fa غربالگری بیوشیمیایی و مولکولی ژنوتیپ‌های مختلف برنج برای صفت درجه حرارت ژلاتینه شدن نشاسته بيوتكنولوژي گياهي بيوتكنولوژي گياهي پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsharp;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">مقدمه و هدف:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> درجه حرارت ژلاتینی شدن از مهم</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">ترین ویژگی تعیین زمان پخت و شاخص مهم کیفیت دانه برنج است. دمای ژلاتینی شدن به‌عنوان دمایی تعریف می</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">شود که در آن گرانول</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">های نشاسته برنج شروع به ازدست‌دادن غیر قابل برگشت ماهیت و نظم کریستالی خود می</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">کنند. در این پژوهش به‌منظور تفکیک ارقام گزینشی برنج بر اساس تفاوت در درجه حرارت ژلاتینه شدن به غربالگری فنوتیپی و مولکولی </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">۵۰</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> ژنوتیپ مختلف واریته</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">های محلی و اصلاح</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">شده برنج پرداخته شد. </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">مواد و روش</span></span></b><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">ها:</span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">بذور موردنیاز مورد مطالعه از کلکسیون مؤسسه تحقیقات برنج کشور تهیه شده و پس از کشت در مزرعه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات برنج بذور تولید شده برداشت و اندازه‌گیری صفت درجه حرارت ژلاتینی شدن دانه</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">های برنج بر پایه آزمون سنجش فنوتیپی با روش هیدروکسید پتاسیم </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">1/7</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> دهم درصد و ارزیابی مولکولی با استفاده از نشانگر </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">(Alk)</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> (از ژن</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">های کنترل‌کننده دمای ژلاتینی شدن) انجام شده و جهت تحلیل همبستگی میان ژن‌ها و فنوتیپ، از مدل رگرسیون لجستیک استفاده گردید.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">یافته</span></span></b><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">ها:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> بر اساس ارزیابی فنوتیپی بر پایه صفت بیوشیمیایی درجه حرارت ژلاتینی ایجاد شده برای نمونه</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">های مختلف برنج، مشخص گردید از </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">۵۰</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> ژنوتیپ، </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">۳۳</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> رقم با درجه حرارت ژلاتینی شدن </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">۳</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> تا </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">۵</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> و </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">۱۷</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> مورد با درجه حرارت ژلاتینی شدن </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">۷</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">-</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">۶</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">بود. در ارزیابی مولکولی نشانگر </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">(Alk)</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> 33 رقم با درجه حرارت ژلاتینی شدن 3 تا 5 را از هم تفکیک کرد.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">نتیجه‌گیری:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> روش هیدروکسید پتاسیم </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">1/7</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> دهم درصد کارایی لازم جهت متمایز نمودن ژنوتیپ</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">های با درجه حرارت ژلاتینی شدن مختلف را دارد</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">.</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> نشانگر </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">(Alk)</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> نیز کارایی لازم در تفکیک ژنوتیپ</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">های با درجه حرارت ژلاتینی شدن متوسط را دارد.</span></span></span></span></span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:80%"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:1;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:11pt"><span sans-serif=""><b><span new="" roman="" times=""><span style="color:black">Introduction and Objective:</span></span></b> <span new="" roman="" times=""><span style="color:black">Gelatinization temperature is one of the most important characteristics of determining cooking time and an important indicator of rice grain quality. Gelatinization temperature is defined as the temperature at which rice starch granules begin to irreversibly lose their crystalline nature and order. In this research, phenotypic and molecular screening of 50 different genotypes of local and improved varieties of rice was done in order to separate selective varieties of rice based on the difference in gelatinization temperature.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span sans-serif=""><b><span new="" roman="" times=""><span style="color:black">Material and Methods:</span></span></b> <span style="background:white"><span new="" roman="" times="">The required seeds for the study were obtained from the collection of the Rice Research Institute of Iran, and after cultivation in the research field of the Rice Research Institute, the produced seeds were harvested and the gelatinization temperature of the rice seeds was measured based on the phenotypic test. It was done with 1</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="background:white"><span b="" nazanin="">/</span></span><span style="background:white"><span new="" roman="" times="">7% potassium hydroxide method and molecular evaluation was done using the marker (Alk) (from the genes controlling the gelatinization temperature) and the logistic regression model was used to analyze the correlation between genes and phenotype.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span sans-serif=""><b><span new="" roman="" times=""><span style="color:black">Results:</span></span></b><span new="" roman="" times=""><span style="color:black"> Based on the phenotypic evaluation based on the biochemical trait of gelatinization temperature created for different rice samples, it was determined that out of 50 genotypes, 33 cultivars had a gelatinization temperature of 3-5 and 17 cultivars had a gelatinization temperature of 6-7 were</span></span><span b="" dir="RTL" lang="AR-SA" nazanin=""><span style="color:black">.</span></span><span new="" roman="" times=""><span style="color:black"> In the molecular evaluation, the marker (Alk) separated 33 cultivars with a gelatinization temperature of 3 to 5.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span sans-serif=""><b><span new="" roman="" times=""><span style="color:black">Conclusion:</span></span></b> <span new="" roman="" times=""><span style="color:black">Potassium hydroxide method has 1</span></span><span b="" dir="RTL" lang="AR-SA" nazanin=""><span style="color:black">/</span></span><span new="" roman="" times=""><span style="color:black">7% efficiency to differentiate genotypes with different gelatinization temperature. The marker (Alk) also has the necessary efficiency in separating genotypes with medium gelatinization temperature.</span></span></span></span></span></span></div> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span> ارزش پخش قلیایی, دمای ژلاتینه شدن نشاسته, ژن Alk, غربالگری مولکولی, غربالگری بیوشیمیایی, هیدروکسید پتاسیم Alk gene, ASV (alkali spreading value), Biochemical screening, Molecular screening, Potassium hydroxide, Starch gelatinization temperature 154 163 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1191-3&slc_lang=fa&sid=1 zeynab Yousefi زینب یوسفی drzeynabyousefi@gmail.com 100319475328460022996 100319475328460022996 No Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, University of Zanjan, Zanjan, Iran. گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران Khadijeh Bagheri خدیجه باقری bagheri.khadijeh@znu.ac.ir 100319475328460022997 100319475328460022997 Yes Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, University of Zanjan, Zanjan, Iran. گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران Mostafa Modarresi مصطفی مدرسی m.modaresi@areeo.ac.ir 100319475328460022998 100319475328460022998 No Rice Research Institute of Iran, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Rasht, Iran. موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت , Noraddin Hosseinpour Azad نورالدین حسین پور آزاد n.hosseinpour@uma.ac.ir 100319475328460022999 100319475328460022999 No Department of Plant Sciences and Medicinal Plants, Mashgin-Shahr, Faculty of Agriculture, University of Mohaghegh Ardabili Iran گروه علوم گیاهی و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی مشگین‌شهر، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران