیم بین­المللی </strong><strong>IR69224A </strong><strong>ضمن داشتن عقیمی کامل گرده، درصد دگرگشنی بالایی ( </strong><strong>79/37%= </strong><strong></strong><strong>) </strong><strong></strong><strong>داشته است. </strong><strong></strong><strong>صفات درصد عقیمی گرده، تعداد گلچه در خوشه، طول گلوم و طول میله پرچم، ضریب تغییرات ژنوتیپی، وراثت­پذیری و پیشرفت ژنتیکی بالایی نسبت به سایر صفات داشته­اند، در نتیجه این صفات را می­توان به­عنوان معیار انتخاب در لاین­های نرعقیم سیتوپلاسمی با میزان دگرگشنی بالا در نظر گرفت. همچنین درصد دگرگشنی با صفاتی نظیر طول بساک (47/0= </strong><strong>r </strong><strong>)، خروج خوشه (32/0= </strong><strong>r </strong><strong>) و طول گلچه (22/0= </strong><strong>r </strong><strong>) رابطه مثبت و معنی­داری داشته است در نتیجه لاین­های نرعقیم سیتوپلاسمی با طول بساک و اندازه گلچه بزرگتر و خروج خوشه بیشتر، درصد تشکیل بذر هیبرید بیشتری خواهند داشت. </strong><strong></strong></p> آلوگامی, نرعقیمی سیتوپلاسمی, برنج 61 72 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-92&slc_lang=fa&sid=1 عمّار افخمی قادی 10031947532846001451 10031947532846001451 Yes نادعلی بابائیان جلودار 10031947532846001452 10031947532846001452 No نادعلی باقری 10031947532846001453 10031947532846001453 No