fa بررسی تأثیر برهمکنش ژنوتیپ- محیط بر عملکرد قند و تعیین پایداری هیبریدهای چغندرقند (.Beta vulgaris L) اصلاح نباتات General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsharp;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">چکیده مبسوط</span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">مقدمه و هدف:</span></b><span lang="FA"> چغندرقند یک محصول بسیار مهم کشاورزی می‌باشد که صرفاً به‌طور تخصصی در صنعت قند مورد استفاده قرار می‌گیرد و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع تولید قند به شمار می‌رود. عملکرد و کیفیت قند در چغندرقند به‌وسیله ژنوتیپ، محیط و برهمکنش میان آن‌ها کنترل می‌شود. از این‌رو، مطالعه حاضر به‌منظور بررسی تأثیر برهمکنش ژنوتیپ-</span> <span lang="FA">محیط بر عملکرد قند هیبریدهای مختلف چغندرقند پایه‌ریزی و به مرحله اجرا در آمد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">مواد و روش‌ها:</span></b><span lang="FA"> اثر برهمکنش ژنوتیپ-</span> <span lang="FA">محیط بر عملکرد قند و تعیین پایداری و سازگاری 155 هیبرید چغندرقند </span><span lang="FA">به&shy;همراه یک شاهد داخلی (سینا) و چهار شاهد خارجی (نووودورا، مودکس، لوریکوئیت و پیرولا)</span><span lang="FA"> مورد بررسی قرار گرفت. </span><span lang="FA">هیبریدهای منوژرم در قالب طرح آماری مقایسه عملکرد مقدماتی (آگمنت) در هفت منطقه خوی، شیراز، کرج، کرمانشاه، مشهد، میاندوآب و همدان در سال 1399 کشت شدند. پس از برداشت محصول و برآورد عملکرد قند مربوط به هر یک از هیبریدهای آزمایشی، تجزیه پایداری ویژگی مذکور با به‌کارگیری روش گرافیکی </span><span dir="LTR">GGE biplot</span><span lang="FA"> انجام شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها:</span></b><span lang="FA"> تجزیه پایداری عملکرد قند به &shy;روش گرافیکی </span><span dir="LTR">GGE</span><span lang="FA"> بای‌پلات نشان داد که بر اساس نمودار چندضلعی، رقم پیرولا در کرمانشاه و میاندوآب، هیبرید شماره 96 در همدان، کرج، شیراز و مشهد و هیبرید شماره 11 در خوی دارای بیش‌ترین سازگاری و عملکرد قند بودند. رتبه‌بندی محیط‌ها از بهترین محیط به سمت نامناسب‌ترین محیط به &shy;ترتیب به‌صورت همدان، شیراز، میاندوآب، کرج، مشهد، کرمانشاه و خوی بود. نمودار رتبه‌بندی هیبریدها بر اساس هیبرید ایده‌آل و همچنین نمودار رتبه‌بندی هیبریدها بر اساس میانگین عملکرد و پایداری، نشان داد که هیبرید شماره 96 به‌عنوان بهترین و پایدارترین هیبرید می‌باشد. مناطق مورد بررسی به سه محیط بزرگ (ابر محیط) تقسیم شدند، به‌طوری‌که کرمانشاه و میاندوآب به‌عنوان اولین محیط بزرگ، همدان، کرج، شیراز و مشهد به‌عنوان دومین محیط بزرگ و خوی به‌عنوان سومین محیط بزرگ شناخته شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b><span lang="FA"> نتایج نشان داد که برهمکنش ژنوتیپ-</span> <span lang="FA">محیط بر عملکرد قند هیبریدهای اصلاحی چغندرقند تأثیرگذار بوده و سبب ایجاد نوسان عملکرد از محیطی به محیط دیگر شده است. به‌طور کلی نظر به عملکرد قند خوب برخی از هیبریدها، هیبریدهای منتخب به دو گروه تقسیم شده و تعدادی از آن‌ها وارد آزمون</span><span dir="LTR" lang="FA">&lrm;</span><span lang="FA">های معرفی رقم گردیدند و مابقی در قالب طرح</span><span dir="LTR" lang="FA">&lrm;</span><span lang="FA">های تکرار دار، در چند منطقه ارزیابی تکمیلی شده و سپس بهترین</span><span dir="LTR" lang="FA">&lrm;</span><span lang="FA">های آن‌ها به‌عنوان رقم معرفی می‌شوند.</span></span></span></span></span></span><br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"2 Mitra""></span></span></b></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Extended Abstract</span></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#202124">Introduction and Objective</span></span></b><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> Sugar beet is a very important agricultural product that is used only professionally in the sugar industry and is considered as one of the most significant sources of sugar production. The yield and quality of sugar in sugar beet is controlled by genotype, environment, and interaction between them. Therefore, the present study was conducted to investigate the effect of genotype-environment interaction on the sugar yield of different sugar beet hybrids.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Material and Methods</span></b><b><span 2="" dir="RTL" lang="FA" mitra="" style="font-family:">:</span></b> <span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The effect of genotype-environment interaction on sugar yield and stability and adaptability of 155 sugar beet hybrids was conducted with one internal control (Sina) and four external controls (Novodoro, Modex, Loriquet, and Pirola). Monogerm hybrids were planted in seven regions of Khoy, Shiraz, Karaj, Kermanshah, Mashhad, Miandoab, and Hamedan in 2020 in an augmented randomized complete design. After harvesting and estimating the sugar yield of each of the experimental hybrids, the stability analysis of this feature was performed using the GGE biplot graphical method.</span></span><span 2="" dir="RTL" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Results: </span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Stability analysis of sugar yield by GGE biplot graphical method showed that according to the polygonal diagram, Pirola cultivar in Kermanshah and Miandoab, hybrid 96 in Hamedan, Karaj, Shiraz, and Mashhad, and hybrid 11 in Khoy had the highest sugar adaptability and yield. The environments were ranked from the best environment to the most unsuitable environment as Hamedan, Shiraz, Miandoab, Karaj, Mashhad, Kermanshah, and Khoy. The ranking diagram of hybrids based on the ideal hybrid as well as the ranking diagram of hybrids based on mean yield and stability showed that hybrid 96 is the best and most stable hybrid. The study areas were divided into three mega-environments so that Kermanshah and Miandoab as the first mega-environment, Hamedan, Karaj, Shiraz, and Mashhad as the second mega-environment, and Khoy was the third mega-environment. </span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Conclusion:</span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> The results showed that the genotype-environment interaction had an effect on the sugar yield of sugar beet breeding hybrids and caused yield fluctuations from one environment to another. In general, due to the best sugar yield of some hybrids, the selected hybrids were divided into two groups, and a number of them entered the cultivar introduction tests. The rest are evaluated in several areas, and then the best of them is introduced as a cultivar.</span></span></span></span></span></div> بای‌پلات, سازگاری, چندضلعی و چغندرقند Adaptability, Biplot, Polygon and Sugar beet 103 118 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-835-4&slc_lang=fa&sid=1 Dariush Taleghani داریوش طالقانی d.taleghani@areeo.ac.ir 100319475328460020018 100319475328460020018 No Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Ali Saremirad علی صارمی راد Asaremirad@gmail.com 100319475328460020019 100319475328460020019 Yes Department of Agronomy and Plant Breeding, Young Researchers and Elite Club, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، باشگاه پژوهشگران و نخبگان جوان، کرج، ایران