fa بررسی تغییرات بیان نسبی ژن‌های SOS2، MYB-related و HD-ZIP در آفتابگردان روغنی تحت تنش شوری اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:11px;"><strong><span style="color:black;">فاکتورهای محیطی متعددی بر رشد و نمو و در نهایت تولید محصول در گیاهان تاثیر می&shy; گذارند. شوری از طریق عدم تعادل مواد معدنی (سمّیت عناصر یا کمبود آن‌ها)، تنش اسمزی و تنش اکسیداتیو تولید محصول را تحت تأثیر قرار می&shy; دهد. در</span></strong> <strong><span style="color:black;">این</span></strong> <strong><span style="color:black;">مطالعه با به کار‌گیری تکنولوژی </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">PCR</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> در زمان واقعی تغییرات سطوح ژن&shy;های </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">SOS2</span></span></em></strong><strong><span style="color:black;">، </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">MYB-related</span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"> و </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">HD-ZIP</span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"> در شرایط مختلف تنش شوری (2، 5، 8، 11 و 14 دسی زیمنس بر متر) در دو لاین مختلف آفتابگردان روغنی (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">AS5305</span></span></strong> <strong><span style="color:black;">و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">9CSA3</span></span></strong><strong><span style="color:black;">) بررسی شد. </span></strong><strong><span style="color:black;">نمونه‌برداری از برگ‌های گیاهان در مرحله 8 برگی در چهار زمان 6، 12، 24 و 48</span></strong> <strong><span style="color:black;">ساعت پس از اعمال تنش شوری انجام شد. </span></strong><strong><span style="color:black;">این ژن&shy;ها تحت تنش&shy; های غیرزیستی در انتقال سیگنال (</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">SOS2</span></span></em></strong><strong><span style="color:black;">) و به عنوان عوامل نسخه&shy; برداری (</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">MYB-related</span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"> و </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">HD-ZIP</span></span></em></strong><strong><span style="color:black;">) درگیر هستند.</span></strong> <strong><span style="color:black;">طبق نتایج حاصل، الگوی بیان هر سه ژن مورد بررسی در لاین&shy;های مورد مطالعه در پاسخ به تنش شوری متفاوت بود. مقایسه میزان بیان ژن&shy;ها در دو لاین نشان می</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="color:black;">دهد که در حالات مختلف مورد بررسی عمده افزایشِ بیان در لاین </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">AS5305</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> اتفاق افتاده است؛ در جاییکه افزایش بیان در لاین </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">9CSA3</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> دیده می&shy; شود در مقامِ مقایسه در آنجا میزانِ افزایشِ بیان در لاین </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">9CSA3</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> (لاین حساس) کمتر از لاین </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">AS5305</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> (لاین متحمل) می&shy; باشد.</span></strong> <strong><span style="color:black;">نتایج نشان‌دهنده‌ی نقش مثبت این ژن&shy;ها در مکانیسم مقاومت آفتابگردان به تنش شوری می‌باشد. از طرف دیگر در این مطالعه با تأیید مقاومت لاین </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">AS5305</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> به تنش شوری در سطح مولکولی، می‌توان بالقوه از لاین مذکور در تولید ارقام هیبرید مقاوم به شوری در اصلاح نبات استفاده نمود.</span></strong></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Numerous environmental factors affect the growth and development of crop plants. Salinity affects crop production through mineral imbalance (toxicity or deficiency of elements), osmotic and oxidative stresses. In this study, using real-time PCR technology, changes expression levels of <em>SOS2</em>, <em>MYB-related </em>and <em>HD-ZIP</em> genes were evaluated under different salinity stress conditions (2, 5, 8, 11 and 14 dS/m) in two different oil seed sunflower lines (AS5305 and 9CSA3). Leaf sampling was performed at 8-leaf stage at four times; 6, 12, 24 and 48 hours after salinity stress application. <em>SOS2</em> involve in signal transduction and <em>MYB-related</em> and <em>HD-ZIP</em> act as transcription factors under abiotic stresses. According to the results, the expression pattern of all three genes is different in the studied lines in response to salinity stress. Comparison of the two lines shows that the major increase in expression occurred in line AS5305, and where an increase in expression in line 9CSA3 is seen, in comparison, the rate of increase in corresponding times and salinity is higher in line AS5305 (tolerant line) than that in line 9CSA3 (sensitive line). The results indicate the positive role of these genes in the mechanism of sunflower resistance to salinity stress. On the other hand, in this study, by confirming the resistance of AS5305 line to salinity stress at the molecular level, it is possible to potentially use this line in the production of salinity-resistant hybrid cultivars in plant breeding programs.</div> پی سی آر در زمان واقعی, تحمل به شوری, تغییرات ترانسکریپتوم, عوامل نسخه‌برداری, گیاهان دانه روغنی Oil seed crops, Real-time PCR, Salinity tolerance, Transcriptomic changes, Transcription factors 152 165 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-313-14&slc_lang=fa&sid=1 Faezeh Hoseinpour فائزه حسین پور faeze_hoseinpor@yahoo.com 100319475328460016509 100319475328460016509 No Urmia University گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه Reza Darvishzadeh رضا درویش زاده r.darvishzadeh@urmia.ac.ir 100319475328460016510 100319475328460016510 Yes Urmia University گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه Babak Abdollahi Mandoulakani بابک عبدالهی مندولکانی b.abdollahi@urmia.ac.ir 100319475328460016511 100319475328460016511 No Urmia University دگروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه Nahid Habibi ناهید حبیبی habibi_morteza@yahoo.com 100319475328460016512 100319475328460016512 No Urmia University گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه Esmael Dardan اسماعیل داردان e.dardan90@gmail.com 100319475328460016513 100319475328460016513 No Urmia University گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه Ali Ranjbar علی رنجبر Nazaningool87@gmail.com 100319475328460016514 100319475328460016514 No Urmia University گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه