fa بررسی اثرات محیطی بر عملکرد دانه ژنوتیپ‌های گندم نان از طریق الگوی واکنش ژنوتیپی اصلاح نباتات General پژوهشي Research این تحقیق به منظور بررسی اثر متقابل ژنوتیپ در محیط و واکنش ژنوتیپ‌های گندم به شرایط محیطی مختلف با استفاده از 20 لاین و رقم در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار و در 3 مکان (اصفهان، کرمانشاه، ورامین) انجام گرفت. نتایج تجزیه واریانس مرکب برای عملکرد دانه حاکی از وجود تفاوت معنی‌دار برای اثرات ژنوتیپ، مکان و اثرمتقابل ژنوتیپ در محیط بود. با توجه به معنی‌دار شدن اثر متقابل ژنوتیپ در مکان، تجزیه پایداری عملکرد، با استفاده روش امی انجام شد. نتایج روش امی حاکی از این بود که بر مبنای نتایج اثر متقابل دو مولفه اصلی (IPC1 وIPC2 ) ژنوتیپ‌های مرودشت، 5، 6، 16، 15 و 11 واکنش پایداری عمومی از خود نشان دادند و بر این اساس لاین‌های 17 و 18 دارای سازگاری خصوصی با محیط ورامین بودند. ژنوتیپ‌های 20، 19 و 4 سازگاری خصوصی به محیط کرمانشاه و ژنوتیپ های 9 و 8 با اصفهان سازگاری خصوصی نشان دادند. به‌ طور کلی با توجه به نتایج پایداری عملکرد دانه با توجه به بای‌پلات‌های ترسیمی، لاین‌های 15، 16 و مرودشت به‌عنوان ژنوتیپ‌های برتر شناسایی و معرفی شدند. In order to study effect of G×E interaction on yield of genotypes in three environment. These genotypes were planted using RCB design with 3 replications in Esfahan, Kermanshah and Varamin. The results of combined analysis of variance for yield showed significant difference for genotype, location and G×E interaction effects. Because of significant G×E interaction stability analysis methods AMMI were used for determination of desirable genotypes for yield. Based on AMMI method, genotypes No. 5, 6, 11, 15, 16 and Marvdasht variety showed general adaptability and genotypes 17 and 18 recognized to have specific adaptability to Varamin and genotypes No. 4, 19 and 20 had specific adaptability to Kermanshah. Overall, based on stability analysis on yield genotypes No. 15, 16 and Marvdasht with having good adaptability were determined as desirable genotypes. اثر متقابل، ژنوتیپ، محیط، گندم، سازگاری، تجزیه امی 79 91 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-23&slc_lang=fa&sid=1 محمد معتمدی 1003194753284600391 1003194753284600391 No زهرا خدارحم پور 1003194753284600392 1003194753284600392 Yes