fa ارزیابی تنوع درون واریته‌ای و پیشرفت اصلاحی حاصل از سلکسیون پدیگری – ماسال در پنبه رقم لطیف (Gossypium hirsutum L.) اصلاح نباتات General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به منظور ارزیابی تنوع درون واریته‌ای و پیشرفت اصلاحی عملکرد، اجزای عملکرد و کیفیت الیاف در لاین&shy;های حاصل از سلکسیون پنبه رقم لطیف، آزمایشی به مدت سه سال (سال زراعی 96-1394) در ایستگاه تحقیقات پنبه هاشم‌آباد گرگان انجام شد. سلکسیون به روش پدیگری </span></span></strong><strong><span style="font-family:Sakkal Majalla;"><span style="font-size:10.0pt;">&ndash;</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> ماسال انجام و نمونه‌های انتخابی بصورت بوته به ردیف در سال&shy;های آزمایشی پیش برده شدند. نتایج آزمون آماری صفات در سالهای آزمایش معنی‌دار بود. بیشترین ضریب تغییرات به&shy;ترتیب مربوط به عملکرد لاین‌ها (23/8 درصد)، وزن دانه (10/7 درصد)، وزن غوزه، کیل الیاف و استحکام الیاف (8 تا 8/6 درصد) بود که اشاره به میزان تنوع واریته‌ای صفات مذکور داشت. عملکرد وش، کیل الیاف، طول، یکنواختی، کشش و شاخص کیفیت الیاف از توارث‌پذیری پایین برخوردار بودند. وزن غوزه، وزن دانه، وزن الیاف بیشترین توارث‌پذیری و پیشرفت ژنتیکی را داشتند. تعداد غوزه و تعداد دانه در غوزه به ترتیب بیشترین نقش را در تعیین عملکرد داشتند و بعنوان اجزای تعیین کننده و شاخص انتخاب به منظور بهبود عملکرد پنبه شناسایی شدند. همبستگی منفی و غیرمعنی‌دار عملکرد با درصد کیل و وزن غوزه نشان داد در صورت عدم اجرای سلکسیون سالانه، کاهش جزیی وزن غوزه و درصد کیل دور از انتظار نیست. میکرونری الیاف دارای همبستگی مثبت با درصد کیل (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">r=0.40</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">**</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و همبستگی منفی با وزن دانه بود که این امر لزوم توجه همزمان به میکرونری، وزن دانه و کیل الیاف در سلکسیون رقم لطیف را نشان می‌دهد.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">In order to study of intra-cultivar variation and genetic gain of yield, yield components and fiber quality traits of cotton (cv. Latif) an experiment was conducted for three years (2015-2017) at Hashemabad cotton research station in Gorgan, Iran. Selection was performed by Pedigree- mass method and selected individual plants were grown in single row plot during experimental years. Analysis of data revealed significant difference between the three populations derived from selection during experimental years by the years. The highest coefficient of variation (CV) estimated for yield (23.8), seed weight (10.7), boll weight, lint percentage and fiber strength (8-8.6), respectively, which confirmed intra-cultivar variation. Boll weight, grain weight and lint weight had the highest heritability and genetic advance. Boll number and seed weight have identified as the most effective components and selection index for yield improvement. Correlation values revealed that micronair index positively correlated with lint percentage (r = 0.40 **) and negatively correlated with seed weight, which indicates importance of them as selection criteria for latif cultivar improvement. We conclude the short term improvements may be achieved through indirect selection for yield and lint percentage. Future efforts should be placed in increasing earliness and fiber strength rates.</div> &nbsp; پدیگری, پنبه, پیشرفت ژنتیکی, توارث‌پذیری, همبستگی ‌ Correlation, Cotton, Genetic advance, Heritability, Pedigree 222 233 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-52-2&slc_lang=fa&sid=1 Omran Alishah عمران عالیشاه omran_alishah@yahoo.com 100319475328460015919 100319475328460015919 Yes Cotton Research Institute of Iran, Agriculture Research, Education and Extension Organization, Gorgan, Iran مؤسسه تحقیقات پنبه کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران