fa شناسائی منابع ژنتیکی مقاومت به بیماری بذرزاد لکه قهوه‌ای نواری جو (Pyneophera graminea Ito & Kurib) اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><b><span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">چکیده مبسوط<br> مقدمه و هدف: </span></span></span></b><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">بیماری لکه قهوه‌ای نواری با عامل قارچی</span></span></span><b> </b><i><span dir="LTR" lang="EN-US"><span style="color:black">Pyneophera graminea</span></span></i> &nbsp;<span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">از بیماری‌های مهم بذرزاد جو در ایران می‌باشد که در چند سال اخیر در مناطق مهم تولید جو به‌ویژه استان خراسان رضوی گسترش یافته است.</span></span></span><span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black"> این بیماری باعث تشکیل نوارهای طولی قهوه‌ای رنگ نکروزه شده بر روی برگ می‌گردد و گیاهان آلوده قادر به تشکیل سنبله نیستند و یا سنبله‌ها عقیم بوده و بذور بدست آمده پوک و چروکیده هستند.</span></span></span> <span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">هدف از این مطالعه، ارزیابی مقاومت ارقام تجاری داخلی (23 رقم)، ژنوتیپ‌های امیدبخش کاندیدای معرفی (23 ژنوتیپ) و تعدادی از منابع ژنتیکی خارجی (30 رقم)&nbsp; معرفی شده در منابع معتبر علمی نسبت به بیماری لکه قهوه‌ای نواری است.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><b><span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">مواد و روش&shy; ها: </span></span></span></b><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">در این تحقیق مقاومت 23 رقم تجاری و 23 لاین امید بخش به همراه 30 رقم منابع مقاومت خارجی را &nbsp;نسبت به بیماری لکه قهوه‌ای نواری به همراه شش صفت مورفولو</span></span></span><span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">ژ</span></span></span><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">یکی شامل تعداد روز تا گلدهی، ارتفاع گیاه، تعداد بذر در سنبله، وزن هزار دانه، تعداد ردیف در سنبله و تعداد روز تا رسیدگی در قالب طرح آزمایشی بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مرحله گیاه کامل طی دو سال زراعی (97-1396 و 98-1397) در ایستگاه تحقیقات طرق (مشهد) مورد بررسی قرار گرفت. آلودگی گیاهان به صورت طبیعی صورت گرفت. مقاومت ژنوتیپ‌ها به روش دلوگو براساس میزان درصد گیاهان آلوده ارزیابی شد و همچنین اجزای واریانس، وراثت‌پذیری عمومی، ضرایب تغییرات ژنتیکی و فنوتیپی </span></span></span><span dir="LTR" lang="EN-US"><span style="color:black">SPSS</span></span><span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black"> محاسبه گردید</span></span></span><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">. </span></span></span><b><span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><b><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">نتا</span></span></span></b><b><span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">یج</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">: </span></span></span></b><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">نتایج تجزیه واریانس مرکب دو سال مطالعه، تنوع قابل توجهی را در بین ژنوتیپ‌ها از نظر تمام صفات نشان داد. بالاترین</span></span></span><span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black"> ضریب تنوع ژنتیکی برای صفات تعداد ردیف در سنبله و تعداد بذر در سنبله و پایین ترین ضریب ژنتیکی در تعداد روز تا گلدهی مشاهده گردید. برای اکثر صفات وراثت‌پذیری عمومی بالای 90 درصد برآورد گردید. بین اکثر صفات همبستگی مثبت مشاهده گردید</span></span></span><span dir="LTR" lang="EN-US"><span style="color:black">.</span></span><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black"> میزان درصد آلودگی به بیماری در سال اول بین صفر تا 54/5 درصد و در سال دوم بین یک تا 64/5 درصد متغیر بود</span></span></span><span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">. در سال دوم میزان آلودگی بیشتر بوده به طوری که گیاه بدون آلودگی اصلا مشاهده نشد و میزان درصد آلودگی از 64/5 -1</span></span></span> <span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">درصد متغیر بود. همچنین به طور میاینگین در دو سال 22 ژنوتیپ کاملا مقاوم، چهار ژنوتیپ مقاوم، 13 ژنوتیپ نیمه مقاوم و هشت ژنوتیپ حساس مشاهده گردید</span></span></span><b><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><b><span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">نتیجه&shy; گیری: </span></span></span></b><span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">به‌طور</span></span></span> <span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">کلی ژنوتیپ‌های دو ردیفه نسبت به ژنوتیپ‌های شش ردیفه از سطح مقاومت بالاتری نسبت به بیماری لکه قهوه‌ای</span></span></span><span lang="FA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black"> نواری</span></span></span> <span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">برخوردار بودند. همچنین، تعدادی از ارقام تجاری از جمله والفجر، دشت، بهمن، به‌رخ و نیک نسبت به این بیماری مقاوم یا نیمه مقاوم بوده‌اند.</span></span></span></span></span></span></span></span><span style="line-height:2;"><span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN-US" style="line-height:90%">Extended Abstract<br> Introduction and Objective</span></b><b><span lang="EN-US" style="line-height:90%">: </span></b><span lang="EN-US" style="line-height:90%">Leaf stripe disease of barley is caused by the seed transmitted hemi-biotrophic fungus <i>Pyneophera graminea</i> which has spread in to important areas of barley production in Iran especially in Khorasan Razavi province. The fungus survives as a mycelium in the pericarp, the hull and the seed coat, but not in the embryo. During the seed generation, its growing mycelium penetrates the coleorhiza and it colonized the plant systematically starting from the root tip. Once infection spreads into the young leaves, growth switches to a necrotrophic phase with the production of a host-specific glycosyl toxin that causes longitudinal dark brown necrotic stripe between the leaf veins, as well as spike sterility. Finally become necrotic, lead to severe yield reduction when seed infection is high, especially in organic farming systems. The aim of the present study was to evaluate the resistance of domesticated commercial cultivars (23 cultivars), promising candidate genotypes (23 genotypes) and foreign genetic resources (30 cultivars).</span><b><span lang="EN-US" style="line-height:90%"></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN-US" style="line-height:90%">Material and Methods: </span></b><span lang="EN-US" style="line-height:90%">In this study, the resistance of 46 commercial cultivars and promising genotypes with <span style="color:#242021">30</span></span><span lang="EN-US" style="line-height:90%"> cultivars resistant to barley leaf stripe reported in scientific sources</span><span lang="EN-US" style="line-height:90%"> to leaf stripe disease with six morphological traits including days to heading, plant height, number of seed in spike, one-thousand grains weight and days to maturity was evaluated in randomized complete block design with three replications during two cropping years (2017-2019) in Mashhad Agricultural and Natural Resources Research and Education Center. Infection of plants occurred naturally. Evaluation of resistance of genotypes by Delogo method was calculated based on the percentage of infected plants as well as components of variance, heritability, genetic and phenotypic coefficients using SPSS software and formula.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN-US" style="line-height:90%">Results: </span></b><span lang="EN-US" style="line-height:90%">All of the traits were significant and highly significant among the genotypes</span> <span lang="EN-US" style="line-height:90%">during two years. The highest coefficient of genetic diversity was observed in the number of rows in spike and the number of seeds per spike and the lowest was observed in the number of days to flowering. Heritability above 90% was obtained for most of traits. A positive correlation was shown between most of the traits. The highest coefficient of variation is belonged to disease incidence. The percentage of infection in the first year varied between 0 and 54.5% and in the second year ranged from one to 64.5%. Disease incidence for first year was observed, 23 highly resistant genotypes, two resistant genotypes, 13 moderately resistant genotypes and eight susceptible genotypes and also for second years evaluated 21 highly resistant genotypes, five resistant genotypes, 13 moderately resistant genotypes and seven sensitive genotypes.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN-US" style="line-height:90%">Conclusion: </span></b><span lang="EN-US" style="line-height:90%">Leaf stripe disease has a significant effect on reducing barley yield, so it can be managed by identifying resistant cultivars. Based on the results, the studied cultivars and genotypes showed various reactions to disease, ranging from susceptible to highly resistant. Most genotypes were observed as highly resistant and moderately resistant. According to results two-row genotypes had a higher resistance level than six-row genotypes to leaf stripe. Based on the results, a number of commercial cultivars, including Walfajre, Dasht, Bahman, Behrokh and Nik have been resistant or semi-resistant to this disease</span></span></span></span></span></div> ارقام تجاری, بیماری لکه قهوه‌ای نواری جو, لاین امیدبخش, وقوع بیماری, Pyneophera graminea Commercial cultivar, Disease incidence, Leaf stripe, Promising genotypes, Pyneophera graminea 164 179 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1116-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Sohrabi مهدی سهرابی bio_sohrabi@mail.um.ac.ir 100319475328460019457 100319475328460019457 No Plant Biotechnology and Breeding Department, College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad گروه بیوتکنولوژی و به نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد Saeid Malekzadeh shafaroudi سعید ملک زاده شفارودی Malekzadeh-s@um.ac.ir 100319475328460019458 100319475328460019458 Yes Plant Biotechnology and Breeding Department, College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad گروه بیوتکنولوژی و به نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد Reza Aghnoum رضا اقنوم r.aghnoum@areeo.ac.ir 100319475328460019459 100319475328460019459 No AREEO, Mashhad Seed and Plant Improvement Research Department, Khorasan Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center مرکز تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی