fa بررسی تنوع ژنتیکی توده‌های گندم نان از لحاظ صفات زراعی و نشانگرهای مولکولی SSR اصلاح نباتات General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsharp;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">چکیده مبسوط</span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">مقدمه و هدف:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> بررسی تنوع ژنتیکی در گیاهان زراعی برای برنامه&shy; های به‌نژادی و حفاظت از ذخایر توارثی امری ضروری است و یک گام کلیدی در ارزیابی سازگاری جمعیت با شرایط جدید محیطی و در نتیجه انتخاب ارقام جدید می‌باشد. روش‌های مختلفی به منظور برآورد تنوع ژنتیکی در گونه‌های مختلف گیاهی وجود دارد که از آن موارد می‌توان به استفاده از صفات مورفولوژی و نشانگرهای </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">DNA</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> اشاره نمود. </span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">مواد و روش‌ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> بدین منظور در این پژوهش تنوع ژنتیکی بین 25 توده گندم نان از نظر 23 صفت زراعی و 20 نشانگر مولکولی </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">SSR</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> بررسی شد. آزمایشی مزرعه‌ای در سال 96-1395 در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط دیم و آبیاری آخر فصل در مزرعه تحقیقاتی و آزمایشگاه‌های پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی به اجرا درآمد. </span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">یافته‌ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین توده‌ها برای اکثر صفات مورد بررسی وجود داشت. بر‌اساس نتایج تجزیه خوشه‌ای توده‌ها در چهار گروه قرار گرفتند. نتایج مقایسه میانگین و تجزیه خوشه‌ای حاکی از آن بود که توده‌های شماره 2، 13، 6، 15، 18 و 10 برترین توده‌ها بر مبنای خصوصیات زراعی بودند که بر این اساس قابل پیشنهاد برای برنامه‌های اصلاحی هستند و در مقابل توده‌های شماره 3، 24، 11، 12 و 16 به عنوان ضعیف‌ترین توده‌ها از نظر صفات زراعی مورد مطالعه شناسایی شدند. در ارزیابی تنوع ژنتیکی توده‌ها با استفاده از 20 نشانگر </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">SSR</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">، 16 ترکیب آغازگری که چندشکلی مناسبی داشتند، انتخاب شدند. درصد چندشکلی کل 93/75&nbsp;برآورد گردید. آغازگرهای </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">XCFD168-2D</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">XGWM350-7D</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">XGWM136-1A</span></span><span style="color:black"> با صد درصد چند شکلی، بیشترین تعداد آلل، مقدار بالای شاخص‌های محتوی اطلاعات چندشکلی، شاخص نشانگری، شاخص نسبت چندشکلی مؤثر و شاخص قدرت تفکیک و با توجه به تکثیر بالای باندها و تولید نوارهای چندشکلی بالا به عنوان مناسب‌ترین آغازگرها برای گندم در مطالعات بعدی معرفی شدند. تجزیه واریانس مولکولی نشان داد که میزان تنوع درون گروه‌ها بیشتر از تنوع بین گروه‌ها بود. نتایج تجزیه خوشه‌ای به روش </span><span dir="LTR"><span style="color:black">UPGMA</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> بر مبنای ضریب تشابه جاکارد منجر به طبقه‌بندی 25 توده گندم نان در چهار گروه متفاوت گردید که با نتایج تجزیه به مختصات اصلی تطابق بالایی نشان داد و در نهایت توده‌های شماره 1، 3 و 25 بیشترین فاصله ژنتیکی با توده‌های شماره 13، 7 و رقم پیشگام داشتند بنابراین می‌توان انتخاب والدین از این دو گروه را برای برنامه‌های اصلاحی پیشنهاد نمود.</span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">نتیجه‌گیری:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> ارزیابی خصوصیات زراعی نشان داد که توده‌های شماره 2، 13، 6، 15، 18 و 10 توده‌های برتری هستند که در بین آن&shy;ها، توده‌هایی با منشأ خارجی و داخلی مشاهده شد. در ارزیابی تنوع ژنتیکی توده‌ها، آغازگرهای </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">XCFD168-2D</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">XGWM350-7D</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">XGWM136-1A</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> به‌عنوان مناسب‌ترین آغازگرها برای گندم در مطالعات بعدی شناسایی شدند. نشانگرهای با پلی‌مورفیسم بالا و همچنین نشانگرها و توده‌های دارای باندهای منحصر به فرد در الگوی نواربندی نیز از ارزش بالایی جهت برنامه‌های اصلاحی به عنوان مثال، شناسایی ژن‌های مفید برای مقاومت به انواع تنش‌های زیستی و غیرزیستی در گندم و ارتقاء ارقام مختلف آن برخوردار هستند. </span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Extended Abstract</span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#202124">Introduction and Objective</span></span></b><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> <span style="color:black">The study of genetic diversity in crops is essential for breeding programs and conservation of heritage resources and is a key step in assessing the adaptation of the population to new environmental conditions and thus the selection of new cultivars. There are various methods for estimating genetic diversity in different plant species, including the use of morphological traits and DNA markers.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Material and Methods:</span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> For this purpose, in this study, genetic diversity between 25 bread wheat accessions in terms of 23 agronomic traits and 20 SSR molecular markers was investigated. A field experiment was conducted in 2016-2017 in the form of a randomized complete block design with three replications in rainfed and irrigation at the end of the growing season conditions in the research farm and laboratories of the Faculty of Agriculture and Natural Resources of Razi University.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Results:</span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> The results of analysis of variance showed that there was a significant difference between the accessions for most of the studied traits. Based on the results of cluster analysis, the accessions were divided into four groups. The results of comparing the mean and cluster analysis showed that accessions 2, 13, 6, 15, 18 and 10 were the best accessions based on agronomic characteristics, which can be suggested for breeding programs, and in contrast to accessions 3, 24, 11, 12 and 16 as the weakest accessions in terms of The studied agronomic traits were identified. In assessing the genetic diversity of the populations using 20 SSR markers, 16 primers with suitable polymorphisms were selected. The percentage of total polymorphism was estimated to be 93.75. XCFD168-2D, XGWM350-7D and XGWM136-1A primers with 100% polymorphism, maximum number of alleles, high amount of polymorphic information content indices, marker index, effective multiplex</span></span> <span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">ratio index and resolving index due to the high proliferation of bands and the production of high polymorphic bands, they were introduced as the most suitable primers for wheat in subsequent studies. Molecular analysis of variance showed that the degree of diversity within the groups was greater than the diversity between the groups. The results of cluster analysis by UPGMA method based on Jaccard similarity coefficient led to the classification of 25 bread wheat accessions in four different groups, which showed high agreement with the results of analysis to the main coordinates, and finally accessions 1, 3 and 25 had the greatest genetic distance with accessions 13 , 7 and pioneer cultivars, so it is possible to suggest the selection of parents from these two groups for breeding programs.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Conclusion: </span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Evaluation of agronomic characteristics showed that accessions 2, 13, 6, 15, 18 and 10 are superior accessions, among which, oxides of external and internal origin were observed. In evaluating the genetic diversity of the accessions, the primers XCFD168-2D, XGWM350-7D and XGWM136-1A were identified as the most suitable primers for wheat in subsequent studies. Markers with high polymorphism as well as markers and accessions with unique bands in the banding pattern are also of great value for breeding programs, for example, identifying genes useful for resistance to various biological and abiotic stresses in wheat and promoting its various cultivars.</span></span></span></span></span></span></div> تنوع, صفات زراعی, فاصله ژنتیکی, نشانگر SSR ,Triticum aestivum Agronomic traits, Diversity, SSR marker,Triticum aestivum 156 173 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1139-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh bavanpori فاطمه باوندپوری f.bavandpori@yahoo.com 100319475328460020066 100319475328460020066 Yes PhD student in Plant Breeding, Department of Plant Production Engineering and Genetics, Faculty of Agricultural Science and Engineering, Razi University of Kermanshah گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی کرمانشاه Ezatollah Farshadar عزت اله فرشادفر gfarshadfarmohsen@gmail.com 100319475328460020067 100319475328460020067 No Department of Plant Production Engineering and Genetics, Faculty of Agricultural Science and Engineering, Razi University, Kermanshah گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی کرمانشاه Mohsen Farshadar محسن فرشادفر gfarshadfarmohsen@yahoo.com 100319475328460020068 100319475328460020068 No Department of Agriculture, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران