Journal of Crop Breeding
پژوهشنامه اصلاح گیاهان زراعی
J Crop Breed
Agriculture
http://jcb.sanru.ac.ir
1
admin
2228-6128
2676-4628
10.61186/jcb
fa
jalali
1399
3
1
gregorian
2020
6
1
12
34
online
1
fulltext
fa
گروه بندی ژنوتیپ های پیشرفته گندم بهاره تحت شرایط بدون تنش و تنش خشکی
Classification of advanced spring wheat genotypes under non-stress and drought stress conditions
اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي
Special
پژوهشي
Research
<div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong> به­ منظور گروه بندی</strong> <strong>ژنوتیپ ­های پیشرفته گندم بهاره</strong><strong>، </strong><strong>28 ژنوتیپ گندم </strong><strong>به ­صورت دو آزمایش جداگانه </strong><strong>تحت شرایط بدون تنش و تنش خشکی </strong><strong>(با قطع آبیاری در مرحله ظهور 50% سنبله ­های هر واحد آزمایشی) و طی دو سال زراعی 96-95 و 97-96 در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز مورد ارزیابی قرار گرفتند. </strong><strong>تجزیه </strong><strong>واریانس</strong><strong> مرکب داده</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">­</span></span></strong><strong>های حاصل از ارزیابی صفات نشان داد که بین ژنوتیپ</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">­</span></span></strong><strong>های مورد مطالعه از نظر کلیه صفات در سطح احتمال 1% اختلاف معنی­ داری وجود داشت. برهمکنش ژنوتیپ × شرایط آبیاری از نظر صفات عملکرد دانه، تعداد دانه در سنبله، ارتفاع بوته و شاخص برداشت در سطح احتمال 5% و برای صفات وزن هزاردانه و بیوماس در سطح احتمال 1% معنی­ دار بود و نشان داد که ژنوتیپ ­های مورد مطالعه در شرایط مختلف آبیاری واکنش­ های متفاوتی از نظر این صفات داشتند. برای صفات تعداد سنبله، طول سنبله و طول پدانکل این برهمکنش غیرمعنی­دار بود.</strong> <strong>در</strong> <strong>تجزیه خوشه ­ای ژنوتیپ­ های مورد مطالعه بر اساس کلیه صفات مورد ارزیابی در هر دو شرایط آبیاری، در دو گروه قرار گرفتند که نتایج حاصل از تابع تشخیص نیز این گروه­ بندی­ ها را تائید کرد. در شرایط بدون تنش خشکی گروه اول شامل ژنوتیپ های دریا، شیرودی، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">ERWYT-94-4</span></span></strong><strong>، روشن، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">ERWYT-94-7</span></span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">URBWYT-94-2</span></span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">URBWYT-94-4</span></span></strong><strong> بود که از نظر تمامی صفات به</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">­</span></span></strong><strong>غیر از شاخص برداشت میانگین بالاتری از میانگین کل داشتند. در شرایط تنش خشکی گروه دوم که شامل ژنوتیپ­ های دریا، شیرودی، آفتاب، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">URBWYT-94-3</span></span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">ERWYT-94-4</span></span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">URBWYT-94-6</span></span></strong><strong>، روشن، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">ERWYT-94-7</span></span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">URBWYT-94-7</span></span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">URBWYT-94-8</span></span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">URBWYT-94-9</span></span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">URBWYT-94-10</span></span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">URBWYT-94-2</span></span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">URBWYT-94-4</span></span></strong><strong>­ بود، از نظر تمامی صفات میانگین بالاتری از میانگین کل داشتند. </strong><strong>بهترین ژنوتیپ­ ها از نظر هر دو تجزیه خوشه ­ای تحت هر دو شرایط تنش خشکی و بدون تنش خشکی</strong><strong> ژنوتیپ­ های دریا، شیرودی، روشن، </strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">URBWYT-94-2</span></span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">URBWYT-94-4</span></span></strong><strong>،</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">ERWYT-94-4 </span></span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold;">ERWYT-94-7</span></span></strong></span><strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"><span style="font-size:11px;"> بودند.</span> </span></span><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span> </strong></div>
<div style="text-align: justify;"><strong>Abstract<span dir="RTL"></span></strong><br>
In order to study grouping of advanced spring wheat genotypes under non-stress and drought stress conditions (stop irrigation in the stage of the emergence of 50% inflorescence of each experimental unit), 28 genotypes were evaluated in 2016-2017 and 2017-2018 cropping yearin two separate experiments with a randomized complete block design with three replications in the research field of Islamic Azad University of Tabriz. Combined analysis of variance revealed a statistically significant difference between studied genotypes for all traits (P<0.01). Genotype × condition interaction was significant for seed yield, number of seeds in spike, plant height, harvest index in 5% probability level and 1000 seed weight and biomass in 1% probability level. The results of the present study showed that studied genotypes had different reactions in different environmental conditions for these traits. However, Genotype × condition interaction was not significant for number of spike, length of spike and length of peduncle. Cluster analysis classified genotypes based on all studied traits into two groups under non-stress and drought stress conditions. Results of the discrimination function analysis confirmed this grouping. Under non-stress condition the first group includes Darya, Shiroodi, ERWYT-94-4, Roshan, ERWYT-94-7, URBWYT-94-2, URBWYT-94-4 genotypes, which mean of all traits except harvest index were higher than the total mean. Overall, results indicate that the first group was the superior group. Under drought stress condition the second group includes Darya, Shiroodi, Aftab, URBWYT-94-3, ERWYT-94-4, URBWYT-94-6, Roshan, ERWYT-94-7, URBWYT-94-7, URBWYT-94-8, URBWYT-94-9, URBWYT-94-10, URBWYT-94-2; URBWYT-94-4, which mean of all traits were higher than the total mean. The best genotypes for both cluster analysis under both non-stress and drought stress conditions, were genotypes of Darya, Shiroudi, Roshan, URBWYT-94-2, URBWYT-94-4, ERWYT-94-4 and ERWYT-94-7. <span dir="RTL"></span></div>
کلمات کلیدی: گندم, تنش, تجزیه خوشه ای
Key Words: wheat, stress, Cluster analysis
115
129
http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-927-1&slc_lang=fa&sid=1
Davood
Daei alhag
داود
داعی الحق
Daiyoulhagh_da@yahoo.com
100319475328460013408
100319475328460013408
No
Islamic Azad University, Tabriz Branch
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز
Varahram
Rashidi
ورهرام
رشیدی
rash270@yahoo.com
100319475328460013409
100319475328460013409
Yes
Islamic Azad University, Tabriz Branch
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز
Saeed
Aharizad
سعید
اهری زاد
s.aharizad@yahoo.com
100319475328460013410
100319475328460013410
No
University of Tabriz
دانشگاه تبریز
Farhad
Farahvash
فرهاد
فرح وش
farahvash@iaut.ac.ir
100319475328460013411
100319475328460013411
No
Islamic Azad University, Tabriz Branch
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز
Bahram
Mirshekari
بهرام
میرشکاری
Bmm2002@yahoo.com
100319475328460013412
100319475328460013412
No
Islamic Azad University, Tabriz Branch
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز