دوره 10، شماره 26 - ( تابستان 1397 )                   جلد 10 شماره 26 صفحات 76-94 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
چکیده:   (169 مشاهده)

کمبود آب به‌عنوان یکی از عوامل محدودکننده غیرزیستی، اثرات نامطلوبی را بر رشد و عملکرد گیاهان زراعی دارد.  آزمایشی برای تعیین رابطه ابعاد دانه و خصوصیات فنولوژیک مؤثر در تحمل به تنش کم‌آبی  با عملکرد دانه اجرا شد. همچنین اثر تنش کم‌آبی بر صفات فوق در بین 46 لاین بومی گندم نان به همراه 4 رقم تجاری در شرایط آبیاری عادی و تنش کم‌آبی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. صفات فنولوژیک اندازه‌گیری شده شامل تعداد روز تا ظهور سنبله، تعداد روز تا گرده‌افشانی، تعداد روز تا رسیدگی و طول روز برای پُرشدن دانه و صفات دانه شامل عرض دانه، طول دانه، ضخامت دانه و نسبت طول به عرض دانه بود. نتایج تجزیه واریانس برای صفات مورد مطالعه در هر دو شرایط رطوبتی، اختلاف معنی‌داری را بین ژنوتیپ‌ها نشان داد. بیشترین میزان کاهش ناشی از تنش کم‌آبی (شاخص SI) به‌ترتیب در صفات عملکرد دانه (49/0)، وزن هزار دانه (29/0)، وزن سنبله (28/0)، وزن پدانکل (20/0)، دوره پُرشدن دانه (17/0) و عرض دانه (16/0) بود. در حالی که میانگین نسبت طول به عرض دانه در شرایط تنش کم‌آبی، افزایش یافت. نتایج تجزیه رگرسیون نشان داد که در شرایط آبیاری عادی صفات وزن سنبله، طول سنبله و ارتفاع بوته اثر معنی‌داری بر عملکرد دانه داشته و سهم قابل‌توجهی از تغییرات عملکرد دانه را تبیین کردند درحالی‌که در شرایط تنش کم‌آبی طول دوره پُرشدن دانه و عرض دانه دارای بیشترین سهم در توجیه تغییرات عملکرد دانه داشتند. با استفاده از تجزیه به عامل‌ها در شرایط تنش کم‌آبی، 15 صفت در چهار عامل قرار گرفتند در مجموع 4/75 درصد از تغییرات کل دادهها را تبیین کردند. نتایج این مطالعه نشان داد که صفات طول دوره پُرشدن دانه، عرض دانه، وزن پدانکل و وزن هزار دانه را می‌توان به‌عنوان معیارهای گزینشی برای بهبود عملکرد دانه در ژنوتیپ‌های گندم نان در شرایط تنش کم‌آبی معرفی کرد.
 

متن کامل [PDF 4892 kb]   (84 دریافت)