fa بررسی تنوع آللی در لاین‌های اصلاحی سویا(Glycin max, L) با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره (SSR) اصلاح نباتات مولكولي اصلاح نباتات مولكولي پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"><strong>مقدمه و هدف:</strong> </span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌دلیل </span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">محدودیت</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">صفات</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مورفولوژیکی</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">متمایزکننده</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">غیر وابسته</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">محیط</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">اشکال</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تظاهر</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">آنها،</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تشخیص و گزینش در بین لاین‌های مشابه برای </span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌نژادگران همراه با</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مشکلاتی</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">خواهد بود. بدین سبب استفاده</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">از نشانگرهای</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مولکولی</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌عنوان روش مکمل </span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در کنار</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">خصوصیات زراعی</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">جهت تشخیص و گزینش لاین‌های برتر اصلاحی سودمند</span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> خواهد بود. این تحقیق با هدف </span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بررسی تفاوت‌های ژنتیکی لاین‌های</span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> پیشرفته</span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> اصلاحی سویا</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">جهت گزینش لاین‌های مطلوب و حذف لاین‌های تکراری انجام گردید. </span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"><strong>مواد و روش‌ها:</strong> </span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در سال 1392 در کرج </span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">64 &nbsp;لاین نسل </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">F7</span></span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">سویا در گلخانه کشت</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و در زمان مناسب نمونه‌های برگی از گیاهچه‌ لاین</span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">‌ها</span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> برداشت و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">DNA</span></span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> نمونه‌ها استخراج شد. محلول </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">DNA</span></span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">حاصل پس از تعیین کمیت و کیفیت و تهیه غلظت مناسب برای واکنش زنجیره‌ای پلیمراز </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">(PCR)</span></span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> توسط 20 نشانگر ریزماهواره مورد استفاده گرفت. پس از تعیین ژنوتیپ لاین‌ها بوسیله نشانگرهای چند شکل، امتیازدهی باندهای ژنتیکی</span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> تجزیه آماری با استفاده از داده‌های ژنتیکی برای برآورد شاخص‌های تنوع ژنتیکی شامل تعداد آلل مشاهده شده و موثر، درصد هتروزیگوسیتی و هموزیگوسیتی، محتوی اطلاعات چندشکل و شاخص شانون انجام گرفت. همچنین </span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">برای گروه‌بندی لاین‌های مورد بررسی از تجزیه خوشه‌ای به‌ روش اتصال همسایگی</span></span> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و ضریب تشابه تطابق ساده و از تجزیه به مختصات اصلی برای بررسی صحت نتایج تجزیه خوشه‌ای مورد استفاده قرار گرفت.</span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"><strong>یافته‌ها:</strong> بر اساس نتایج حاصل</span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> از 20 نشانگر ریزماهواره مورد استفاده جهت تعیین تنوع ژنتیکی، 14 نشانگر چند شکلی نشان دادند. در مجموع 41 آلل برای مکان‌های ژنی شناسائی شد که میانگین تعداد آلل‌های مشاهده شده برای هر جایگاه ژنی 2/93 و میانگین تعداد الل‌های موثر 2/36 بود. دامنه شاخص شانون </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">(I)</span></span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> از 0/29 تا 1/56 و دامنه محتوی اطلاعات چندشکلی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">(PIC)</span></span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> از 0/78 تا 0/16 متغیر بودند. بر اساس شاخص‌های تنوع ژنتیکی اندازه‌گیری شده، نشانگرهای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Sat_218</span></span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Sat_117</span></span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> قدرت تمایز بالاتری داشتند. تجزیه خوشه‌ای لاین‌های اصلاحی را در چهار گروه و هشت زیر گروه قرار داد. سه مولفه نخستین تجزیه به مختصات اصلی در مجموع 6/36 درصد از واریانس کل تغییرات را توجیه نمودند. نمودار سه بعدی لاین‌های اصلاحی را در چهار گروه قرار داد که تطابق نسبتاً خوبی با گروه‌بندی حاصل از تجزیه خوشه‌ای داشت. </span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به &shy;طور کلی نتایج تحقیق حاضر نشان داد که نشانگرهای مورد استفاده دارای چندشکلی قابل قبولی بودند و نشانگرهای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Sat_218</span></span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Sat_117</span></span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> از قدرت تمایز بالاتری بین ژنوتیپ‌ها و تبیین تنوع آللی برخوردار بودند. بنابرین نشانگرهای مولکولی از کارائی لازم برای ارزیابی و گزینش لاین‌های اصلاحی برتر در نسل&shy; های پیشرفته برخوردار بودند.</span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Extended Abstract</strong><br> <strong>Introduction and Objective:</strong> Due to the limitation of morphologically distinguishing features that are not dependent on the environment and their Appearance forms, recognition and selection among similar lines for breeders will be associated with problems. Therefore, the use of molecular markers as a complementary method for assessing agronomic properties will be useful in identifying and selecting superior breeding lines. The aim of this study was to investigate the genetic differences of advanced soybean breeding lines to select the desired lines and eliminate duplicate lines.<br> <strong>Materials and Methods: </strong>&nbsp;in Karaj in 2013, 64 F7 generation soybean lines were planted in the greenhouse and at the appropriate time, leaf samples were taken from the seedlings of the lines and DNA samples were extracted. The resulting DNA solution was used for quantification and quality and preparation of appropriate concentration for polymerase chain reaction (PCR) by 20 microsatellite markers. After determining the genotype of the lines by polymorphic markers, Scoring genetic bands,&nbsp; Statistical analysis was performed using genetic data to estimate the genetic diversity indices including the number of observed and effective alleles, heterozygosity and homozygosity percentage, polymorphic information content and Shannon index. Also, for grouping the studied lines, cluster analysis by neighborhood connection method and simple similarity coefficient were used, and analysis by principal coordinates was used to check the accuracy of cluster analysis results.<br> <strong>Results:</strong> Based on the results of 20 microsatellite markers used to determine genetic diversity, 14 polymorphic markers showed. A total of 41 alleles were identified for gene loci, with the average number of alleles observed for each gene locus being 2.93 and the average number of effective alleles being 2.36. The range of Shannon (I) index ranged from 0.29 to 1.56 and the range of polymorphic information content (PIC) ranged from 0.78 to 0.16. Based on the measured genetic diversity indices, Sat_218 and Sat_117 markers had higher differentiation power. The cluster analysis divided the breeding lines into four groups and eight subgroups. The first three components of the principal coordinate analysis accounted for 36.6% of the total variance of the changes. The three-dimensional diagram divided the breeding lines into four groups, which was compatible relatively well with the clustering resulting from the cluster analysis.<br> <strong>Conclusion: </strong>In general, the results of the present study showed that the markers used had acceptable polymorphism and Sat_218 and Sat_117 markers had a higher ability to differentiate between genotypes and reveal allelic diversity. Therefore, molecular markers had the necessary efficiency to evaluate and select superior breeding lines in advanced generations.<span dir="RTL"></span></div> تجزیه خوشه‌ای و تجزیه به مختصات‌ اصلی, تعداد آلل موثر, شاخص شانون (I), شاخص‌ محتوی اطلاعات چندشکلی (PIC) Cluster analysis, number of effective alleles (Ae), Principal components analysis and Shannon index (I), Polymorphic information content (PIC) 122 132 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-922-2&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Reza Babaei حمیدرضا بابائی 30241hrbabaei@gmail.com 100319475328460017604 100319475328460017604 Yes Horticulture Crops Research Department, Khorasan Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Mashhad, Iran, استادیار پژوهش بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران