fa بررسی اثر تنظیم کننده های رشد گیاهی بر ریزازدیادی و باززایی آویشن دنایی (Thymus daenensis Clake) بيوتكنولوژي گياهي بيوتكنولوژي گياهي پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<span style="font-size:11px;"> آویشن دنایی با نام علمی </span></span></span></strong><span style="font-size:11px;"><strong><em><span dir="LTR">Thymus daenensis</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> Clake</span></strong><strong> یکی از گیاهان دارویی مهمی می&shy; باشد که به تیره نعناییان (</strong><strong><em><span dir="LTR">Lamiaceae</span></em></strong><strong>) تعلق دارد. برگ و سرشاخه&shy; های گلدار این گیاه دارای تعدادی ترکیبات مهم مثل تیمول، کارواکرول، بتاپتین و پاراسیمین می&shy; باشد. تحقیق حاضر به منظور تعیین مناسب&shy;ترین غلظت تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی (اکسین &shy;ها و سایتوکینین&shy; ها) برای تولید گیاهچه &shy;های درون شیشه&shy; ای با استفاده از ریزنمونه‌ی جوانه&shy;ی انتهایی و هیپوکوتیل انجام گرفت. بذور گیاه آویشن دنایی بعد از ضد عفونی جهت جوانه&shy;زنی در محیط کشت </strong><strong><span dir="LTR">MS</span></strong><strong> کشت شدند. ریزنمونه&shy; ها در محیط کشت حاوی تنظیم&shy; کننده&shy; های رشد گیاهی </strong><strong><span dir="LTR">BAP</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">Kin</span></strong><strong> جهت بررسی ریزازدیادی کشت گردیدند. ریزنمونه&shy; ی هیپوکوتیل نیز در محیط کشت حاوی تنظیم&shy; کننده &shy;های رشد گیاهی </strong><strong><span dir="LTR">BAP</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">NAA</span></strong><strong> به صورت ترکیب هورمونی جهت القای کالوس و باززایی ساقه کشت شد. در آزمایشات بررسی ریزازدیادی، مقایسه میانگین داده&shy;ها نشان داد که بیشترین تعداد ساقه، تعداد برگ، تعداد جوانه و وزن تر در تیمار </strong><strong><span dir="LTR">Kin</span></strong><strong> با غلظت 5/2 میلی&shy; گرم در لیتر حاصل شد و در آزمایشات بررسی باززایی آویشن دنایی، بیشترین درصد باززایی و بیشترین تعداد نوساقه در محیط کشت </strong><strong><span dir="LTR">MS</span></strong><strong> حاوی 5/1 میلی &shy;گرم در لیتر </strong><strong><span dir="LTR">BAP</span></strong><strong> به همراه 6/0 میلی&shy; گرم در لیتر </strong><strong><span dir="LTR">NAA</span></strong><strong> در ریزنمونه&shy; ی هیپوکتیل مشاهده گردید. به‌طور کلی </strong><strong><span dir="LTR">Kin</span></strong><strong> بیشترین کارایی را در ریزازدیادی و ترکیب </strong><strong><span dir="LTR">BAP</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">NAA</span></strong><strong> بیشترین تاثیر را در باززایی آویشن داشتند.</strong></span><br> &nbsp;</div> Daenensis thyme (<em>Thymus daenensis</em> Celak) is one of the most important medicinal plants that belongs to the family of Labiatae. The leaves and flowering branches of this plant have a number of important compounds such as Thymol, Carvacrol, Btaptyn and Parasymyn. The present study was performed in order to determine the optimum of plant growth regulators (auxin and cytokinin) for production of <em>in vitro </em>plantlet using apical bud and hypocotyl explants. The seeds after sterilization were germinated on MS medium. The explants were cultured on the medium containing various concentrations of BAP and Kin for study of <em>in vitro</em> micropropagation. Hypocotyl explants were cultured on the medium containing various combinations of BAP and NAA for callus induction and shoot regeneration. In study of micropropagation, the mean comparison showed the highest number of shoot, leaf and bud obtained in MS medium containing 2.5 mg l^-1 Kin in the apical explants. In study of regeneration, the mean comparison showed the highest percentage of shoot regeneration and mean of shoot number were obtained on MS medium supplemented with 1.5 mg l^-1 BAP + 0.6 mg l^-1 NAA in hypocotyl explants. Overall, Kin was most effective plant growth regulator on micropropagation and comination of BAP and NAA had most effect on regeneration of Daenensis thyme<span dir="RTL">.</span><br> &nbsp; القای کالوس, باززایی شاخه, ریزنمونه, درون‌شیشه‌ای, محیط کشت Callus Induction, Explants, In Vitro, Medium, Shoot Regeneration 124 133 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-704-4&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Mohebodini مهدی محب الدینی mohebodini@uma.ac.ir 100319475328460013679 100319475328460013679 Yes University of Mohaghegh Ardabili گروه علوم باغبانی، دانشکده‌ی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Rana Mirzadeh Qassabeh رعنا میرزاده قصابه 100319475328460013680 100319475328460013680 No Professor University Mohaghegh Ardabili Mahdi behnamian مهدی بهنامیان m-behnamian@uma.ac.ir 100319475328460013681 100319475328460013681 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Esmaeil Chamani اسماعیل چمنی e.chamani@uma.ac.ir 100319475328460013682 100319475328460013682 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Roghayeh Fathi رقیه فتحی fathi.r@uma.ac.ir 100319475328460013683 100319475328460013683 No University of Mohaghegh Ardabili گروه علوم باغبانی، دانشکده‌ی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران