fa تعیین شاخص‌های انتخاب مناسب برای اصلاح عملکرد در نیشکر (Saccharum officinarum) اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یکی از مؤثرترین روش‌ها در گزینش ژنوتیپ‌های مطلوب، برای اصلاح صفت پیچیده‌ای مانند عملکرد استفاده از شاخص‌های انتخاب می‌باشد. </span></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش‌ها: </span></span></strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در این پژوهش، به‌منظور ارزیابی کارآیی شاخص‌های مختلف انتخاب، 25 ژنوتیپ نیشکر در مزرعه پژوهشی موسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر خوزستان در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1396 مورد ارزیابی قرار گرفتند. شاخص‌های انتخاب اسمیت-هیزل 1 و 2 و پسک-بیکر براساس شش صفت شامل ارتفاع ساقه، قطر ساقه، طول میان‌گره، درصد خلوص شکر، درصد ساکارز و عملکرد نی محاسبه و مورد ارزیابی قرار گرفتند.</span></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها: </span></span></strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج پاسخ مستقیم و همبسته صفات نشان داد که ژنوتیپ‌های با قطر ساقه، ارتفاع ساقه و درصد خلوص شکر بیشتر از عملکرد بالاتری برخوردار بودند. کارایی انتخاب برای بهبود عملکرد از طریق انتخاب برای صفات قطر ساقه و ارتفاع ساقه بیشترین مقدار بود، بنابراین صفات قطر ساقه و ارتفاع ساقه می‌تواند به‌عنوان یک معیار انتخاب مناسب جهت بهبود عملکرد نی درگیاه نیشکر مدنظر قرار گیرد. با توجه به مقادیر بالای همبستگی شاخص‌های اسمیت-هیزل 1 و 2 محاسبه شده با عملکرد نی و همچنین بالا بودن تخمین‌های کارایی انتخاب غیر مستقیم از طریق این شاخص‌ها نسبت به انتخاب مستقیم برای عملکرد نی، استفاده از این شاخص‌ها می‌تواند جهت بهبود عملکرد در تیشکر مؤثر باشد. نتایج این پژوهش نشان داد که راندمان شاخص‌های اسمیت-هیزل 1 و 2 برای بهبود همزمان صفات قطر ساقه، ارتفاع ساقه و درصد خلوص شکر از شاخص پسک - بیکر بیشتر بود.</span></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در مجموع، پیشنهاد می‌شود شاخص‌های اسمیت-هیزل 1 و 2 برای بهبود همزمان صفات در گیاه نیشکر استفاده گردد.</span></span></div> <strong>Extended</strong> <strong>Abstract</strong><br> <strong>Introduction and Objective:</strong> The selection indices are one of the most effective methods for improving complex traits such as yield.<br> <strong>Materials and Methods</strong><strong>:</strong> In the current study, 25 genotypes of Sugarcane (<em>Saccharum</em> <em>officinarum</em> L.) were evaluated to assess the efficiency of different selection indices. The experiment was conducted in a randomized complete block design whit three replications in the Research Farm of Research farm of Khuzestan sugarcane research and training institute, Ahvaz, Iran in 2017.<br> <strong>Results</strong><strong>:</strong> The Smith-Hazel and Pesek-Baker indices were evaluated based on six traits including Stem height, stem diameter, internode length, sugar purity percentage, sucrose percentage and straw yield Sugarcane. The results of response to selection and relative selection efficiency indicated that the genotypes with higher stem diameter, Stem height and sugar purity percentage had the highest yield potential. The efficiency of selection for yield improvement through selection for stem diameter and stem height traits was highest, so stem diameter and stem height traits could be considered as a suitable selection criterion for improved straw yield in sugarcane. Due to the high correlation coefficients of Smith-Hazel indices 1 and 2 calculated with straw yield and estimation of high indirect selection efficiency through these indices compared to direct selection for straw yield, using these indices can improve yield.<br> <strong>Conclusion</strong><strong>:</strong> Our results indicated that the Smith-Hazel index had the most selection efficiency and could be used in Sugarcane breeding programs. پاسخ به انتخاب, شاخص اسمیت-هیزل, شاخص پسک- بیکر, نیشکر Pesek-Baker index, Response to selection, Smith-Hazel index, Sugarcane 91 100 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-340-4&slc_lang=fa&sid=1 Azar mokhtari آذر مختاری aidamokhtari68@yahoo.com 100319475328460017549 100319475328460017549 No Islamic Azad University گروه ژنتیک و به نژادی گیاهی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Mohammad Moradi محمد مرادی com .moradim_17@yahoo 100319475328460017550 100319475328460017550 Yes Islamic Azad University گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران Mahdi Soltani Hoveize مهدی سلطانی‌حویزه soltanimah@yahoo.com 100319475328460017551 100319475328460017551 No Islamic Azad University گروه ژنتیک و به نژادی گیاهی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران