fa بررسی کیفیت پروتئین‌های دانه در موتانت های سویا [Glycine max (L.) Merrill] اصلاح نباتات General پژوهشي Research پروتئین لکتین یکی از عوامل مهم ضدتغذیه‌ای در پروتئین‌های دانه سویا محسوب می شود. پروتئین لیپوکسیژناز نیز به دلیل ایجاد طعم نامطلوب، مهمترین عامل در کیفیت پایئن پروتئین های سویا می باشد. در این تحقیق، تغییرات ژنتیکی حاصل از اشعه گاما روی پروتئین های ضدتغذیه ای رقم هیل، در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، در سال 1386 و 1387 مورد ارزیابی قرار گرفت. در نسل M1 همه گیاهان برداشت و در نسل بعد بصورت بوته به ردیف کشت شدند. در نسل M2 تنوع زیادی برای صفات مورفولوژیک مانند، ارتفاع گیاه، شکل برگ، رنگ گل، عقیمی و دیررسی یا زودرسی مشاهده گردید، که از بین آنها گیاهان موتانت با صفات مورفولوژیک مطلوب انتخاب شدند. بررسی پروتئین های هر یک از این گیاهان موتانت، با استفاده از تکنیک SDS-PAGE نشان داد که گیاه موتانتM-107 فاقد پروتئین ضدتغذیه‌ای لکتین و لاین موتانت M-729 فاقد پروتئین های ضدتغذیه ای لکتین و لیپواکسیژناز می‌باشد. این دو گیاه موتانت، با وجود عدم حضور یک یا چند زیرواحد پروتئینی، تغییرات معنی‌داری از لحاظ محتوی پروتئین و روغن از خود نشان ندادند. دو گیاه موتانت به‌دست آمده از این تحقیق می توانند لاین های ارزشمندی در جهت اصلاح و بهبود پروتئین‌های سویا باشند. Lectin protein is considered as an important anti-nutrient factor in soybean seed. A low quality soybean proteins is associated whit the presence of lipoxygenase protein due to its unfavorable flavor. This research was conducted at the Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, during 2008-2009 to evaluate the effect of Gamma rays on anti-nutrient protein of Hill cultivar. M1 generation seeds were obtained and grown as plant-to-row in next generation. In M2 generation, highly variation was observed for plant height, flower color, sterility, leaf shape, early and late maturity, that among mutant plants with favorable morphological traits were selected. After protein evaluation by SDS-PAGE it hasn't shown the lectin protein in M-107 plant mutant and also anti-nutrient factor of lectin and lipoxygenase was absence in M-729 mutant. However, these two mutant plants which hadn't shown one or several subunit proteins, but not showed meaningful commutation in total volume protein and oil content. These two mutant plants can be considered very important for improving seed proteins in soybean breeding programs. سویا، عوامل ضدتغذیه‌ای، اشعه گاما، SDS-PAGE 39 48 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-43&slc_lang=fa&sid=1 مهدی عارف راد 1003194753284600461 1003194753284600461 Yes نادعلی باییان جلودار 1003194753284600462 1003194753284600462 No قربانعلی نعمت زاده 1003194753284600463 1003194753284600463 No سیدکمال کاظمی تبار 1003194753284600464 1003194753284600464 No نادعلی باقری 1003194753284600465 1003194753284600465 No