Journal of Crop Breeding
پژوهشنامه اصلاح گیاهان زراعی
J Crop Breed
Agriculture
http://jcb.sanru.ac.ir
1
admin
2228-6128
2676-4628
10.61186/jcb
fa
jalali
1400
1
1
gregorian
2021
4
1
13
37
online
1
fulltext
fa
ارزیابی اثر متقابل ژنوتیپ × محیط و پایداری عملکرد دانه ژنوتیپهای پیشرفته عدس با استفاده از روش AMMI
Analysis of Yield Stability of lentil Genotypes using AMMI Method
اصلاح نباتات
General
پژوهشي
Research
<div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong><span style="color:black;"> بهمنظور بررسی اثر ژنوتیپ، محیط و اثر متقابل ژنوتیپ × محیط، برای عملکرد دانه، 18 ژنوتیپ عدس در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در چهار محیط (خرمآباد، گچساران، ایلام و گنبد) طی سه سال زراعی (96- 1393) مورد ارزیابی قرار گرفتند. </span></strong><strong><span style="color:black;">بر اساس تجزیه واریانس مرکب، اثرات اصلی مکان، ژنوتیپ، اثرات متقابل ژنوتیپ × مکان و ژنوتیپ </span></strong><strong><span style="color:black;">×</span></strong><strong><span style="color:black;"> مکان </span></strong><strong><span style="color:black;">× </span></strong><strong><span style="color:black;">سال معنی‏ دار بودند. </span></strong><strong><span style="color:black;">نتایج تجزیه واریانس مرکب برای محیط‏های مختلف نشان داد که اثر محیط، ژنوتیپ و اثر متقابل ژنوتیپ × محیط برای عملکرد دانه معنی­دار گردید. بر اساس نتایج تجزیه واریانس </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">AMMI</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، محیط منبع اصلی تغییرات بود که 83/6 درصد از مجموع مربعات کل را به­ خود اختصاص داد. بر این اساس چهار مؤلفه اثر متقابل بر عملکرد دانه معنیدار بودند. دو مؤلفه اصلی اول مدل </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">AMMI</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، 52/56 درصد از کل واریانس عملکرد را توجیه کردند. </span></strong><strong><span style="color:black;">نتایج مقادیر پایداری </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">AMMI</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">ASV</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">) نیز نشان داد که برای عملکرد دانه، ژنوتیپهای شماره </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G8</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G7</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G9</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G18</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G6</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G16</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> و</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G17 </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> کمترین مقدار و درنتیجه بالاترین پایداری عمومی به تمام محیطهای آزمایش را داشتند. ژنوتیپ شماره </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G5</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> با مقدار </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">ASV</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> 33/7 بیشترین پایداری خصوصی را به محیط دوم (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">E<sub>2</sub></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">) داشت. در بین ژنوتیپهایی که دارای کمترین </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">ASV</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> بودند، فقط </span></strong><strong><span style="color:black;">ژنوتیپ‏های </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G6</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G16</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;">دارای میانگین عملکرد دانه بالاتر از میانگین کل ژنوتیپها بودند.</span></strong><strong><span style="color:black;"> بر اساس مقادیر دو مؤلفه اصلی اول، ارزش پایداری </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">AMMI</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">ASV</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">) و شاخص پایداری ژنوتیپ </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">(GSI)</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، ژنوتیپ‏های </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G6</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G1</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">G13</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> بهعنوان پایدارترین ژنوتیپ‏ها شناخته شدند، و نزدیکترین ژنوتیپ‏ها به ژنوتیپ ایده ‏آل بودند.</span></strong></span></div>
<div style="text-align: justify;"> In order to investigate the effect of genotype, environment and the interaction of genotype × environment, for seed yield, 18 lentil genotypes in a randomized complete block design with three replications in four environments (Khorramabad, Gachsaran, Ilam and Gonbad) during three years (2014-2017) Were evaluated. Based on combined analysis of variance, the main effects of location, genotype and genotype × location and genotype × location × year interactions were significant. The results of combined analysis of variance for different environments showed that environment, genotype and genotype × environment interaction for Showed seed yield. According to the results of AMMI analysis of variance, the environment was the main source of change, which accounted for 83.6% of the total squares. The results of AMMI analysis of variance also showed that the four-component interaction effect on seed yield was significant. The first two main components of the AMMI model accounted for 52.56% of the total yield variance. The results of AMMI stability values (ASV) showed that for seed yield, the genotypes including G8, G7, G9, G18, G6, G16 and G17 had the lowest values and therefore the highest general stability to all experimental environments. Genotype G5 with ASV value of 33.7 was highest private stability to the second environment (E2). Among the genotypes with the lowest ASV, only G6 and G16 genotypes had higher average seed yield than the average of all genotypes. Based on the values of the first two principal components, AMMI (ASV) stability value and genotype stability index (GSI), the genotypes G6, G1 and G13 were identified as the most stable genotypes, and the closest genotypes to the ideal genotype.</div>
اثر متقابل ژنوتیپ × محیط, ارزش پایداری, ژنوتیپ های عدس
Genotype interaction in environment, Lentil genotypes, Stability value
132
145
http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-624-3&slc_lang=fa&sid=1
Payam
Pezeshkpour
پیام
پزشکپور
papezeshkpour@yahoo.com
100319475328460015515
100319475328460015515
Yes
AREEO
بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی،خرمآباد،ایران
Rahmatolah
Karimizadeh
رحمت اله
کریمی زاده
karimizadeh_ra@yahoo.com
100319475328460015516
100319475328460015516
No
AREEO
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایران
Amir
Mirzaei
امیر
میرزایی
amir.mirzaei53@gmail.com
100319475328460015517
100319475328460015517
No
AREEO
بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام
Mohammad
Barzali
محمد
برزعلی
barzali@hotmail.com
100319475328460015518
100319475328460015518
No
Horticulture Crops Research Department, Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Gorgan, Iran
بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران