fa بررسی تنوع مورفولوژیکی و فنولوژیکی برخی از ارقام وارداتی سویا با استفاده از روش تجزیه به عامل ها اصلاح نباتات General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp; این پژوهش به منظور گروه&shy; بندی و ارزیابی 124 ژنوتیپ مختلف سویا با گروه رسیدگی متفاوت از نظر صفات ریخت‌شناسی و فنولوژیکی به&shy; صورت طرح آگمنت با 4 رقم شاهد تلار، ساری، ویلیامز و سحر در 6 بلوک در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بایع کلا-مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منایع طبیعی استان مازندران اجرا شد. هر ژنوتیپ در یک خط 3 متری با فاصله ردیف 60 سانتی‌متر و فاصله بین دو بوته 5- 3 سانتی&shy;مترکاشته شد. نتایج تجزیه به مولفه‌ها نشان داد که 4 مولفه مجموعاً 70/080 درصد از تغییرات داده</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">&shy;</span></span></strong><strong>ها را توجیه کردند. نتایج حاصل از بای پلات نشان داد که اکثر صفات مربوط به عملکرد، اجزای عملکرد و صفات فنولوژیکی به &shy;جز درصد پروتئین در دو ناحیه قرار گرفتند که از این طریق می‌توان به&shy; منظور اصلاح ژنوتیپ‌ها از طریق صفات مد نظر اقدام کرد. به &shy;علاوه بر اساس نتایج تجزیه کلاستر حاصل از صفات مرتبط با مولفه‌های اول و دوم، ژنوتیپ‌های سویا مورد مطالعه در 2 گروه دسته‌بندی شدند که گروه اول و دوم شامل ژنوتیپ‌هایی با گروه رسیدگی زودرس، میزان روغن بالا و اجزای عملکرد و میزان پروتئین پایین و گروه 3 با تیپ رسیدگی دیررس، میزان روغن پایین و اجزای عملکرد و میزان پروتئین بالا بود. به طور کلی بر اساس تنوع صفات موجود در کلکسیون مورد مطالعه و با توجه به هدف تحقیق، می‌توان از ارقام سویا مورد مطالعه در برنامه‌های اصلاحی استفاده کرد. </strong></span></div> <div style="text-align: justify;">This research was performed to evaluate 124 different soybean genotypes with different maturity type based on augmented design in six blocks with four control cultivars as Telar, Sari, Williams and Sahar at Baye Kola Agricultural Research Station-Mazandaran Agricultural and Natural Resources Research and Education Center. In order to perform the project, each genotype was cultivated on 3 meter line with 60 cm planting space between rows and 3-5 cm space between two seeds. The results of principle component analysis showed that 77.072 % of data variation was expressed according to five components. The results of biplot indicated that the most traits related to yield; its components and phonological properties were located in two regions except protein content which could be used for the studied genotypes breeding. In addition, based on clustering results obtained from the related traits to first and second components, the studied soybean genotypes were grouped in two clusters which the first one included genotypes with early maturity, high oil content and low yield components and protein content, while the second cluster consisted of late maturity group, low oil content, high yield component and high protein content. In total, on the basis of diversity existence accompanied by the research objective, it could be used the studied soybean genotypes in further breeding programs.</div> روش وارد, صفات زراعی, گروه بندی Agronomic traits, Clustering, Ward method 46 59 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-729-5&slc_lang=fa&sid=1 parastoo majidian پرستو مجیدیان parastoomajidian63@gmail.com 100319475328460015844 100319475328460015844 Yes Mazandaran Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی seyed alireza dalili سید علیرضا دلیلی a.dalili@areeo.ac.ir@gmail.com 100319475328460015845 100319475328460015845 No Mazandaran Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی bahram masoudi بهرام مسعودی b.masoudi@gmail.com 100319475328460015846 100319475328460015846 No Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی hamid sadeghi garmaroodi حمید صادقی گرمارودی اسلشقئشقخخیه@لئشهم.زخئ 100319475328460015847 100319475328460015847 No Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی