fa مطالعه تنوع هاپلوتایپی و ارتباط آلل‌های ریزماهواره واقع بر کروموزوم 4B گندم نان با برخی صفات زراعی اصلاح نباتات مولكولي اصلاح نباتات مولكولي پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;<span style="font-size:11px;">&nbsp;</span>&nbsp;&nbsp;<span style="font-size:11px;">&nbsp; هدف از این پژوهش تعیین گروه‌های هاپلوتیپی و بررسی رابطه آن‌ها با صفات فنوتیپی به منظور دستیابی به آلل‌های مرتبط با صفات مطلوب زراعی در گندم نان بود. به همین منظور 34 ژنوتیپ گندم بومی منطقه خاورمیانه به همراه رقم بهاره چینی (ژنوتیپ مرجع) در قالب طرح اگمنت کشت و از نظر 12 صفت فنوتیپی کمی ارزیابی شدند. نتایج آمار توصیفی نشان داد که صفات طول ریشک و روز تا گلدهی به ترتیب بالاترین و پایین‌ترین ضریب تغییرات فنوتیپی را داشتند. به منظور بررسی تنوع هاپلوتایپی</span></span></span></strong><span style="font-size:11px;"><strong><span dir="LTR">QTL</span></strong><strong>های مرتبط با صفات فنوتیپی واقع بر کروموزوم‌های </strong><strong><span dir="LTR">4B</span></strong><strong> گندم از 10 نشانگر ریزماهواره استفاده شد. میانگین آلل‌های چند شکل، میزان محتوای اطلاعـات چنـدشـکلی (</strong><strong><span dir="LTR">PIC</span></strong><strong>) و شاخص قدرت (</strong><strong><span dir="LTR">RP</span></strong><strong>) به ترتیب 5/4، 29/0 و 58/1 بود. ژنوتیپ‌های مورد بررسی با توجه به مطابقت آللی با ژنوتیپ مرجع در کروموزوم‌ </strong><strong><span dir="LTR">4B</span></strong><strong> در 21 گروه هاپلوتایپی قرار گرفتند. به منظور بررسی وجود ارتباط بین صفات و نشانگرها، تجزیه واریانس در قالب طرح کاملاً تصادفی با تکرار نامساوی برای تک تک نشانگرها انجام شد. در مجموع از 12 صفت مورد بررسی، برای چهار صفت ارتباط معنی‌دار آماری مشاهده شد. با توجه به نتایج به‌دست آمده از نشانگرهای ریزماهواره واقع بر کروموزوم </strong><strong><span dir="LTR">4B</span></strong><strong>، صفات عرض دانه، تعداد دانه در سنبله و عرض برگ پرچم با نشانگر </strong><strong><em><span dir="LTR">Xgwm888-4B</span></em></strong><strong>، صفت تعداد سنبلچه در سنبله با نشانگر</strong> <strong><em><span dir="LTR">Xgwm891-4B</span></em></strong> <strong>و صفات عرض دانه و تعداد دانه در سنبله با نشانگر </strong><strong><em><span dir="LTR">Xgwm898-4B</span></em></strong><strong>، پیوستگی نشان دادند. برای سه صفت فنوتیپی به طور همزمان یک آلل اختصاصی در نشانگر&nbsp;</strong><strong><em><span dir="LTR">gwm888-4B</span></em></strong> <strong>معرفی گردید. چنانچه به‌نژادگر علاقمند به گزینش ژنوتیپ‌هایی باشد که به طور همزمان سه حالت مطلوب یعنی عرض دانه و تعداد دانه در سنبله بیشتر و همچنین افزایش شاخص سطح برگ از طریق عرض برگ پرچم را داشته باشد، می‌تواند از آلل اختصاصی شناسایی شده (199 جفت باز) نشانگر </strong><strong><em><span dir="LTR">Xgwm888-4B</span></em></strong> <strong>&nbsp;استفاده کند</strong><strong><span dir="LTR">.</span></strong></span><strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">The aim of this study was to determine the haplotype groups and their relationship with phenotypic traits in order to obtain the alleles associated with desirable agronomic characteristics in bread wheat. For this purpose, 34 local bread wheat genotypes belong to the Middle East region along with Chinese Spring variety (reference genotype) were cultivated in the form of augmented design and evaluated based on their 12 phenotypic traits. The results of descriptive statistics showed that awn length and day to flowering had the highest and lowest phenotypic coefficient of variation respectively. Ten microsatellite markers were used to investigate the haplotype variation of QTLs associated with phenotypic traits located on wheat chromosomes 4B. The mean of polymorphic alleles, polymorphic information content (PIC) and resolving power (RP) were 4.5, 0.29 and 1.58, respectively. The genotypes were classified into 21 haplotype groups according to the allelic comparison with the reference genotype on chromosome 4B. In order to investigate the relationship between traits and markers, analysis of variance was performed on the basis of completely randomized design with unequal numbers of replications for each marker. In general, of the 12 traits studied, there was a statistically significant relationship for four traits. According to the results of microsatellite markers on chromosome 4B, there was a linkage between grain width, number of grains per spike and flag leaf width with <em>Xgwm888-4B</em> marker, number of spikelets per spike with <em>Xgwm891-4B</em> marker, grain width and number of grains per spike with <em>Xgwm898-4B</em> marker. For the three phenotypic traits, a specific allele was simultaneously introduced to <em>Xgwm888-4B</em> marker. If the breeders is interested in genotype selection that simultaneously have three desirable characteristics such as more grain width and more number of grain per spike, as well as increase of leaf area index through flag leaf width, they can use an allele-specific (199 bp) of <em>Xgwm888-4B marker</em>.</div> صفات فنوتیپی, انتخاب به کمک نشانگر, آلل اختصاصی, گندم بومی Phenotypic Traits, Marker-assisted Selection, Specific allele, Local wheat 1 14 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-561-5&slc_lang=fa&sid=1 Adeleh Abri عادله ابری abri_adeleh@yahoo.com 100319475328460013459 100319475328460013459 No Gorgan University of Agricultural Sciences & Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Khalil Zaynali Nezhad خلیل زینلی نژاد khalil1381@yahoo.com 100319475328460013460 100319475328460013460 Yes Gorgan University of Agricultural Sciences & Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Mehran Alami مهران اعلمی mehranalami@gau.ac.ir 100319475328460013461 100319475328460013461 No Gorgan University of Agricultural Sciences & Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Saeed Bagherikia سعید باقری کیا s.bagherikia@gmail.com 100319475328460013462 100319475328460013462 No Crop and Horticultural Science Research Department, Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Gorgan, Iran بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.