دوره 10، شماره 25 - ( بهار 1397 1397 )                   جلد 10 شماره 25 صفحات 118-128 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


دانشگاه گیلان
چکیده:   (144 مشاهده)

با توجه به اهمیت تنش خشکی به­عنوان مهم­ترین عامل محدودکننده تولید برنج در دنیا، شناسایی ژنوتیپ­های متحمل به تنش خشکی می­تواند یک راهکار ارزشمند برای مقابله با کم آبی باشد. در پژوهش حاضر 53 ژنوتیپ برنج متشکل از 31 رقم هوازی و 22 رقم غرقابی بومی در دو محیط تنش کم آبی و  نرمال در منطقه سنگر رشت در ایران در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار کشت شدند. تعداد 18 صفت  مختلف  شامل صفات مورفولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد ارزیابی شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که برای تمامی صفات، اختلاف بین ژنوتیپ­ها در سطح احتمال یک درصد معنی­دار بود که نشان‌دهنده تنوع بالا و واکنش­های متفاوت ژنوتیپ­ها در دو محیط بود. تجزیه خوشه­ای ژنوتیپ­ها را در هر کدام از شرایط در سه گروه تقسیم­بندی کرد. در شرایط بدون تنش، گروه دوم با 21 ژنوتیپ که شامل 14 ژنوتیپ برنج هوازی و 7 رقم غرقابی بود، از لحاظ صفات عملکرد دانه، وزن کل خوشه­ها و خوشه ساقه اصلی، تعداد دانه کل و دانه بارور، میانگین بالاتر از سایر ژنوتیپ­ها داشتند. در شرایط تنش خشکی، مطلوب­ترین ژنوتیپ­ها در گروه دوم واقع شدند. در این گروه که شامل 19 ژنوتیپ هوازی و 4 رقم غرقابی بود از لحاظ صفات مرتبط با عملکرد ازجمله وزن کل خوشه­ها، وزن خوشه ساقه اصلی، عملکرد دانه، وزن خشک بوته، وزن هزاردانه، تعداد دانه کل و دانه بارور برتر از سایر گروه­ها ظاهر شدند. در مجموع 11 ژنوتیپ هوازی و 2 رقم غرقابی (درفک و گوهر) در هر دو شرایط  نرمال و تنش خشکی در گروه برتر از لحاظ عملکرد دانه و اجزای عملکرد واقع شدند.

واژه‌های کلیدی: برنج، تجزیه خوشه‌ای، تنش خشکی، صفات
متن کامل [PDF 576 kb]   (68 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اصلاح نباتات