fa ارزیابی کیفیت نانوایی ارقام گندم نان ایرانی با استفاده از زیرواحدهای سنگین گلوتنین بيوتكنولوژي گياهي بيوتكنولوژي گياهي پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong>بهبود کیفیت نانوایی یکی از مهمترین اهداف اصلاحی گندم نان است و ترکیبات زیرواحدهای سنگین گلوتنین نقش کلیدی در ارزش نانوایی دارند. در تحقیق حاضر ترکیب زیرواحدهای سنگین گلوتنین و امتیاز کیفی تعداد 41 رقم گندم نان تجاری ایران با استفاده از نه جفت نشانگر اختصاصی</strong><strong><span dir="LTR"> STS </span></strong><strong>تعیین شد. بر اساس نتایج به استثنای دو رقم اروند و روشن که ارزش نانوایی متوسطی داشتند (امتیاز کیفی 6)، ارزش نانوایی سایر ارقام، مطلوب ارزیابی شد (امتیاز کیفی بین 8 تا 10). در مکان‌های ژنی مختلف 11 آلل شناسایی شدند که سه آلل مربوط به </strong><strong><em><span dir="LTR">Glu-A1</span></em></strong><strong>، شش آلل مربوط به</strong><strong><em><span dir="LTR">Glu-B1 </span></em></strong>&nbsp;<strong>و دو آلل مربوط به</strong> <strong><em><span dir="LTR">Glu-D1</span></em></strong> <strong>بود. بالاترین فراوانی در مکان ژنی</strong> <strong><em><span dir="LTR">Glu-A1</span></em></strong> <strong>مربوط به آلل ^*2 (73/70 درصد)، در مکان ژنی</strong> <strong><em><span dir="LTR">Glu-B1</span></em></strong> <strong>مربوط به آلل‌ 8+7 (66/53 درصد) و در مکان ژنی </strong><strong><em><span dir="LTR">Glu-D1</span></em></strong> <strong>مربوط به آلل 12+2 (22/51 درصد) بود. از میان 15 ترکیب منحصر به فرد بدست آمده ترکیب‌ 12+2، 8+7، ^*2 (83/26 درصد) با امتیاز کیفی 8 رایج‌ترین ترکیب زیرواحدهای سنگین گلوتنین بود. مجموعه نشانگرهای استفاده شده در این پژوهش امکان شناسایی تمامی زیرواحدهای معمول سنگین گلوتنین در ارقام گندم ایرانی را فراهم آورد و به‌عنوان روشی دقیق و مطمئن برای جایگزینی تکنیک</strong><strong><span dir="LTR"> SDS-PAGE </span></strong><strong>قابل استفاده می‌باشند</strong><strong><span dir="LTR">.</span></strong></span><strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Improving the baking quality is one of the main goals in bread wheat breeding and high molecular weight (HMW) glutenin subunits compositions has a key role in bread-making quality. In the current study, HMW glutenin subunit composition and quality scores were determined in 41 Iranian commercial breed wheat cultivars using nine STS specific markers. Based on the results, the exception of two cultivars, Arvand and Roshan that had a moderate bread-making quality (quality score 6), in other cultivars bread-making quality were evaluated as desirable (quality score between 8 to 10). Eleven alleles were identified at different loci. Three alleles were on the <em>Glu-A1</em>, six alleles on the <em>Glu-B1</em> and two alleles on the <em>Glu-D1</em>. The highest frequency was at <em>Glu-A1</em> locus related to 2* allele (70.73%), at <em>Glu-B1</em> locus related to 7+8 allele (53.66%) and <em>Glu-D1</em> locus on 2+12 allele (51.22%). Among the 15 unique combinations obtained, the combination of 2*, 7+8, 2+12 (26.83%) with quality score of 8 was the most common combination of HMW glutenin subunits. The set of markers used in this study provided the ability to identify the all common HMW subunits in Iranian wheat cultivars and as accurate and confident way to replace the SDS-PAGE technique can be used.<span dir="RTL"></span></div> ارزش نانوایی, گلوتنین, گندم نان, نشانگر STS Bread-making quality, Bread wheat, Glutenin, STS marker, 151 160 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-649-3&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Shadadeh مریم شاداده maryamshahdade@gmail.com 100319475328460020927 100319475328460020927 No Plant Breeding and Biotechnology Department, Faculty of Plant Production, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران Mohammad Hadi Pahlevani محمد هادی پهلوانی hpahlavani@yahoo.com 100319475328460020928 100319475328460020928 No Plant Breeding and Biotechnology Department, Faculty of Plant Production, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران Khalil Zenalinezhad خلیل زینلی‌نژاد khalil1381@yahoo.com 100319475328460020929 100319475328460020929 No Plant Breeding and Biotechnology Department, Faculty of Plant Production, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران Mohsen Esmaeilzadeh Moghaddam محسن اسماعیل زاده مقدم esmaeilzadehmohsen@ymail.com 100319475328460020930 100319475328460020930 No Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran. مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Saeed Bagherikia سعید باقری کیا s.bagherikia@gmail.com 100319475328460020931 100319475328460020931 Yes Crop and Horticultural Science Research Department, Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Gorgan, Iran. مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.