fa ارزیابی تنوع به‌منظور گزینش هیبرید‌های مطلوب ذرت دانه‌ای اصلاح نباتات General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="color:black;">به&shy; منظور ارزیابی 38 هیبرید ذرت امید بخش، آزمایشی به &shy;صورت طرح پایه بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی مغان در سال زراعی 1399 اجرا شد. نتایج حاصل نشان داد که اختلاف معنی&shy; داری برای صفات عملکرد بلال، ارتفاع بوته، ارتفاع بلال، دمای برگ، شاخص کلروفیل، </span></strong><strong><span style="color:black;">فلورسانس متغییر (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">Fv</span></span></strong><strong><span style="color:black;">) و فلورسانس حداکثر (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">Fm</span></span></strong><strong><span style="color:black;">)، حداکثر کارایی کوانتومی فتوسیستم </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">II</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">Fv/Fm</span></span></strong><strong><span style="color:black;">) </span></strong><strong><span style="color:black;">بین هیبریدهای ذرت وجود داشت. هیبرید </span></strong><strong><span style="color:black;">شماره 9 </span></strong><strong><span style="color:black;">(</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">K74/2-2-1-4-1-1-1 &times; K3640/3</span></span></strong><strong><span style="color:black;">)</span></strong><strong><span style="color:black;"> با بیشترین عملکرد بلال و کارآیی سیستم فتوسنتزی به &shy;عنوان برترین هیبرید شناسایی شد. </span></strong><strong><span style="color:black;">همبستگی بین عملکرد بلال با دمای برگ و </span></strong><strong><span style="color:black;">فلورسانس حداقل (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">Fo</span></span></strong><strong><span style="color:black;">) </span></strong><strong><span style="color:black;">معنی&shy; دار بود.</span></strong> <strong><span style="color:black;">میزان وارثت &shy;پذیری برآورده شده بین سه (</span></strong><strong><span style="color:black;">فلورسانس حداقل (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">Fo</span></span></strong><strong><span style="color:black;">)</span></strong><strong><span style="color:black;">) تا 71 (ارتفاع بلال) درصد بود. نتایج حاصل از تجزیه علیت نشان داد که</span></strong> <strong><span style="color:black;">فلورسانس حداقل (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">Fo</span></span></strong><strong><span style="color:black;">)</span></strong><strong><span style="color:black;"> و </span></strong><strong><span style="color:black;">دمای برگ به&shy; طور مستقیم بر عمکلرد بلال تأثیر ندارد. تجزیه خوشه&shy; ای با صفت عملکرد بلال</span></strong><strong><span style="color:black;">، ارتفاع بوته، ارتفاع بلال، دمای برگ، شاخص کلروفیل و</span></strong> <strong><span style="color:black;">عملکرد</span></strong><strong><span style="color:black;"> کوانتومی فتوسنتز</span></strong><strong><span style="color:black;">، 38 هیبرید ذرت را در سه گروه متفاوت طبقه&shy; بندی کرد که گروه سوم با دارا بودن </span></strong><strong><span style="color:black;">هیبرید </span></strong><strong><span style="color:black;">شماره 9 </span></strong><strong><span style="color:black;">(</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">K74/2-2-1-4-1-1-1 &times; K3640/3</span></span></strong><strong><span style="color:black;">)</span></strong> <strong><span style="color:black;">به&shy; عنوان مطلوب&shy;ترین گروه بود.</span></strong></span></span><span style="font-family:Tahoma;"><strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></strong></span></div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; To evaluate 38 maize hybrids, an experiment based on randomized complete block design with three replications at the Moghan Agriculture Research Station during the 2020 growing season. The results indicated that a significant difference had among maize hybrids for ear yield, plant height, ear height, leaf temperature, chlorophyll index, maximum fluorescence (Fm), variable fluorescence (Fv) and maximum quantum yield of PSII (Fv/Fm). K74/2-2-1-4-1-1-1 &times; K3640/3 hybrid (No. 9) with high ear yield and photosynthetic system introduced the best hybrid to comparing with other hybrids. The range of heritability was from 3% for minimum fluorescence (Fo) to 71 % for ear height. Path analysis revealed that minimum fluorescence (Fo) and leaf temperature had the highest and positive direct effects on ear yield. The cluster analysis, with ear yield, plant height, ear height, leaf temperature, chlorophyll index, and quantum yield, was classified 38 maize hybrids in three different groups, and the third group with 9 (K74/2-2-1-4-1-1-1 &times; K3640/3) was the most desirable.<strong> </strong></div> ارتفاع بوته, رگرسیون گام به گام, شاخص کلروفیل, فتوسنتز, گروه بندی Chlorophyll index, Clustering, Photosynthesis, Plant height, Stepwise regression 98 107 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-547-8&slc_lang=fa&sid=1 Masoomeh Piran معصومه پیران mpiran@yahoo.com 100319475328460016493 100319475328460016493 No University of Mohaghegh Ardabili گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Ali Asghari علی اصغری ali_asghari@yahoo.com 100319475328460016494 100319475328460016494 No University of Mohaghegh Ardabili گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Sajjad Moharramnejad سجاد محرم نژاد sm.chakherlo@yahoo.com 100319475328460016495 100319475328460016495 Yes AREEO بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران Hamidreza Mohammaddoust Chaman Abad حمیدرضا محمددوست چمن آباد hchamabd@yahoo.com 100319475328460016496 100319475328460016496 No University of Mohaghegh Ardabili گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران