fa بررسی سازگاری و پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ های گندم دوروم ساير ساير پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong><span style="color:black;">به منظور بررسی سازگاری و پایداری عملکرد دانه 16 ژنوتیپ گندم دوروم، آزمایشی در دو &nbsp;شرایط دیم و آبیاری تکمیلی در قالب طرح بلوک</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="color:black;">‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در طی سه سال 93-1391 در ایستگاه تحقیقات دیم سرارود (کرمانشاه) انجام گرفت. داده&shy; های حاصل از عملکرد دانه با استفاده از روش&shy;های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس عملکرد دانه نشان داد که اختلاف معنی‌&shy;داری بین اثرات اصلی افزایشی ژنوتیپ، محیط و اثر متقابل ژنوتیپ در محیط در سطح احتمال 1% وجود دارد. بزرگی اثر متقابل ژنوتیپ در محیط نسبت به اثر ژنوتیپ حدود دو برابر بود که بیانگر وجود احتمالی گروه‌&shy;های مختلف محیطی برای ژنوتیپ‌&shy;های مورد بررسی می‌باشد. تجزیه گرافیکی بای&shy;پلات داده &shy;های عملکرد بر &shy;اساس مدل </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">AMMI</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> نشان داد که ژنوتیپ</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="color:black;">ها دارای واکنش متفاوتی به محیط&shy; های مورد بررسی بودند، به طوری&shy;که ژنوتیپ</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="color:black;">های سازگار برای هر گروه محیطی تعیین گردید. با توجه به معیار&shy;های روش ابراهات و راسل، ژنوتیپ</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="color:black;">‌های شماره </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">G1</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">G3</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> با عملکرد بالاتر از میانگین کل، انحراف از رگرسیون حداقل و ضریب رگرسیونی در حد واحد دارای ترکیب مناسبی از عملکرد بالا و پایداری بودند. بر اساس آماره&shy; ارزش پایداری </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">&nbsp;AMMI</span></span></strong><strong><span style="color:black;">(</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">ASV</span></span></strong><strong><span style="color:black;">)، ژنوتیپ &shy;های </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">G13</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> ، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">G6</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">G10</span></span></strong><strong><span style="color:black;"> پایدار&shy;ترین ژنوتیپ</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">&shy;</span></span></strong></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"><span style="font-size:11px;">ها بودند.</span> </span><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;In order to evaluation&nbsp; of adaptability and grain yield stability of 16 durum wheat genotypes, an experiment was conducted under rainfed and&nbsp; supplemental irrigation conditions based on a randomized complete block design with three replications at Sararood dryland agricultural research station (Kermanshah, Iran) for three cropping seasons (2012-13, 2013-14 and 2014-15). Analysis of variance (ANOVA) indicated significant differences (<em>P</em><0.01) between the main effects due to genotype, environment, and genotype x environment (GE) interaction. The magnitude of&nbsp;<a href="https://www.taylorfrancis.com/books/9781420049374" target="_blank">GE interaction</a>&nbsp;was greater about twice times than the genotype effect that indicates the probability of different environmental groups for the genotypes adaptation. Biplot analysis of grain yield data based on AMMI model showed that the genotypes had different responses to the environments, so the adapted genotypes were determined for each environmental group. According to Ebrahat and Russell&#39;s criteria, genotype G1 and G3 with higher yield than grand mean, and minimum variance deviation and regression coefficient close to unit, were found as desirable genotypes. Based on AMMI stability value (ASV), genotypes G13, G6 and G10 were identified as most stable genotypes.<span dir="RTL"></span></div> اثر متقابل ژنوتیپ×محیط, بای پلات, پایداری عملکرد, سازگاری, گندم دوروم Genotype × environment interaction, Bi-plot, Yield stability, Adaptation, Durum wheat 119 126 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-898-1&slc_lang=fa&sid=1 hajar badri هاجر بدری hajarbadri0000@gmail.com 100319475328460012977 100319475328460012977 Yes Azad University داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﻲ واﺣﺪ ﻛﺮﻣﺎﻧﺸﺎه Reza Mohammadi رضا محمدی r.mohammadi95@yahoo.com 100319475328460012978 100319475328460012978 No research Center ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﻳﺞ ﻛﺸﺎورزی، ﻛﺮﻣﺎﻧﺸﺎه Alireza etminan علیرضا اطمینان alietminan55@yahoo.com 100319475328460012979 100319475328460012979 No Azad University داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﻲ واﺣﺪ ﻛﺮﻣﺎﻧﺸﺎه