fa شناسایی نشانگرهای مولکولی پیوسته با مقاومت به بیماری پاخوره گندم نان (Gaeumannomyces graminis var. tritici) جدایه T-41 اصلاح نباتات مولكولي اصلاح نباتات مولكولي پژوهشي Research <span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp; &nbsp; بیماری پاخوره گندم یکی از مهم</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ترین بیماری</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">های گندم در مناطق مرطوب می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">باشد و موجب خسارت قابل توجه در این مناطق می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شود و هنوز رقم مقاومی نسبت به این بیماری شناسایی نشده است؛ لذا پژوهش در جهت شناسایی ژن</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">های مقاومت به این بیماری و تولید ارقام مقاوم و یا ارقام با حساسیت کمتر در گندم نان از اهمیت زیادی برخوردار است. </span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در این پژوهش، به &shy;منظور شناسایی نشانگرهای مرتبط با مقاومت به یک جدایه از قارچ عامل بیماری پاخوره (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">T-41</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، از جمعیت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">F₂</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> حاصل از تلاقی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> ژنوتیپ</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">های حساس (1546 و 164) و مقاوم (1528) و تجزیه تفرق توده</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ای استفاده شد. پس از کاشت جمعیت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">F₂</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و والدین در گلخانه و آلودگی مصنوعی گیاهان به قارچ عامل بیماری، فنوتیپ گیاهان با توجه به میزان آلودگی از طریق نمره</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">دهی تعیین گردید و پس از استخراج </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">DNA </span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;والدین و افراد </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">F₂</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، براساس نمره بیماری دو بالک از </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">DNA</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> افراد مقاوم و حساس تهیه گردید که همراه با </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">DNA</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> والدین توسط آغازگرهای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">RAPD</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SCoT</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">ISSR</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SSR</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> مورد تجزیه (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">PCR</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span> <span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">قرار گرفتند. </span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">از آغازگرهای مورد استفاده تنها یک آغازگر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">ISSR</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در والد و</span></span> <span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بالک مقاوم تولید باندی در محدوده 400 جفت باز نمود که در والد و بالک حساس وجود نداشت. سپس کلیه افراد بالک</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ها و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">F₂</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> برای این نشانگر تعیین ژنوتیپ گردیدند و تجزیه رگرسیون و تجزیه کای</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مربع ارتباط معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">دار بین نشانگر مذکور و نمره بیماری را نشان داد. رگرسیون نمره بیماری روی باند 400 (^*709/0-</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">b = </span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span> <span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بیانگر وجود این باند در نمره&shy; های پایین (افراد مقاوم) است. همچنین توزیع افراد </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">F₂</span></span></span> <span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در تلاقی 1528 &times; 1546 بر اساس نمره بیماری وجود رابطه اپیستازی</span></span> <span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(9: حساس، 6: نیمه&shy;حساس، 1: مقاوم) را تایید نمود که نشان داد احتمالا حساسیت به این بیماری توسط ژن</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">های غالب کنترل می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شود.</span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></span><br> <br> &nbsp; <p style="text-align: justify; margin: 0in 0in 0pt">&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;Take-all is one of the most important diseases of wheat in wet areas, causing significant damage in these areas, and there has not introduced any resistant varieties against this disease until now. Therefore, efforts to identify the resistance genes to this disease and developing resistant varieties or cultivars with lower susceptible in bread wheat have a great importance.In this research, in order to identify the markers related to resistance to a isolate of take-all (T-41), a population of F2 derived from crosses of susceptible genotypes (1546 and 164) with resistant genotype (1528) and bulk segregate analysis (BSA) where used. After planting the F2 population and parents in the greenhouse and artificial infection the plants with the fungus, the plant phenotype was determined according to the amount of contamination by scoring. After DNA extraction of parents and F2 population, two bulk of DNA was prepared from resistant and susceptible individuals based on disease scores. The bulks and parental DNAs where analyzed by RAPD, SCoT, ISSR and SSR primers and PCR reaction. Among the primers are used, only one ISSR primer produced a band of 400 bp in the resistant parent and bulk which was not found in the susceptible parent and bulk. Then, all individuals of bulks and F2 where genotyped for this marker and regression and chi-square analysis showed a significant relationship between this marker and the disease score. The regrsion of disease score on band 400bp (b = -0.709) indicates that this band is more abundant in low scores (resistant individuals). Also, the distribution of F2 individuals in one of the crosses confirmed the existence of the epistatic (9sensetive: 6 semi sensitive: 1resistance) relationship</p> تجزیه تفرق توده‎ای, چندشکلی, پاخوره گندم, اپیستازی, نشانگر Bulk Segregate Analysis (BSA), Polymorphism, Wheat Take-All, Epistatic, Marker 49 58 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-864-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Dashti حسین دشتی dashti@vru.ac.ir 100319475328460012279 100319475328460012279 Yes , Department of Genetics and Plant Production, Faculty of Agriculture, Vali-e-Asr University, Rafsanjan, Iran داشکده کشاورزی، گروه ژنتیک و تولید گیاهی دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان Khadijeh Mirrzamohammadali DarDori خدیجه میرزامحمدعلی دردری moohamadik@yahoo.com 100319475328460012280 100319475328460012280 No Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Vali-e-Asr University of Rafsanjan گروه ژنتیک و تولید گیاهی داشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان Khalil Malekzadeh خلیل ملک زاده kh.malekzadeh@vru.ac.ir 100319475328460012281 100319475328460012281 No Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Vali-e-Asr University of Rafsanjan گروه ژنتیک و تولید گیاهی داشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان roohollah Saberi Riseh روح اله صابری ریسه roohia2002@yahoo.com 100319475328460012282 100319475328460012282 No Department of Medical Plant, Faculty of Agriculture, Vali-e-Asr University, Rafsanjan, Iran گروه گیاه‎پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان Mozhgan Gholizadeh Vazvani مژگان قلی زاده وزوانی mozhgan.gholizadeh@vru.ac.ir 100319475328460012283 100319475328460012283 No Department of Plant Medicine, Faculty of Agriculture, Vali-e-Asr University of Rafsanjan بیماری‎شناسی گیاهی، گروه گیاه‎پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان