fa ارزیابی پاسخ بیوشیمیایی و مکانیسم دفاعی آنزیم های آنتی اکسیدان گندم زراعی به تنش شوری اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong>درک نحوه <span style="color:#0d0d0d;">واکنش و </span>پاسخ بیوشیمایی <span style="color:#0d0d0d;">ارقام گندم </span>زراعی، در ارتباط با تنش شوری، می&shy;تواند به شناخت بیشتر سازوکارهای دفاعی و شناسایی شاخص&shy; ها و بیومارکرهای غربالگری تحمل به تنش شوری، در این گیاه استراتژیک و سایر گیاهان زراعی کمک نماید. به&shy; همین&shy; منظور، صفات بیوشیمیایی مرتبط با تحمل به شوری ارقام گندم زراعی، به &shy;صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار، ارزیابی گردیدند. فاکتورهای آزمایش شامل ارقام گندم زراعی (رقم متحمل سارک ‌6</strong> <strong>و رقم</strong><strong> حساس چاینیز اسپرینگ)</strong> <strong>و سری&shy;های زمانی نمونه&shy; برداری (شاهد یا کنترل، 6، 12، 24، 48، 72 و 96 ساعت)</strong> <strong>پس از اعمال تنش شوری بودند. تنش شوری با غلظت&shy; 250 میلی&shy; مولار کلرید سدیم بر روی گیاهچه &shy;های 10 روزه یکنواخت در مرحله دو برگی اعمال شده و نمونه &shy;برداری از بافت اندام هوایی و ریشه گیاهان صورت گرفت. صفات مورد بررسی شامل نسبت پتاسیم به سدیم (</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">K⁺/Na⁺</span></span></strong><strong>)، مالون&shy;دی&shy; آلدهید (</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">MDA</span></span></strong><strong>)، </strong></span><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"><span style="font-size:11px;">سوپر اکسید دیسموتاز</span> </span></span></span></strong><span style="font-size:11px;"><strong> (</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">SOD</span></span></strong><strong>)، کاتالاز (</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">CAT</span></span></strong><strong>)، پراکسیداز (</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">POX</span></span></strong><strong>) و پلی فنل اکسیداز (</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">PPO</span></span></strong><strong>) بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان&shy; دهنده معنی&shy; دار بودن اثرات رقم (به استثناء پراکسیداز)، اثرات زمان و برهم&shy;کنش رقم</strong> <strong>و زمان در همه صفات مورد بررسی بود. نتایج اثرات متقابل رقم و زمان نشان داد اگرچه روند تغییرات صفات مورد بررسی، بسته به نوع رقم، بخش گیاهی مورد بررسی و زمان نمونه &shy;برداری متفاوت بود، اما در حالت کلی تنش شوری موجب کاهش</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">K⁺/Na⁺</span></span></strong><strong>، افزایش </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">MDA </span></span></strong>&nbsp;<strong>و همچنین افزایش فعالیت آنزیم&shy;های دفاعی آنتی&shy; اکسیدانی در اندام هوایی و ریشه ارقام مورد بررسی نسبت به شرایط کنترل (زمان صفر) گردید. نتایج مقایسات گروهی ضمن تأیید کارآرایی و استیلای سیستم دفاعی آنتی&shy; اکسیدانی رقم متحمل سارک 6 در مقایسه با رقم حساس چاینز اسپرینگ، بر بهره &shy;مندی از</strong> <strong>بیومارکرهای </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">K⁺/Na⁺</span></span></strong><strong>،</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">SOD </span></span></strong><strong>&nbsp;و</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">CAT</span></span></strong><strong> جهت غربالگری گندم زراعی تأکید کرد.</strong><br> &nbsp;</span></div> &nbsp; <div style="text-align: justify;">Understanding the reaction form and biochemical response of wheat cultivars about the salinity stress can help to better understand the defense mechanisms and identify the indicators and biomarkers of tolerance screening for salinity stress in this strategic plant and other field crop. For this purpose, biochemical traits related to salinity tolerance of wheat cultivars were evaluated as a factorial experiment based on a completely randomized design with tree replications. Experimental factors included wheat cultivars (Sarc 6 as tolerant cultivar and Chinese spring as susceptible cultivar) and sampling time series (control, 6, 12, 24, 48, 72 and 96 hours) after salinity stress. Salinity stress with a concentration of 250 mM of sodium chloride was applied to uniform 10-day seedlings in the two-leaf stage and sampling of shoot and root was performed. The studied traits included the ratio of potassium to sodium (K⁺/Na⁺), malondialdehyde (MDA), superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), peroxidase (POX), and polyphenol oxidase (PPO). The results of analysis of variance showed that the effects of the cultivar (excluding peroxidase), the effects of time and the interaction of cultivar and time in all the studied traits, were significant. In one hand, the interaction results of cultivar and time indicated that the trend of changes in the studies traits were different, depending on the type of cultivar, the studied plant part and the sampling time. On the other hand, they also specified that the salinity stress was generally reduced the K⁺/Na⁺, increased the MDA and surged the activity of antioxidant defense enzymes in shoot and root of the studied cultivars as compared to control conditions (zero time). The results of group comparisons not only confirmed the efficiency and dominance of the Sarc 6 tolerant cultivar antioxidant defense system against the sensitive cultivar of Chinese springs, but it also emphasized the benefits of K⁺/Na⁺, SOD, and CAT biomarkers for wheat screening.</div> پتاسیم, پراکسیداز, پلی فنل اکسیداز, سدیم, سوپر اکسید دیسموتاز, کاتالاز Catalase, Peroxidase, Polyphenol oxidase, Potassium, Sodium, Superoxide dismutase 90 100 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-966-1&slc_lang=fa&sid=1 Rasoul Khodavirdivand Keshtiban رسول خداویردی وند کشتیبان Rasulkhkeshtiban@gmail.com 100319475328460014716 100319475328460014716 Yes Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Hassan Soltanloo حسن سلطانلو soltanlooh@gau.ac.ir 100319475328460014717 100319475328460014717 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Seyedeh Sanaz Ramazanpour سیده ساناز رمضانپور ramezanpours@gau.ac.ir 100319475328460014718 100319475328460014718 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Vahid Shariati وحید شریعتی v.shariati@nigeb.ac.ir 100319475328460014719 100319475328460014719 No National Research Institute of Genetic Engineering and Biotechnology پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری