fa بررسی تنوع ژنتیکی ژرم‎ پلاسم گندم نان (Triticum aestivum) بر اساس جابجایی‎ های گندم-چاودار (1AL.1RS و 1BL.1RS) با استفاده از نشانگرهای اختصاصی اصلاح نباتات مولكولي اصلاح نباتات مولكولي پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; بازوی کروموزومی </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">1RS</span></span></strong> <strong>چاودار</strong><strong> (</strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Secale cereale</span></span></em></strong><strong>)</strong><strong> یکی از موفق</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>ترین منابع بیگانه انتقال</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>یافته در گندم نان است که اثرات اصلاحی قابل &rlm;توجهی در گندم داشته است. شناسایی جابجایی</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>های </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">1AL.1RS</span></span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">1BL.1RS</span></span></strong><strong> در ژرم</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>پلاسم گندم در برنامه</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>های اصلاحی اهمیت زیادی داشته است. </strong><strong>جهت بررسی توزیع بازوی </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">1RS</span></span></strong><strong> در </strong><strong>956</strong> <strong>ژنوتیپ گندم نان از سه آغازگر اختصاصی استفاده شد. آغازگر </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">O-SEC</span></span></strong><strong> با تکثیر نوارهای 1530 و 710 جفت باز در 68/6 درصد از ژنوتیپ</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>ها جابجایی </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">1BL</span></span></strong> <strong>را شناسایی نمود و نوار 900 و 1530 جفت&rlm; باز را در دو ژنوتیپ تولید کرد که &nbsp;بیانگر حضور جابجایی از نوع </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">1AL</span></span></strong> <strong>است. آغازگر </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">PAW161</span></span></strong> <strong>در 86/21 درصد از ژنوتیپ</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>ها نوار 366 و در 85/14 درصد نوار 750 جفت</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>باز را تکثیر کرد و آغازگر </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">RyeR3/F3</span></span></strong><strong> نیز در 29/11 درصد از ژنوتیپ</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>ها نوار 1451 جفت</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>باز را تکثیر نمود . این آغازگرها نوارهای 1200، 1500، 800 و 400 جفت</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>باز را در این جمعیت تولید کردند که در منابع گزارش نشده است. گونه آگروپیرون اینترمدیوم نیز با آغازگر </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">PAW161</span></span></strong><strong>، نوارهای 366، 750 و 1200 جفت</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>باز را تکثیر نمود، احتمالا این گونه</strong> <strong>نیز حامل قطعاتی از </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">1RS</span></span></strong> <strong>بوده که به گندم انتقال یافته است. به طور کلی این سه آغازگر، ژنوتیپ&shy; های مورد بررسی را به دو گروه تقسیم نمودند؛ 686 ژنوتیپ هیچ نواری تولید نکردند و 270 ژنوتیپ حداقل یک نوار را تکثیر نمودند و در تجزیه خوشه</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>ای این 270 ژنوتیپ دامنه </strong>&nbsp;<strong>دامنه تغییرات فاصله &nbsp;از 10 تا 25 &nbsp;را نشان دادند و </strong>&nbsp;<strong>در فاصله ژنتیکی 15 به پنج &nbsp;گروه تفسیم شدند. به طور کلی با توجه به ارتباط این نشانگرها با تحمل به انواع تنش &shy;ها از نتایج این پژوهش می&shy; توان در برنامه&shy; های به &shy;نژادی برای تولید ارقام گندم مقاوم به تنش&shy; های زیستی و غیرزیستی و همچنین با عملکرد بالا استفاده نمود.</strong></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Chromosomal arm 1RS of rye (<em>Secale</em> <em>cereale</em>) is one of the most successful foreign resources which was transferred into bread wheat (<em>Triticum</em> <em>aestivum</em>) and have significant effects on wheat breeding. Identifying of two 1AL.1RS and 1BL.1RS translocations in wheat germplasm had important role in breeding programs. In order to study of distribution of 1RS arm in 956 genotype of bread wheat three specific primers were used. The O-SEC primer identified 1BL translocation by amplification of 1530 and 710 bp bands in 63 genotypes (6.68 percent of genotypes) and amplified 900 and 1530 bp b<a name="_GoBack"></a>ands in two genotypes that can be attributed to the translocation of 1AL. The PAW161 primer was able to amplified 366bp band in 21.86% and 750bp in 14.85% of genotypes and the RyeR3/F3 primer amplified 1451 bp band in 11.29% of the genotypes which indicates the presence of rye arm (1RS) in these genotypes. These primers has amplified several new bands including 1200bp, 1500bp, 800and 400bp in this population. The <em>Agropyron</em> <em>intermedium</em> species has produced 366, 750 and 1200 bp bands by PAW161 primer. Probably this species also carries pieces of 1RS that transmitted into wheat. Generally, these three primers divided the studied genotypes into two groups; 686 genotypes not produced any bands and 270 genotypes produced at least one band. Cluster analysis based on molecular data divided 270 genotypes into five groups, at a genetic distance of 15. The range of rescaled distance was from 10 to 25. In general, because of relationship between these markers and various stresses tolerance, the results of this study can be used to improve wheat cultivars for resistance to biotic and abiotic stresses and as well as high yield.</div> آغازگر اختصاصی, گندم, جابجایی, بازوی 1RS, آگروپیرون اینترمدیوم Specific Primer, Wheat, Translocation, 1RS arm, Agropyron intermedium 140 150 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-794-3&slc_lang=fa&sid=1 hossein dashti حسین دشتی dashti@vru.ac.ir 100319475328460020932 100319475328460020932 Yes Department of Genetics and Plant Production, Faculty of Agriculture, Vali-e-Asr University, Rafsanjan, Iran گروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان mozhgan gholizadeh مژگان قلی زاده Mozhgan.ghlizadeh@stu.ac.ir 100319475328460020933 100319475328460020933 No Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture, Vali-e-Asr University of Rafsanjan گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان mohammadreza Bihamta محمدرضا بی همتا mighanad@ut.ac.ir 100319475328460020934 100319475328460020934 No Department of Crop Sicence & Plant Breeding, University College of Agriculture & Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج