fa ارزیابی برخی خصوصیات بیوشیمیایی و آنتی اکسیدانتی اکوتیپ های گیاه دارویی رازیانه (Foeniculum vulgare L.) تحت تاثیر تنش خشکی اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong><span style="background:white;">&nbsp;&nbsp; تنش خشکی مهم‌ترین عامل غیر زنده محدودکننده رشد گیاهان در مناطق خشک و نیمه خشک است. در این مطالعه، تأثیر سطوح مختلف تنش خشکی بر محتوای پروتئین، پرولین، قندهای محلول و فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدانی پلی فنل اکسیداز و پراکسیداز در رازیانه</span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> (<em>Foeniculum vulgare </em>L.) </span></span></strong><strong><span style="background:white;">مورد بررسی قرار گرفت. ده اکوتیپ رازیانه در دو سطح تنش شامل شاهد (نگهداری با آبیاری منظم در حد ظرفیت زراعی) و تنش خشکی (آبیاری در 40 درصد ظرفیت مزرعه) در یک آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که </span></strong><strong><span style="background:white;">بین اکوتیپ&shy; های رازیانه از </span></strong>&nbsp;<strong><span style="background:white;">نظر تمامی صفات</span></strong><strong><span style="background:white;"> به غیر از پرولین</span></strong><strong><span style="background:white;"> اختلاف معنی &shy;داری وجود دارد</span></strong><strong><span style="background:white;">. هم چنین تنش خشکی بر تمام صفات مورد مطالعه تاثیر معنی‌داری داشت. فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی پلی‌فنل اکسیداز و پراکسیداز در برگ‌های هر 10 اکوتیپ در شرایط استرس افزایش یافت. میزان قند محلول و پرولین در اکثر اکوتیپ‌ها کاهش معنی‌داری را در سطح تنش خشکی (آبیاری با 40 درصد ظرفیت مزرعه) نشان داد. میزان پروتئین کل نیز در تمام اکوتیپ‌های مورد مطالعه در سطح تنش خشکی کاهش معنی</span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span></strong><strong><span style="background:white;">داری نشان داد. نتایج رتبه‌بندی اکوتیپ‌ها با استفاده از روش</span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> SIIG </span></span></strong><strong><span style="background:white;">نشان داد که اکوتیپ‌های خورشیدآباد و تتماج </span></strong><strong><span style="background:white;">بیشترین میزان</span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> SIIG </span></span></strong><strong><span style="background:white;">را نسبت به سایر اکوتیپ‌ها داشتند و این اکوتیپ &shy;ها به عنوان متحمل‌ترین اکوتیپ‌ها به تنش خشکی شناخته شده‌اند. اکوتیپ‌های شیروان،&nbsp; قاضی انتپ و ازمیر نیز به ترتیب به عنوان حساس‌ترین اکوتیپ‌های به تنش خشکی شناخته شدند. نتایج رتبه‌بندی اکوتیپ&shy; ها بر اساس شاخص</span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> SIIG </span></span></strong><strong><span style="background:white;">مطابقت کامل با نتایج حاصل از تجزیه خوشه‌ای بر اساس شاخص تحمل</span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> Ti </span></span></strong><strong><span style="background:white;">داشت</span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">.</span></span></strong></span></div> <strong><span dir="LTR"></span></strong> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Drought stress is the most important abiotic factor limiting growth in arid and semiarid regions. In this study, the effects of different levels of drought stress on protein content, proline, soluble sugars and the activities of antioxidant enzymes polyphenol oxidase and peroxidase were studied in fennel (<em>Foeniculum vulgare</em> L.). Ten fennel ecotypes were subjected to two levels of water stress including control (maintained by regular watering at or close to field capacity) and drought stress (irrigation at 40% field capacity), in a factorial experiment based on a completely randomized design with three replications. Results of the analysis of variance showed significant differences between the ecotypes for all measured traits except proline. Also, drought stress had a significant effect on all the studied traits. The activities of antioxidant enzymes polyphenol oxidase and peroxidase increased in the leaves of all ten ecotypes at stress conditions. Soluble sugar and proline content in most ecotypes showed a significant increase at drought stress level (irrigation at 40% field capacity). Total protein content in all studied ecotypes showed a significant decrease at drought stress level. The results of ecotypes rating using SIIG method showed that ecotypes Khorshidabad and Tatmaj had the highest SIIG in comparison with other ecotypes and these ecotypes were identified as the most tolerant ecotypes. The ecotypes Shirvan, GhaziAntpet and Izmir were also identified as the most sensitive ecotypes to drought, respectively. Results of ecotypes ranking based on SIIG index had full compliance with the results of cluster analysis based on Ti tolerance index.</div> آنتی اکسیدان, پرولین, رازیانه, شاخص SIIG, قند محلول Antioxidant, Fennel, Proline, SIIG index, Soluble sugars 140 149 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-795-3&slc_lang=fa&sid=1 Ghamar Dadashi قمر داداشی جمایران m.dadashe13579@gmail.com 100319475328460013042 100319475328460013042 No Mohaghegh Ardabili University دانشگاه محقق اردبیلی Ali Asghari علی اصغری a_asghari@uma.ac.ir 100319475328460013043 100319475328460013043 No Mohaghegh Ardabili University دانشگاه محقق اردبیلی Asghar Ebadi اصغر عبادی asghar_ebadi@uma.ac.ir 100319475328460013044 100319475328460013044 Yes Mohaghegh Ardabili University دانشگاه محقق اردبیلی Masoumeh Yousefi Azarkhanian معصومه یوسفی آذرخانیان mas.yousefiazar@yahoo.com 100319475328460013045 100319475328460013045 No Jihad Agricultural Organization of Qazvin Province سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین