fa اثر علف کش تری فلورالین بر القاء پلی پلوئیدی و تغییرات کروموزومی سلول های مریستمی ریشه شنبلیله (Trigonella foenum- graecum) اصلاح نباتات General پژوهشي Research شنبلیله (L. Trigonella foenum-graecum) گیاهی یک ساله و علفی از خانواده بقولات می-باشد و به عنوان یک گیاه دارویی، زراعی و مرتعی حائز اهمیت فراوان است. به منظور مطالعه اثر تری فلورالین بر القاء پلی پلوئیدی و بررسی تأثیر این ماده بر خصوصیات سیتوژنتیکی سلول های مریستمی ریشه گیاه دارویی شنبلیله، تعدادی بذر در انکوباتور کشت و پس از جوانه زنی بذرها، از مریستم انتهایی ریشه برای مطالعات کاریوتیپی استفاده شد. جهت تیمار کردن بذرها از محلول تری فلورالین 48 درصد با غلظت‌های 5/7، 15 و 5/22 میکرومولار در دو مدت زمان 12 و 24 ساعت و برای بررسی خصوصیات سیتوژنتیکی از روش تحلیل تصویری استفاده شد. تعداد کروموزوم پایه در گونه مورد بررسی 8X= بود. نتایج نشان داد که تفاوت معنی داری در سطح احتمال یک درصد بین غلظت های تریفلورالین، مدت زمان القاء و اثر متقابل غلظت × زمان القاء در ایجاد پلی پلوئیدی وجود داشت. بیشترین درصد القای پلی پلوئیدی، به دنبال غوطه‌وری گیاهچه‌ها در غلظت 5/22 میکرومولار در مدت زمان 24 ساعت به دست آمد. تجزیه واریانس داده های مربوط به مشخصات کروموزوم ها در قالب طرح کاملاً تصادفی نشان دهنده اختلاف معنی‌دار بین کاریوتیپ‌ها در سطح احتمال یک درصد بود. تری‌فلورالین به شدت بر طول کروموزوم و در نتیجه بر کاریوتیپ گیاه اثر گذاشت، به طوری که بلندترین کروموزوم ها متعلق به کاریوتیپ نمونه شاهد و کوتاه ترین کروموزوم ها پس از تیمار با تری فلورالین مشاهده شدند. پس از اعمال تیمار از درصد کروموزوم های ساب متاسانتریک کاسته و به درصد کروموزوم های متاسانتریک اضافه شد. Fenugreek (Trigonella foenum-graecum) is an annual herbaceous plant belongs to Papilionaceae family and is important as a pharmaceutical, agronomic and pastural plant. In order to study the effect of trifluralin on ploidy induction and cytogenetic characteristics of cells in the root meristem of fenugreek some seeds of this species were planted in the incubator and after germination root tips were used for karyotypic studies. For treating the seeds trifluralin liquid 48% were applied at 7.5, 15 and 22.5 μM concentrations for 12 and 24 h. The Video Analysis System was used for karyotype analysis. The basic chromosome number was X=8. The results showed that concentration of trifluralin, treatment duration and interaction between them on the ploidy induction were statistically significant. The maximum ploidy induction was happened by immersion seedlings in 22.5 μM trifluralin at 24 h. The result of analysis of variance based on completely randomized design (CRD) showed a significant difference among the karyotypes for all chromosomal traits (P<%1). Trifluralin affected severity on the length of chromosomes and karyotypic formula so that the longest chromosomes belonged to the karyotype control sample and the shortest chromosomes were observed after treating with trifluralin. After applying treatment was reduced the percentage of submetacentric chromosomes and were added to the percentage of metacentric chromosomes. کروموزوم، تغییرات سیتوژنتیکی، القاء پلی پلوئیدی، تری فلورالین، شنبلیله 69 84 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-59&slc_lang=fa&sid=1 الهام افشاری 1003194753284600540 1003194753284600540 Yes غلامعلی رنجبر 1003194753284600541 1003194753284600541 No سید کمال کاظمی‌تبار 1003194753284600542 1003194753284600542 No مهرناز ریاست 1003194753284600543 1003194753284600543 No حسین کاظمی پشت مساری 1003194753284600544 1003194753284600544 No