fa گروه بندی لاین‌های پیشرفته گندم بر اساس عملکرد و اجزای آن اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong><span style="color:black;">به منظور بررسی تعداد 49 لاین پیشرفته گندم آزمایشی به صورت طرح بلوک&shy; های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه مرکز تحقیقات کشاورزی واقع در قراخیل شهرستان قائمشهر اجرا شد. در این پژوهش صفاتی نظیر تعداد پنجه، ارتفاع بوته، طول برگ، عرض برگ، سطح برگ، وزن تر و خشک برگ پرچم، ساقه و سنبله، قطر ساقه و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">SPAD</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> ، وزن هزار دانه و عملکرد دانه مورد ارزیابی و اندازه &shy;گیری قرار گرفت. بر اساس نتایج حاصل از تجزیه واریانس مشاهده شد که اختلاف بسیار معنی&shy; داری (در سطح یک درصد) بین ژنوتیپ&shy; های مختلف گندم بر اساس تمامی صفات مورد مطالعه وجود دارد. تجزیه خوشه &shy;ای ژنوتیپ &shy;های مورد مطالعه را به سه گروه مجزا از هم تفکیک نمود. نتایج مقایسه میانگین بین گروه &shy;های حاصل از کلاستر نشان داد که گروه سوم دارای بالاترین میزان صفات مطلوب از نظر خصوصیات فتوسنتزی شامل طول (07/30 سانتی&shy;متر)، عرض (54/1 سانتی&shy;متر)، سطح برگ (22/35 سانتی&shy;متر مربع) و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">SPAD</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> (33/46)، میزان وزن تر (06/3 گرم) و خشک سنبله (07/1 گرم)، وزن تر (29/1 گرم) و خشک برگ پرچم (42/0 گرم)، وزن تر (63/9 گرم) و خشک ساقه (28/3 گرم)، قطر ساقه (02/5 میلی&shy;متر) و همچنین وزن هزار دانه (51/48 گرم) می&shy; باشد. همچنین نتایج آنالیز حساسیت نشان داد که در ژنوتیپ&shy; های موجود در گروه سوم ارتباط قوی &shy;تری از نظر صفات وزن تر برگ پرچم و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">SPAD</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> با صفت عملکرد دانه وجود دارد. از این رو می&shy; توان از ژنوتیپ&shy; های گروه سوم (نه لاین پیشرفته) برای برنامه&shy; های به &shy;نژادی آینده استفاده نمود. </span> </strong></span></div> <div style="text-align: justify;">In order to study of 49 wheat advanced lines, a randomized complete block design with three replications was conducted on the Agricultural Research Center farm located in Gharakheil, Ghaemshahr city. In this study traits such as tiller number, plant height, flag leaf length, flag leaf width, flag leaf area, fresh and dry weight of flag leaf, stem and spike, stem diameter and SPAD, 1000 grain weight and grain yield were evaluated and measured. Based on the results of variance analysis, it was observed that there was a significant difference (at 1% probability level) between different genotypes of wheat based on all studied traits. Cluster analysis separated the studied genotypes into three distinct groups. Results of mean comparison between clustered groups showed that the third cluster had the highest desirable traits for photosynthetic characteristics including leaf length (30.07 cm), leaf width (1.54 cm), leaf area (35.22 cm2) and SPAD (46.33), fresh (3.06 g) and dry (1.07 g) weight of spike, fresh (1.29 g) and dry (0.42) weight of flag leaf, fresh (9.63 g) and dry (3.28 g) weight of stem, stem diameter (5.02 mm) and 1000 grain weight (48.51 g). Also, results of sensitivity analysis showed that genotypes in the third group had a stronger relationship with flag leaf fresh weight and SPAD traits with yield. Therefore, genotypes of the third group (nine advanced lines) can be used for future breeding programs.</div> آنالیز حساسیت, برگ, تجزیه خوشه ای, ژنوتیپ, ساقه Genotype, Yield, Sensitivity Analysis, Cluster Analysis, Wheat 41 53 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-583-2&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Mazlomi حسین مظلومی hoss53aba@gmail.com 100319475328460020884 100319475328460020884 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Hemmatollah Pirdashti همت اله پیردشتی h.pirdashti@sanru.ac.ir 100319475328460020885 100319475328460020885 Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Ahmad Ahmadpour احمد احمدپور jaberhosseini@yahoo.com 100319475328460020886 100319475328460020886 No Mazandaran Agricultural and Natural Resources Research Center مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران Seyed Jaber Hosseini سید جابر حسینی ahmadpour217@gmail.com 100319475328460020887 100319475328460020887 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس