fa تاثیر کمبود آهن بر بیان ژن‌های کد‌کننده‌ فاکتور‌های رونویسی WRKY1، bZIP56 و NAM-B1 در گندم نان (Triticum aestivum L.) بيوتكنولوژي گياهي بيوتكنولوژي گياهي پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsharp;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">چکیده مبسوط</span></b><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">مقدمه و هدف: </span></b><span lang="FA">گندم نان (</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">Triticum aestivum </span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">L.</span><span lang="FA">) یکی از مهم‌ترین محصولات تغذیه‌ای در سراسر جهان می‌باشد. گندم نیز مانند سایر گیاهان زراعی در طول دوره رشد با محدودیت‌های محیطی زیادی مواجه است که از جمله این محدودیت‌ها می‌توان به کمبود آهن در خاک اشاره کرد. آهن یکی از عناصر کم ‌مصرف‌ ضروری در گیاهان است که به‌عنوان &nbsp;کوفاکتور کاتالیزوری در چندین فرایند کلیدی </span><span lang="AR-SA">از جمله فتوسنتز</span><span lang="FA"> و </span><span lang="AR-SA">تنفس</span><span lang="FA"> نقش دارد.<b> </b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">مواد و روش‌ها: </span></b><span lang="FA">به‌منظور مطالعه الگوی بیان ژن‌های کد کننده‌ فاکتور‌های ‌رونویسی </span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">WRKY1</span><span lang="FA">، </span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">bZIP56</span><span lang="FA"> و </span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">NAM-B1</span> تحت شرایط کمبود آهن در گندم نان، آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در گلخانه اجرا شد. ارقام پیشتاز ( آهن-کارا) و فلات (آهن-ناکارا) گندم ‌نان در شرایط کمبود و کفایت آهن (به&shy; ترتیب کمتر از 1/5 و پنج میلی‌گرم آهن در کیلوگرم خاک) کشت و نمونه‌ برداری از برگ و ریشه گیاهان در دو مرحله رویشی (یک ماه پس از جوانه&shy;زنی) و زایشی (30 درصد سنبله&shy;دهی) انجام گرفت. بیان نسبی ژن‌های کد کننده فاکتورهای رونویسی مذکور تحت شرایط کمبود آهن نسبت به شرایط کفایت آن با استفاده از روش <span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">Real time PCR</span><span lang="FA"> اندازه&shy;گیری شد.<b> </b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته &shy;ها: </span></b><span lang="FA">بر اساس نتایج حاصل از تحقیق، بیان ‌نسبی ژن کد کننده عامل رونویسی </span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">WRKY1</span><span lang="FA"> در ریشه هر دو رقم آهن-کارا (پیشتاز) و آهن-ناکارا (فلات) در مرحله رویشی به میزان قابل توجهی افزایش یافت. بیشترین میزان افزایش بیان نسبی ژن&shy;های کد کننده عوامل رونویسی </span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">bZIP56</span><span lang="FA"> و </span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">NAM-B1</span> به ترتیب در برگ و ریشه رقم آهن-کارا پیشتاز در مراحل ‌رویشی و زایشی مشاهده شد. همچنین میزان بیان ژن <span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">bZIP56</span><span lang="FA"> در ریشه رقم آهن-ناکارا در هر دو مرحله رشدی بطور قابل توجهی افزایش یافت. </span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه&shy; گیری: </span></b><span lang="FA">با توجه به افزایش بیان نسبی ژن </span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">WRKY1</span><span lang="FA"> در برگ و ریشه هر دو رقم در مرحله رویشی، احتمالا این ژن در فعال&shy;سازی و القای بیان ژن‌های دخیل در جذب و انتقال آهن در اوایل مراحل رشدی گندم نان مشارکت دارد. همچنین افزایش بیان نسبی ژن </span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">bZIP56</span><span lang="FA"> در ریشه هر دو رقم در مرحله زایشی نشان می&shy;دهد احتمالا این ژن در فعال&shy;سازی رونوشت برداری ژن‌های دخیل در جذب آهن از خاک در انتهای مراحل رشدی گیاه (مرحله پر شدن دانه) دخالت دارد.<b> </b></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:5.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:"2 Mitra""></span></span></span></b></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:10pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt">Extended Abstract</span></b><b><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%"></span></span></b></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt">Introduction and Objective</span></b><span style="font-size:11.0pt">: Bread wheat is one of the most important nutritional products throughout the world. </span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">Wheat, like other crops, faces many environmental constraints during the growing season, such as iron deficiency in the soil.</span> <span lang="EN" style="font-size:11.0pt">Iron is one of the essential </span><span style="font-size:11.0pt">micronutrients </span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">in plants that act as a catalytic cofactor in several key processes including photosynthesis and respiration.</span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%"></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt">Material and Methods:</span></b><span style="font-size:11.0pt"> to investigate the expression pattern of genes encoding transcription factors WRKY1, bZIP56 and NAM-B1 under soil Fe deficiancy, a factorial experiment was conducted in a completely randomized design (CRD) with three replications. Pishtaz (Fe-efficient) and Falat (Fe&ndash;inefficient) bread wheat cultivars were planted under Fe deficiency (less than 1.5) and adequacy (5 mg Fe / kg soil) conditions and the relative expression of genes was measured in roots and leaves of the plants at vegetative (one month after germination) and reproductive (30% of heading) stages using real time PCR technique. </span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt">Results:</span></b><span style="font-size:11.0pt"> the results revealed the considerable enhanced expression of WRKY1 in the roots of Fe-efficient (Pishtaz) and -inefficient (Falat) cultivars at vegetative stage. The highest increased expression of bZIP56 and NAM-B1 genes was observed in the leaves and roots of Fe-efficient cultivar (Pishtaz) at vegetative and reproductive stage, respectively. The bZIP56 expression was also considerably enhanced in the leaves of Fe-inefficient cultivar in both stages. </span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt">Conclusion:</span></b><span style="font-size:11.0pt"> Due to the increased relative expression of WRKY1 gene in leaves and roots of both cultivars at vegetative stage, this gene is likely involved in activating and inducing the expression of genes participating in iron uptake and transport in the early stages of plant growth. Also, the increased relative expression of bZIP56 gene in the roots of both cultivars in the reproductive stage indicates that this gene might be participated in activating the transcription of genes involved in iron absorption from the soil at the end of plant growth stages.</span></span></span></span></div> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:90%"><span style="tab-stops:15.0cm"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:90%"><span style="tab-stops:15.0cm"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:"2 Mitra""></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; عوامل ‌رونویسی, کمبود آهن, گندم ‌نان, واکنش زنجیره‌ای پلیمراز در زمان‌ واقعی Bread wheat, Iron deficiency, Real time PCR, Transcription factors 194 204 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-378-5&slc_lang=fa&sid=1 Nasim Ashrafzadeh نسیم اشرف زاده nasim.ashrafzadeh@gmail.com 100319475328460021219 100319475328460021219 No plant biotechnology, Department of Plant Production and Genetics, Fatually of Agriculture, Urmia University بیوتکنولوژی کشاورزی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه Babak Abdollahi Mandoulakani بابک عبدالهی مندولکانی b.abdollahi@urmia.ac.ir 100319475328460021220 100319475328460021220 Yes Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, Urmia University گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه