Journal of Crop Breeding

fa تجزیه علیت و همبستگی بین صفات کمی در ژرم‌پلاسم‌های چغندرقند زراعی (.Beta vulgaris L)، تحت شرایط بیماری رایزومانیا در منطقه میاندوآب Path Analysis and correlation between quantitative traits in cultivated sugar beet germplasms (Beta vulgaris L.), under rhizomania disease conditions in Miandoab اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه و هدف: چغندرقند (Beta vulgaris L.) یکی از محصولات مهم ریشه ای و منبع اصلی شکر بوده و بیشترین قابلیت کشت را در مناطق معتدل ایران دارد و یکی از کانون‌های اصلی کشت این محصول در ایران استان آذربایجان غربی بوده که سهم عمده‌ای از تولید را در کشور به&lrm;خود اختصاص داده است. یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده رشد و کاهش عملکرد چغندرقند، بیماری رایزومانیا می‌باشد. توجه به این که کاربرد برخی از روش‌های زراعی از جمله تاریخ کاشت، روش آبیاری و تناوب زراعی، روش‌های شیمیایی و روش‌های بیولوژیکی در مبارزه با بیماری چندان سودمند نیستند، لذا استفاده از ارقام مقاوم به&lrm;&rlm;عنوان بهترین و تنها راه مبارزه با این بیماری پیشنهاد شده است. تاکنون مطالعات متعددی در زمینه دستیابی به ارقام مقاوم به بیماری انجام شده است. اولین رقم دیپلوئید منوژرم هیبرید نسبتاً مقاوم به&lrm;نام Rizor تهیه شد. با کشت این هیبرید عملکرد چغندرقند در زمین‌های آلوده، به میزان قابل&lrm;توجهی افزایش یافت. بررسی تنوع ژنتیکی این گیاه استراتژیک، به&lrm;&rlm;نژادگران را در شناسایی منابع ژنتیکی مقاوم به بیماری رایزومانیا با اهداف به&lrm;نژادی از جمله عملکرد و اجزای عملکرد کمک می‌نماید. آگاهی از اختلاف و تنوع بین ژنوتیپ&lrm;های مختلف چغندرقند و چگونگی روابط این تفاوت‌ها با عملکرد بالقوه آنها در بهبود و پیشرفت عملکرد ارقام جدید بسیار حیاتی است. از آنجایی&lrm;که در رگرسیون چند متغیره اثرات متقابل در بین متغیرها وجود دارد. ممکن است یک متغیر در کنار برخی از متغیرها معنی‌دار باشد، اما در کنار برخی دیگر از متغیرها معنی‌دار نباشد. به&lrm;همین علت لازم است متغیرهای مهمی که تأثیر معنی‌داری بر عملکرد دارند انتخاب گردند. در این راستا این تحقیق به&lrm;منظور ارزیابی ارقام داخلی و خارجی اصلاح شده چغندرقند تحت شرایط وجود بیماری رایزومانیا در شرایط آب و هوایی شهرستان میاندوآب انجام گرفت. مواد و روش‌ها: آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی میاندوآب در موقعیت جغرافیایی 46 درجه و 90 دقیقه طول شرقی و 36 درجه و 58 دقیقه عرض شمالی و در ارتفاع 1314 متری از سطح دریا به مرحله اجرا در آمد. مواد آزمایشی شامل 12 ژنوتیپ چغندرقند (10 ژنوتیپ داخلی همراه با 1 ژنوتیپ مقاوم خارجی و 1 ژنوتیپ حساس داخلی) بود. در این بررسی ژنوتیپ‌های مورد مطالعه در معرض آلودگی طبیعی منطقه قرار داده شدند و سپس نسبت به تعیین درصد آلودگی ارقام به بیماری اقدام شده و سطح مقاومت و حساسیت هر ژنوتیپ بر اساس درصد آلودگی مشخص گردید. عملیات آماده&lrm;سازی زمین قبل از اجرای آزمایش شامل شخم، دیسک و تسطیح و کرت‌بندی مزرعه به&lrm;طور یکسان صورت گرفت و کود‌های فسفر و پتاس بر اساس نتایج آزمون تجزیه&lrm;ی خاک در زمان آماده‌سازی زمین و کود نیتروژن به&lrm;صورت پای بوته و به&lrm;صورت استارتر مصرف شد. فاصله بذر بین ردیف&lrm;ها 60 و روی ردیف 15 سانتی‌متر در نظر گرفته شد. اندازه هر کرت شامل 3 خط کاشت به&lrm;طول 8 متر بود.‌ عملیات‌ زراعی شامل آبیاری، مبارزه با آفات و بیماری‌ها و کولتیواتور زنی در حد نیاز انجام گرفت. بعد از برداشت محصول صفات عملکرد ریشه، درصد قند خالص به&lrm;روش پلاریمتری، درصد قند ناخالص، عملکرد قند خالص، عملکرد قند ناخالص، درصد استحصال و درصد قند ملاس اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: بر اساس نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده‌ها، بین ژنوتیپ‌ها از نظر کلیه صفات اختلاف معنی‌داری مشاهده شد. با توجه به نتایج حاصل از مقایسات میانگین صفات، از بین ژنوتیپ‌های مورد مطالعه، ژنوتیپ 31914 (رقم داخلی) با 11/97 درصد کمترین و در عین&lrm;حال مقاوم‌ترین رقم و ژنوتیپ SBSI010 (شاهد حساس- داخلی) با 79/37 درصد بیشترین درصد آلودگی و حساس‌ترین رقم نسبت به بیماری رایزومانیا شناخته شدند. در این مطالعه، ضرایب همبستگی شاخص درصد آلودگی با صفات عملکرد ریشه، درصد قند ناخالص، درصد قند خالص، عملکرد قند ناخالص، عملکرد قند خالص و ضریب استحصال رابطه منفی و معنی‌دار در سطح احتمال یک درصد داشت در حالی&lrm;که با صفت قند ملاس رابطه مثبت و معنی‌داری در سطح احتمال یک درصد دارا بود. همچنین شاخص شدت آلودگی با صفت عملکرد قند خالص، قند ملاس، پتاسیم و ازت مضره رابطه مثبت و معنی‌داری را در سطح یک درصد نشان داد. بر اساس نتایج تجزیه رگرسیون گام&lrm;به&lrm;گام، درصد آلودگی ریشه، درصد استحصال قند و درصد قند ناخالص 68/7 درصد از تغییرات عملکرد قند خالص را تبیین کردند، همچنین درصد آلودگی ریشه اثر مستقیم منفی و درصد استحصال قند و درصد قند ناخالص اثر مستقیم مثبت بر تغییرات عملکرد شکر سفید داشتند. نتیجه‌گیری: در این مطالعه اگرچه ژنوتیپ SBSI030 حداکثر خصوصیات کمی و کیفی را نشان داد اما کمترین درصد آلودگی ریشه برای ژنوتیپ 31914 ثبت شد، پس از آزمون‌های تکمیلی ژنوتیپ 31914 می&lrm;تواند به&lrm;عنوان منبع ژنتیکی مقاوم به رایزومانیا مورد استفاده قرار گیرد، همچنین در این بررسی درصد قند ناخالص بیشترین تأثیر مثبت را بر عملکرد شکر سفید داشت، بنابراین گزینش ژنوتیپ‌ها با درصد قند ناخالص بالا می&lrm;تواند منجر به دست&lrm;یابی به ارقامی با عملکرد شکر سفید بالا شود.  </div> <div style="text-align: justify;">Extended Abstract Background: Sugar beet (Beta vulgaris L.) is one of the most important root crops and the main source of sugar. It has the greatest ability to be cultivated in the temperate regions of Iran. One of the main centers for cultivating this crop in Iran is West Azerbaijan Province, which accounts for a major share of its production in the country. Rhizomania disease is among the most important factors limiting the growth and reducing the yield of sugar beet. Given that the use of some agricultural methods, such as planting date, irrigation methods, crop rotation, chemical methods, and biological methods, are not very useful in fighting the disease, the use of resistant cultivars is suggested as the best and only way to fight this disease. So far, several studies have been conducted on obtaining disease-resistant cultivars. The first prepared and cultivated hybrid, called Rizor,  was a relatively resistant monogerm diploid hybrid that significantly increased the yield of sugar beet in contaminated fields. Studies on the genetic diversity of this strategic plant help breeders identify genetic resources resistant to rhizomania disease with breeding objectives, including yield and yield components. It is crucial to be aware of the differences and diversity between different genotypes of sugar beet and the associations of these differences with their potential performance in improving the yield of new cultivars. Since there are mutual effects among the variables in multivariate regression, a variable may be significant next to some variables, but not significant next to some other variables. For this reason, it is necessary to select important variables that have a significant effect on yield. In this regard, this research aimed to evaluate domestic and imported modified varieties of sugar beet under the presence of rhizomania disease in the climatic conditions of Miandoab City. Methods: An experiment in the form of a completely randomized block design with four replications was conducted at the Miandoab Agricultural and Natural Resources Research Center in the geographic location of 46° 90' E and 36° 58' N with at an altitude of 1314 m above sea level. The experimental materials included 12 sugar beet genotypes (10 domestic genotypes with one imported resistant genotype and 1 domestic sensitive genotype). In this study, the studied genotypes were exposed to the natural infection of the region. After determining the percentage of cultivars, the level of resistance and sensitivity of each genotype was determined based on the percentage of infection. Before the experiment, land preparation operations included plowing, disking, leveling, and plotting the field in the same way. Phosphorus and potash fertilizers were applied based on the results of the soil decomposition test at the time of land preparation, and nitrogen fertilizer was used as a starter in the form of plant feet. The seed distances between and on the rows were 60 cm and 15 cm, respectively. The size of each plot included three planting lines with a length of 8 m. Agricultural operations, including irrigation, pest and disease control, and cultivator application, were carried out as needed. Root yield traits, pure sugar percentage by the polarimetric method, gross sugar percentage, pure sugar yield, gross sugar yield, extraction percentage, and molasses sugar percentage were measured after harvest. <v:shape filled="f" id="Text_x0020_Box_x0020_6" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC75UiUBQEAAB4CAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbKSRvU7DMBSF dyTewfKKEqcMCKEmHfgZgaE8wMW+SSwc27JvS/v23KTJgkoXFsu+P+c7Ol5vDoMTe0zZBl/LVVlJ gV4HY31Xy4/tS3EvRSbwBlzwWMsjZrlprq/W22PELHjb51r2RPFBqax7HCCXIaLnThvSAMTP1KkI +gs6VLdVdad08ISeCho1ZLN+whZ2jsTzgcsnJwldluLxNDiyagkxOquB2Knae/OLUsyEkjenmdzb mG/YhlRnCWPnb8C898bRJGtQvEOiVxjYhtLOxs8AySiT4JuDystlVV4WPeM6tK3VaILeDZxIOSsu ti/jidNGNZ3/J08yC1dNv9v8AAAA//8DAFBLAwQUAAYACAAAACEArTA/8cEAAAAyAQAACwAAAF9y ZWxzLy5yZWxzhI/NCsIwEITvgu8Q9m7TehCRpr2I4FX0AdZk2wbbJGTj39ubi6AgeJtl2G9m6vYx jeJGka13CqqiBEFOe2Ndr+B03C3WIDihMzh6RwqexNA281l9oBFTfuLBBhaZ4ljBkFLYSMl6oAm5 8IFcdjofJ0z5jL0MqC/Yk1yW5UrGTwY0X0yxNwri3lQgjs+Qk/+zfddZTVuvrxO59CNCmoj3vCwj MfaUFOjRhrPHaN4Wv0VV5OYgm1p+LW1eAAAA//8DAFBLAwQUAAYACAAAACEAsxAAg3MEAAA7EAAA HwAAAGNsaXBib2FyZC9kcmF3aW5ncy9kcmF3aW5nMS54bWzsV11uGzcQfi/QOwz22bZWtiRbQtaB okRBANcxLPsAFJfSsuaSW5Krn9yo1+jJ+pG7slS3sJs2eQlsA1qSMxzOfDOcGb55uykVrYR10ugs 6Z6kCQnNTS71Mkvu76bHFwk5z3TOlNEiS7bCJW8vf/7pDRstLasKyQkStBuxLCm8r0adjuOFKJk7 MZXQoC2MLZnH1C47uWVrSC5V5zRNB52SSZ1c7kW9Z55RbeV/EKUMfxD5hOkVcxCp+OhwpdVR8f8v mY306qOtZtWNDZrz69WNJZlnCZDTrARESacltGyYdp7sWu4FbBa2DPxmsaANPDC8OO/3IWubJcPB xUV32G/kiY0nDoZe/+xsmIKBg+PsfJjuGHjx+QURvPjwvBCo2aiDwYGKrgoK6tXfbR7sbL4L6r0z Gxo8Wh+4yW+wCKuil111BS850mZSML0UY2vNuhAsd4GjgQl4NsdEyHYnuiBrvv7F5MCX1d5Eed8I uker2aiyzn8UpqQwyBIruI8nsdWV842CO5YIiZlKpaK7laY1PNY/7ccNek8ppReWlCyz5CINfw1C we4POo+bPZOqGUMXpWO8BJPDGX4zi/AHJPNtWJnjCzisgYaIA1xe/xk/C2WgAVeySqgw9svTtcCH 8AcloTWubpa432pmRULqk4YHht1eD+J8nPT656eY2EPK/JDCNIeoLPEJNcOJxyyNxrtqDBdNZYtY o2/QXDk/81slotHRquBXppZIPb/WDrKsVzspSs8qHna5it9wTysGUrfbbxGMSO05xgu/4/Wu4Y1A gw37IxXDFtMIrMXRCmGYJUIf38+Q5r5kyQDuiXKMknlwbpzY5XyibCv10YdB9CGbWCwQL02gwFbm pSa/rcSCcUTthCk5tzKhimnjsJCeptO0j9/w30vPwi+o0vNiykqpwvXGAi+YdSK6OsIm2HcQyt03 Fwp0gHCAz19OTLW1cll4+uN3WNunsXUFy0l4OP+Ebuq5kq4QOc23NGNW0nhpJa+Vry1TNOMSJUk4 BFpO16xZvBXO1Das3msZ65ffnoQ8izAIR4eDhc5vmGW3/+Tobrf19I/itbGVTP0lut6lA8RVE18x xl6MLgC3xyzi2FzSAObrTW2Q/LFv6l0hHa2NfSB8leRCO1zLWucoYYye3K/n0yjVqDB6+S/S6XTa Fv/XdPpM4i+U1A8T+OSh7WZRb1/uuNFWwovvDa9LoX3TdlsRipPRrpCVQ80dhfbVfsp3Pdg+b1sB xpWgiSlL8NPYeyvnddh8fG10WBaWI/FQ7yRFJq6M9YiXqyZwvipcYqE9LKfutep+fX9wWHVpjddZ gQqLxtBR7fDII28IPs2PiKMkH1EuXeNQEYtryR4E4arLVeP2kAgc4QGHll0f8723q9pWaGJAs2iW fSEITzzsY+qIGBKH0cvwDQR062gUySzizKANkBrxsssxHN1xjnYbj0WrXiv4d6ngoSt6fD0gDmbV LRpVdJOREJ4XGIRHXufJszkS2md+eJsfzi//BAAA//8DAFBLAwQUAAYACAAAACEAkn2H4B0HAABJ IAAAGgAAAGNsaXBib2FyZC90aGVtZS90aGVtZTEueG1s7FlLbxs3EL4X6H9Y7L2xZL1iI3JgyXLc xC9ESoocKYnaZcxdLkjKjm5FcuqlQIG06KEBeuuhKBqgARr00h9jwEGb/ogOuS9SouIHXCAobAHG 7uw3w+HM7Mzs8M7dZxH1jjEXhMVtv3qr4ns4HrExiYO2/2iw/dlt3xMSxWNEWYzb/gwL/+7Gp5/c QesjSpIhQ3w8CHGEPRAUi3XU9kMpk/WVFTECMhK3WIJjeDZhPEISbnmwMuboBBaI6MpqpdJciRCJ /Q2QKJWgHoV/sRSKMKK8r8RgL0YRrH4wmZAR1tjxUVUhxEx0KfeOEW37IHPMTgb4mfQ9ioSEB22/ ov/8lY07K2g9Y6JyCa/Bt63/Mr6MYXy0qtfkwbBYtF5v1JubhXwNoHIR12v1mr1mIU8D0GgEO011 sWW2Vrv1DGuA0kuH7K3WVq1q4Q35tQWdNxvqZ+E1KJVfX8Bvb3fBihZeg1J8YwHf6Kx1tmz5GpTi mwv4VmVzq96y5GtQSEl8tICuNJq1br7bAjJhdMcJX2vUt1urmfASBdFQRJdaYsJiuSzWIvSU8W0A KCBFksSenCV4gkYQk11EyZATb5cEIQRegmImgFxZrWxXavBf/er6SnsUrWNkcCu9QBOxQFL6eGLE SSLb/n2Q6huQs7dvT5+/OX3+++mLF6fPf83W1qIsvh0UBybf+5+++efVl97fv/34/uW36dLzeGHi 3/3y1bs//vyQeNhxaYqz716/e/P67Puv//r5pUP6JkdDEz4gERbePj7xHrIINujQHw/55TgGISIm x2YcCBQjtYpDfk+GFnp/hihy4DrYtuNjDqnGBbw3fWop3A/5VBKHxAdhZAH3GKMdxp1WeKDWMsw8 mMaBe3E+NXEPETp2rd1FseXl3jSBHEtcIrshttQ8pCiWKMAxlp56xo4wduzuCSGWXffIiDPBJtJ7 QrwOIk6TDMjQiqaSaYdE4JeZS0Hwt2Wbvcdeh1HXrrfwsY2EdwNRh/IDTC0z3kNTiSKXyAGKqGnw XSRDl5L9GR+ZuJ6Q4OkAU+b1xlgIF88Bh/0aTn8Aacbt9j06i2wkl+TIJXMXMWYit9hRN0RR4sL2 SRya2M/FEYQo8g6ZdMH3mP2GqHvwA4qXuvsxwZa7z88GjyDDmiqVAaKeTLnDl/cws+K3P6MThF2p ZpNHVord5MQZHZ1pYIX2LsYUnaAxxt6jzx0adFhi2bxU+n4IWWUHuwLrPrJjVd3HWGBPNzeLeXKX CCtk+zhgS/TZm80lnhmKI8SXSd4Hr5s270Gpi1wBcEBHRyZwn0C/B/HiNMqBABlGcC+Vehgiq4Cp e+GO1xm3/HeRdwzey6eWGhd4L4EHX5oHErvJ80HbDBC1FigDZoCgy3ClW2Cx3F+yqOKq2aZOvon9 0pZugO7IanoiEp/bAc31Po3/rveBDuPsh1eOl+16+h23YCtZXbLTWZZMdub6m2W4+a6my/iYfPxN zRaaxocY6shixrrpaW56Gv9/39Mse59vOpll/cZNJ+NDh3HTyWTDlevpZMrmBfoaNfBIBz167BMt nfpMCKV9OaN4V+jBj4DvmfE2EBWfnm7iYgqYhHCpyhwsYOECjjSPx5n8gsiwH6IEpkNVXwkJRCY6 EF7CBAyNNNkpW+HpNNpj43TYWa2qwWZaWQWSJb3SKOgwqJIputkqB3iFeK1toAetuQKK9zJKGIvZ StQcSrRyojKSHuuC0RxK6J1dixZrDi1uK/G5qxa0ANUKr8AHtwef6W2/UQcWYIJ5HDTnY+Wn1NW5 d7Uzr9PTy4xpRQA02HkElJ5eU7ou3Z7aXRpqF/C0pYQRbrYS2jK6wRMhfAZn0amoF1Hjsr5eK11q qadModeD0CrVaN3+kBZX9TXwzecGGpuZgsbeSdtv1hoQMiOUtP0JDI3hMkogdoT65kI0gOOWkeTp C3+VzJJwIbeQCFOD66STZoOISMw9SqK2r7ZfuIHGOodo3aqrkBA+WuXWIK18bMqB020n48kEj6Tp doOiLJ3eQoZPc4XzqWa/Olhxsim4ux+OT7whnfKHCEKs0aoqA46JgLODamrNMYHDsCKRlfE3V5iy tGueRukYSumIJiHKKoqZzFO4TuWFOvqusIFxl+0ZDGqYJCuEw0AVWNOoVjUtqkaqw9Kqez6TspyR NMuaaWUVVTXdWcxaIS8Dc7a8WpE3tMpNDDnNrPBp6p5PuWt5rpvrE4oqAQYv7OeouhcoCIZq5WKW akrjxTSscnZGtWtHvsFzVLtIkTCyfjMXO2e3okY4lwPilSo/8M1HLZAmeV+pLe062N5DiTcMqm0f DpdhOPgMruB42gfaqqKtKhpcwZkzlIv0oLjtZxc5BZ6nlAJTyym1HFPPKfWc0sgpjZzSzClN39Mn qnCKrw5TfS8/MIUalh2wZr2Fffq/8S8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQDPt/zhBAEAAPABAAAq AAAAY2xpcGJvYXJkL2RyYXdpbmdzL19yZWxzL2RyYXdpbmcxLnhtbC5yZWxzrJHLasMwEEX3hf6D mb0lO5RSSmRv0kIW3ZT0A1R5/CDWyGhUE/99J86iDQS66UYgCd0552pbn/yYzRh5CGSgVAVkSC40 A3UGPg6v+RNknCw1dgyEBhZkqKv7u+07jjbJI+6HiTNJITbQpzQ9a82uR29ZhQlJbtoQvU2yjZ2e rDvaDvWmKB51/J0B1VVmtm8MxH2zgeywTDL57+zQtoPDXXBfHindGKGTcKEE2thhMqDU5eSylkpY Qd/GKP8ToxehOA50/EE527FU5yJKrTO64L2Uu3Y2ihUxsv5ccnL6QRW6jtga14fAGPP5DLcqvYVG mno5JYxkVxd99U/VNwAAAP//AwBQSwECLQAUAAYACAAAACEAu+VIlAUBAAAeAgAAEwAAAAAAAAAA AAAAAAAAAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbFBLAQItABQABgAIAAAAIQCtMD/xwQAAADIBAAAL AAAAAAAAAAAAAAAAADYBAABfcmVscy8ucmVsc1BLAQItABQABgAIAAAAIQCzEACDcwQAADsQAAAf AAAAAAAAAAAAAAAAACACAABjbGlwYm9hcmQvZHJhd2luZ3MvZHJhd2luZzEueG1sUEsBAi0AFAAG AAgAAAAhAJJ9h+AdBwAASSAAABoAAAAAAAAAAAAAAAAA0AYAAGNsaXBib2FyZC90aGVtZS90aGVt ZTEueG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAM+3/OEEAQAA8AEAACoAAAAAAAAAAAAAAAAAJQ4AAGNsaXBi b2FyZC9kcmF3aW5ncy9fcmVscy9kcmF3aW5nMS54bWwucmVsc1BLBQYAAAAABQAFAGcBAABxDwAA AAA= " stroked="f" style="position:absolute; left:0; text-align:left; margin-left:95px; margin-top:109px; width:357pt; height:31.5pt; z-index:251665408; v-text-anchor:top" type="#_x0000_t202"></v:shape> <v:shape href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc/2.0/" id="Picture_x0020_8" o:button="t" style="position:absolute; left:0; text-align:left; margin-top:112px; width:63.5pt; height:22.55pt; z-index:251663360" type="#_x0000_t75"> <v:fill o:detectmouseclick="t"> </v:fill></v:shape>Results: Based on the results of variance analysis of data, significant differences were observed between genotypes in terms of all traits. According to the results of comparing the average traits, genotype 31914 (domestic number) with 11.97% was the least infected and, at the same time, the most resistant variety, and genotype SBSI010 (susceptible-domestic control) with 79.37% was the highest contamination and the most sensitive variety to rhizomania disease among the studied genotypes. In this study, the correlation coefficients of the infection percentage index had negative and significant relationships with root yield traits, gross sugar percentage, pure sugar percentage, gross sugar yield, pure sugar yield, and the extraction coefficient at the probability level of 1%. However, this parameter showed a positive and significant relationship with the molasses sugar trait at the probability level of 1%. Moreover, the infection severity index showed a positive and significant relationship with the yield traits, namely pure sugar, molasses sugar, potash, and harmful nitrogen at the level of 1%. Based on the results of step-by-step regression analysis, the percentages of root infection, sugar extraction, and gross sugar explained 68.7% of the changes in pure sugar yield. Besides, the percentage of root infection had a negative direct effect and the percentages of sugar extraction and gross sugar had a positive direct effect on the yield changes of white sugar. Conclusion: Although genotype SBSI030 showed the maximum quantitative and qualitative traits in this study, the lowest percentage of root infection was recorded for genotype 31914. After additional tests, genotype 31914 can be used as a genetic source resistant to rhizomania. This investigation showed that gross sugar percentage had the most positive effect on white sugar yield. Thus, selecting genotypes with a high gross sugar percentage can lead to obtaining cultivars with high white sugar yield.  </div> تجزیه علیت, چغندر قند, رایزومانیا, عملکرد ریشه, همبستگی Correlation, Path analysis, Rhizomania, Root yield, Sugar beet 1 10 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1240-1&slc_lang=fa&sid=1 Mousa Arshad موسی ارشد mo_arshad2002@yahoo.com 100319475328460025521 100319475328460025521 Yes Department of Horticultural Science, Mahabad Branch, Islamic Azad University, Mahabad, Iran گروه علوم باغبانی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران Behzad Ghanbari taghi abad بهزاد قنبری تقی آباد ghanbaribehzad@gmail.com 100319475328460025522 100319475328460025522 No Department of Agriculture, Malekan Branch, Islamic Azad University, Malekan, Iran گروه کشاورزی، واحد ملکان، دانشگاه آزاد اسلامی، ملکان، ایران Hamid Hatami Maleki حمید حاتمی ملکی hatamimaleki@yahoo.com 100319475328460025523 100319475328460025523 No Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, Maragheh University, Maraghe, Iran گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران Keivan Fotuhi کیوان فتوحی mousa_arshad@yahoo.com 100319475328460025524 100319475328460025524 No Wheat Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research Center, AREEO, Urmia, Iran مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، ارومیه، ایران