Journal of Crop Breeding

fa ارزیابی تنوع مورفو فیزیولوژیکی ژنوتیپ های گندم دوروم با استفاده از روش بای پلات ژنوتیپ x صفت Evaluation of Morpho-Physiological Diversity of Durum Wheat Genotypes using Genotype x Trait Biplot Method اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه و هدف: هدف اولیه برنامه اصلاح نبات ارزیابی و انتخاب بهترین ژنوتیپ ها بر اساس صفات مختلف مورد بررسی می باشد. هدف از این مطالعه بررسی تنوع ژنوتیپ های گندم دوروم بر اساس صفات مورفو-فیزیولوژیک و بررسی روابط متقابل بین صفات با استفاده از تکنیک بای پلات ژنوتیپ در صفت بود. مواد و روش ها: در این پژوهش 86 ژنوتیپ گندم دوروم شامل 82 لاین اصلاحی گندم دوروم دریافتی از سیمیت به همراه 4 ژنوتیپ شاهد در سال زراعی 97-1396 در معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور (ایستگاه سرارود) در قالب طرح آگمنت و بر اساس 22 صفت مختلف زراعی، مورفولوژیک و فیزیولوژیک مورد ارزیابی قرارگرفتند. تجزیه واریانس و مقایسه میانگین ژنوتیپ ها بر اساس روش بهترین پیش بینی نااریب خطی (بلاپ)1 انجام و سپس بر اساس داده های بلاپ تجزیه بایپلات ژنوتیپ در صفت انجام شد. یافته ها: بر اساس نتایج حاصل، اختلاف آماری معنی داری بین ژنوتیپ های مورد بررسی از لحاظ صفات تمام مورد مطالعه به جز دمای کانوپی و طول سنبله در شرایط دیم مشاهده گردید، که بیانگر تنوع ژنتیکی قابل توجه بین ژنوتیپ ها از لحاظ صفات مطالعه شده می باشد. بر اساس نمایش چندضلعی بایپلات ژنوتیپ در صفت، ژنوتیپ ها در هشت گروه و صفات در شش گروه قرارگرفتند. ژنوتیپ شماره 17 از لحاظ ترکیب صفات عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، وزن هزاردانه و شاخص محتوای نسبی کلروفیل2 دارای بیشترین مقدار بود. ژنوتیپ شماره 3 دارای بهترین ترکیب صفات ارتفاع بوته، تعداد دانه در سنبله، شاخص سرعت رشد اولیه، طول سنبله، میزان آب نسبی برگ و طول برگ پرچم بود. ژنوتیپ شماره 27 از لحاظ هدایت روزنه و طول پدانکل و ژنوتیپ شماره 76 از لحاظ دمای کانوپی دارای بیشترین مقدار نسبت به سایر ژنوتیپها بودند. ژنوتیپ شماره 4 دارای بالاترین ترکیب صفات تعداد روز تا چکمه ای شدن و طول پدانکل خارجی بود. ژنوتیپ شماره 10 از نظر صفات تعداد روز تا رسیدن فیزیولوژیک و تعداد سنبله در متر مربع مقادیر بالایی داشت که از این لحاظ ژنوتیپی دیررس محسوب می شود. بر اساس نتایج تجزیه همبستگی و نتایج تجزیه بایپلات ژنوتیپ در صفت، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، وزن هزار دانه، شاخص محتوای نسبی کلروفیل ، تعداد سنبله در واحد سطح به‌عنوان مهمترین صفات موثر بر عملکرد دانه شناسایی شدند. نتیجه گیری: بر اساس نتایج حاصل، ژنوتیپ های شماره 75، 17، 72، 13 بر اساس شاخص های انتخاب، به عنوان ژنوتیپ های ایده آل در شرایط دیم شناسایی و جهت بررسی های بیشتر در برنامه اصلاح گندم دوروم توصیه می شوند. </div> <div style="text-align: justify;"><div id="ftn1"></div><div id="ftn2"></div></div> <div style="text-align: justify;">Extended Abstract Introduction and Objective: The primary goal of the plant breeding program is to evaluate the genotypes based on different traits and select the best genotypes based on the studied traits. The aim of this study was investigation of durum wheat genotypes diversity based on agro-physiological traits and study the interrelationships between the traits using the genotype x trait (GT) biplot technique. Material and Methods: In this study, 86 durum wheat genotypes, including 82 breeding lines received from CIMMYT along with four check genotypes were examined as an augmented design in the Dryland Agricultural Research Sub-Institute (Sararoud Station) during 2017-18 crop season. Genotypes were evaluated based on 22 different agronomic, morphological and physiological traits. Analysis of variance and comparison of genotypic means were performed based on the best linear unbias prediction (BLUP) method and then based on the BLUP data, the GT biplot analysis was performed. Results: Based on the results, a significant difference was observed between the studied genotypes in terms of all studied traits except for canopy temperature and spike length, which indicates a significant genetic diversity between genotypes for the studied traits. Based on the representation of polygon view of the GT biplot, the genotypes were divided into eight groups and the traits into six groups. Genotype #17 had the highest value in terms of combination of grain yield, biological yield, harvest index, 1000-grain weight and relative chlorophyll content index (SPAD-reading). Genotype #3 had the best combination of plant height, number of grains per spike, initial growth rate, spike length, relative leaf water content and flag-leaf length. Genotype #27 had the highest values in terms of canopy temperature and peduncle length and genotype #76 had the highest value in terms of canopy temperature compared to other genotypes. Genotype #4 had the highest combination of traits number of days to booting and external peduncle length. Genotype #10 had high values in terms of number of days to physiological maturity and number of spikes per square meter, which is a late genotype in this regard. Based on the results of correlation analysis and GT biplot analysis, biological yield, harvest index, 1000-kernel weight, SPAD-reading, number of spikes per square meter were identified as the most important traits affecting grain yield. Conclusion: Based on selection criteria, genotypes # 75, 17, 72, 13, were identified as ideal genotypes under rainfed condition and are recommended for further studies in durum wheat breeding program.</div> بای پلات ژنوتیپx صفت, شرایط دیم, صفات آگرو-فیزیولوژیک, گندم دوروم Agro-physiological traits, Durum wheat, GT-biplot, Rainfed condition 211 226 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-544-3&slc_lang=fa&sid=1 Saman Najafi سامان نجفی saman_najafy@yahoo.com 100319475328460020102 100319475328460020102 No Department of Plant breeding and Biotechnology, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran گروه بیوتکنولوژی و به‌نژادی گیاهی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Reza Mohammadi رضا محمدی r.mohammadi@areeo.ac.ir 100319475328460020103 100319475328460020103 Yes Sararood Branch, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Kermanshah, Iran موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، معاونت سرارود، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران Lia Shooshtari لیا شوشتری l_shooshtari@yahoo.com 100319475328460020104 100319475328460020104 No Department of Plant breeding and Biotechnology, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran گروه بیوتکنولوژی و به‌نژادی گیاهی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Alireza Etminan علیرضا اطمینان alietminan55@yahoo.com 100319475328460020105 100319475328460020105 No Department of Plant breeding and Biotechnology, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran گروه بیوتکنولوژی و به نژادی گیاهی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Ali Mehras Mehrabi علی مهراس مهرابی alimehrasmehrabi@yahoo.com 100319475328460020106 100319475328460020106 No Department of Plant breeding and Biotechnology, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran گروه بیوتکنولوژی و به نژادی گیاهی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران