fa بررسی اثر متقابل ژنوتیپ در محیط از طریق روش GGE بای پلات برای عملکرد دانه ارقام بهاره کلزا (Brassica napus L.) در شرایط دیم اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p> <strong> در دهه اخیر استفاده از روش گرافیکی یا روش </strong><strong>GGE </strong><strong>بای پلات در بررسی اثر متقابل ژنوتیپ </strong><strong>× </strong><strong>محیط در برنامه‌های به نژادی متداول شده است. در این روش اثر ژنوتیپ و اثر متقابل <a name="OLE_LINK11"></a><a name="OLE_LINK10">ژنوتیپ </a></strong><strong></strong><strong>× </strong><strong>محیط </strong><strong>از هم تفکیک نشده و گزینش ارقام پایدار بر اساس هر دو اثر مذکور صورت می‌گیرد. در این تحقیق از روش </strong><strong>GGE </strong><strong>بای پلات برای بررسی عملکرد دانه نه ژنوتیپ بهاره کلزا در چهار منطقه و طی دو سال و یک منطقه در یک سال (در مجموع نه محیط) استفاده گردید. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که 2/79 درصد از کل تغییرات مربوط به اثر محیط، 3/9 درصد متعلق به اثر ژنوتیپ و 5/11 درصد مربوط به اثر متقابل ژنوتیپ در محیط بود. بررسی بای پلات چند ضلعی منجر به شناسایی شش ژنوتیپ برتر و دو محیط بزرگ شده و ژنوتیپ‌های مناسب در هر محیط بزرگ نیز مشخص گردید. سه ژنوتیپ دیگر در نواحی قرار گرفتند که هیچ محیطی قرار نداشت و ارقامی ضعیف در اکثر محیط‌ها بودند. بررسی همزمان پایداری و عملکرد ژنوتیپ‌ها با استفاده از بای پلات مختصات محیط متوسط نیز نشان داد که هیبرید </strong><strong>Hyola401 </strong><strong>با بیشترین عملکرد دانه ناپایدارترین ژنوتیپ بود و دو رقم </strong><strong>Option500 </strong><strong>و </strong><strong>Kristina </strong><strong>با عملکرد‌های بالا و پایداری عملکرد نسبی گزینش شدند. هم‌چنین این دو رقم نزدیک‌ترین ارقام به ژنوتیپ ایده‌آل بودند. بررسی بای پلات همبستگی بین محیط‌ها نشان داد که بردارهای محیطی مناطق پلدختر و سرپل‌ذهاب دارای زاویه نزدیک به 90 درجه بوده که بیانگر عدم تشابه این دو منطقه بود. تمامی محیط‌ها دارای قابلیت تمایز بالایی بوده و توانستند تفاوت‌های بین ژنوتیپ‌ها را به خوبی نمایان کنند. دو محیط مسجدسلیمان و پلدختر (سال دوم) نزدیکترین محیط‌ها به محیط ایده‌آل بوده و بیشترین تمایز و بیانگری را نشان دادند </strong><strong>. </strong></p> پایداری عملکرد، کلزای بهاره، روش گرافیکی، محیط بزرگ، نمودار چند ضلعی 1 14 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-77&slc_lang=fa&sid=1 سید سعید پورداد 1003194753284600995 1003194753284600995 Yes مهدی جمشید مقدم 1003194753284600996 1003194753284600996 No