fa بررسی عملکرد و ویژگی‌های زراعی- فیزیولوژیکی تعدادی از ژنوتیپ های امیدبخش گندم نان در شرایط کشت مستقیم اصلاح نباتات General كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌منظور ارزیابی تعدادی از ارقام و لاین‌های امید بخش گندم نان از نظر پتانسیل تولید در شرایط بدون شخم دو آزمایش مجزا در مزارع دیم زارعین مناطق سرد (شهرستان سنقر) و گرم (شهرستان سرپل‌ذهاب) استان کرمانشاه در سال زراعی<br> 97-1396 اجرا شد. در منطقه سرد 12 ژنوتیپ پاییزه و در منطقه گرم 32 ژنوتیپ بهاره از لحاظ عملکرد دانه و اجزاء آن، صفات مورفولوژیکی، دمای کانوپی، میزان کلروفیل </span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:8.0pt;">(</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SPAD</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:8.0pt;">)</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و شاخص نرمال ‌شده تفاوت پوشش گیاهی ارزیابی شدند. در منطقه سرد ژنوتیپ‌ها از نظر طول پدانکل خارجی، تعداد سنبله در متر مربع، تعداد دانه در سنبله و وزن هزاردانه، طول پدانکل و عملکرد دانه تفاوت معنی‌دار داشتند. عملکرد ژنوتیپ‌ها از 2849 تا 4274 کیلوگرم در هکتار به</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ترتیب در رقم سرداری و ژنوتیپ </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G10</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> متغیر بود و چهار ژنوتیپ شامل </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G2</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G4</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G10</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G12</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به‌صورت معنی‌داری از رقم شاهد (آذر2) عملکرد بیشتری داشتند. در منطقه گرم ژنوتیپ‌ها از نظر ارتفاع بوته، طول پدانکل خارجی، طول پدانکل، وزن هزاردانه، </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SPAD</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و روز تا گلدهی تفاوت معنی‌دار داشتند. عملکرد ژنوتیپ‌ها از 364 تا 1159 کیلوگرم در هکتار به</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ترتیب در ژنوتیپ</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">های</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G22</span></span></span></strong> <strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;و </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G8</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> متغیر بود و ژنوتیپ‌های </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G8</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G10</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ترتیب 89 و 61 درصد از رقم شاهد (آفتاب) عملکرد بیشتری داشتند. نتایج بررسی روابط بین صفات با استفاده از تجزیه همبستگی و تجزیه بای‌پلات ژنوتیپ &times; صفت حاکی از متفاوت بودن الگوی روابط صفات در دو اقلیم مذکور بود. همبستگی مثبت و معنی‌دار شاخص نرمال ‌شده تفاوت پوشش گیاهی با عملکرد دانه، تعداد دانه در سنبله و وزن هزاردانه</span></span></span></strong> <strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و همبستگی منفی و معنی‌دار آن با دمای کانوپی در اقلیم گرم سرپل‌ذهاب بیانگر اهمیت این شاخص در شناسائی ژنوتیپ‌های مناسب برای کشت در مناطق واجد تنش خشکی بود.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp; In order to evaluate the productivity potential of some bread wheat varieties and promising lines under no-till rainfed condition two different on-farm trials were conducted in cold (Sonqor) and warm (Sarpol-e Zahab) regions of Kermanshah province during 2017-18 cropping season. In the cold condition, 12 winter genotypes and in the warm condition 32 spring genotypes were evaluated for grain yield and its components, morphological traits, canopy temperature, relative chlorophyll content (SPAD) and normalized difference vegetation index&nbsp;(NDVI). In the cold condition, the genotypes were significantly different for peduncle extrusion length, number of grain per spike, number of spike per m² and thousand-kernel weight, peduncle length and gain yield. Grain yield of genotypes varied from 2849 (Sardari) to 4274 (G10) kgha^-1 and four genotypes (G2, G4, G10 and G12) had higher yield than check variety (p&nbsp;< 0.05). In the warm condition, the genotypes were different for SPAD, plant height, peduncle extrusion length, peduncle length, 1000-kernel weight and days to heading. Grain yield of genotypes varied from 364 (G22) to 1363 (G8) kgha^-1, and G8 and G10 were superior to the check variety (Aftab) by 89% and 61%, respectively. The profiles of trait associations were relatively different in cold and warm conditions. NDVI was positively correlated with grain yield, number of kernel per spike and 1000-kernel weight and negatively correlated with canopy temperature in the warm region. These results showing the importance of NDVI in identifying productive wheat genotypes for dryland conditions.</div> گندم نان, عملکرد دانه, شرایط دیم, تجزیه بای‌پلات ژنوتیپ × صفت Bread Wheat, Grain Yield, Rainfed Condition, Genotype-By-Trait Biplot Analysis 207 217 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-544-1&slc_lang=fa&sid=1 Reza Mohammadi رضا محمدی r.mohammadi@areeo.ac.ir 100319475328460012387 100319475328460012387 Yes Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران Mahdi Geravandi مهدی گراوندی m.geravandi@gmail.com 100319475328460012388 100319475328460012388 No Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران Reza Haghparast رضا حق پرست rezahaghparast@yahoo.com 100319475328460012389 100319475328460012389 No Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران Rahman Rajabi رحمان رجبی rajabi83@yahoo.com 100319475328460012390 100319475328460012390 No Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران Abdolvahab Abdulahi عبدالوهاب عبدالهی avabdulahi51@yahoo.com 100319475328460012391 100319475328460012391 No Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران Reza Malekhosseini رضا ملک‌حسینی malekhosiny2018@gmail.com 100319475328460012392 100319475328460012392 No Jihad-Agriculture of Kermanshah سازمان جهاد کشاورزی کرمانشاه Khodadad Yarkarami خداداد یارکرمی khodadadyarkarami45@gmail.com 100319475328460012393 100319475328460012393 No Jihad-Agriculture of Kermanshah سازمان جهاد کشاورزی کرمانشاه Behzad Shahsavari بهزاد شهسواری behzad.shahsavari@yahoo.com 100319475328460012394 100319475328460012394 No Jihad-Agriculture of Kermanshah سازمان جهاد کشاورزی کرمانشاه