دوره 10، شماره 28 - ( زمستان97 1397 )                   جلد 10 شماره 28 صفحات 171-180 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج، ایران
چکیده:   (213 مشاهده)
ایجاد ارقام پرمحصول برای ایجاد تعادل بین افزایش تولید و نیاز غذایی مردم از اهمیت خاصی برخوردار است. به‌منظور تعیین وراثت‌ صفات مهم زراعی در کلزا، تجزیه لاین×تستر با تلاقی 10 لاین و 10 تستر (سه والد زمستانه و هفت والد بهاره) انجام شد. دورگ‌های نسل اول به ‌همراه 20 والد (120 ژنوتیپ) در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار در دو شرایط مختلف (تاریخ کاشت معمول و تأخیری) کشت شدند و صفات تعداد روز تا گلدهی، طول دوره گلدهی، ارتفاع گیاه، تعداد شاخه در بوته، وزن هزار دانه و عملکرد دانه بررسی شدند. نتایج نشان داد اختلاف بین ژنوتیپ‌ها برای همه صفات مورد مطالعه (تعداد روز تا گلدهی، طول دوره گلدهی، ارتفاع گیاه، تعداد شاخه در بوته، وزن هزار دانه و عملکرد دانه) در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود و محیط تأثیر متفاوتی بر ژنوتیپ‌ها داشت. مقادیر بالای وراثت‌پذیری عمومی (بین 65/73 درصد برای تعداد شاخه در بوته و 65/87 درصد برای عملکرد دانه) نشان داد میزان واریانس ژنتیکی نسبت به واریانس محیطی بیشتر است. برآورد کمتر از واحد برای نسبت میانگین مربعات ترکیب‌پذیری عمومی به میانگین مربعات ترکیب‌پذیری خصوصی صفات مورد بررسی و مقدار متوسط وراثت‌پذیری خصوصی (بین 29 درصد برای ارتفاع بوته و 70 درصد برای عملکرد دانه) نشان داد که عمل غیر افزایشی ژن‌ها در کنترل ژنتیکی آن‌ها نقش بیشتری دارد. تجزیه ترکیب‌پذیری خصوصی دورگ‌های مطلوب برای صفات مورد مطالعه را شناسایی کرد و برآورد هتروزیس نسبت به والد برتر نشان داد می‌توان از دورگ‌های معرفی شده در این پژوهش برای اصلاح و بهبود صفات زراعی استفاده کرد. دورگ‌های T9×L2، T3×L2، T3×L9 و T3×L5 در شرایط تاریخ کاشت معمول و T3×L5،T7×L6، T5×L10 و T7×L7 در شرایط کاشت تأخیری دارای بیشترین هتروزیس برای عملکرد دانه بودند و امکان استفاده از آن­ها در برنامه‌های اصلاحی با هدف افزایش عملکرد کلزا وجود دارد.
متن کامل [PDF 1274 kb]   (34 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اصلاح نباتات