دوره 12، شماره 33 - ( بهار 1399 )                   جلد 12 شماره 33 صفحات 174-183 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


دانشگاه گنبدکاووس
چکیده:   (344 مشاهده)
     خشکی یکی از مهم­ترین عوامل محدود کننده رشد و تولید گیاهان زراعی در اکثر نقاط جهان و ایران شناخته می­شود و به‌عنوان یک تنش چند بعدی گیاهان را در سطوح مختلف تحت تأثیر قرار می­دهد. به‌منظور بررسی تحمل به خشکی 10 ژنوتیپ گندم دوروم، آزمایشی ‌در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در شرایط تنش و بدون تنش با 3 تکرار در مزرعه تحقیقاتی شهرستان کوهدشت انجام شد. نتایج تجزیه واریانس نشان‌دهنده واکنش متفاوت ژنوتیپ های مورد مطالعه برای عملکرد دانه و امکان انتخاب ژنوتیپ‌ها بر اساس هر کدام از صفات بود. مقایسه مقادیر عددی و رتبه هر ژنوتیپ بر اساس شاخص­های تحمل به خشکی نشان داد که براساس شاخص‌های تحمل به خشکی مبتنی بر عملکرد دانه ژنوتیپ‌های 1 (Omrab3)، 2 (Hana) و 3 (Aria(stork)) به‌عنوان ژنوتیپ‌های متحمل به خشکی و سایر ژنوتیپ­ ها به‌عنوان ژنوتیپ­ های حساس شناسایی گردیدند.نتایج ضرایب همبستگی بین شاخص­ ها نشان داد که شاخص­ های MP، GMP، HAM، STI، دارای همبستگی مثبت و معنی داری در سطح احتمال 1% با عملکرد دانه در شرایط تنش و بدون تنش بودند در ضمن بین شاخص ­های مذکور همبستگی مثبت و معنی­ داری نیز وجود داشت پس می­ توان این گونه بیان کرد که شاخص ­های مذکور، بهترین شاخص ­ها برای شناسایی ژنوتیپ ­های برتر می­ باشند. نتایج تجزیه به مؤلفه ­های اصلی نشان داد که، دو مؤلفه اول حدود 99 درصد از تغییرات داده­ ها را توجیه نمودند. بر اساس نمودار بای پلات به روش گابریل ژنوتیپ­ های مورد مطالعه در دو ناحیه پتانسیل عملکرد بالا و ناحیه پتانسیل عملکرد پایین قرار گرفتند به‌طوری‌که ژنوتیپ­ های 1 (Omrab3)، 2 (Hana) و 3 (Aria(stork)) با قرارگیری در مجاورت بردارهای تحمل به تنش خشکی به‌عنوانژنوتیپ ­های برتر شناسایی شدند. تجزیه خوشه ­ای بر اساس شاخص­ های برتر، ژنوتیپ­ های مورد مطالعه را در  سه گروه کلی تفکیک کرد که این نتایج با نتایج حاصل از ترسیم بای­پلات گابریل مطابقت کامل نشان داد.
واژه‌های کلیدی: گندم، بای پلات، تنش
متن کامل [PDF 1207 kb]   (79 دریافت)    
نوع مطالعه: كاربردي | موضوع مقاله: اصلاح نباتات، بیومتری
دریافت: 1398/8/25 | ویرایش نهایی: 1399/2/29 | پذیرش: 1398/11/8 | انتشار: 1399/2/29

فهرست منابع
1. Aghaee-Sarbarzeh M., R. Rajabi, R. Haghparast and R. Mohammadi. 2009. Evaluation of Proline Content, Cell Membrane Damage, and Drought Tolerance in Durum Wheat (Triticum turgidum var. durum) Genotypes under Controlled Conditions. Seed and Plant Production Journal, 25(3): 345-352. doi: 10.22092/sppj.2017.110382
2. Ali, M.B. and A.N. El-Sadek. 2016. Evaluation of drought tolerance indices for wheat (Triticum aestivum L.) under irrigated and rainfed conditions. Communications in Biometry and Crop Science, 11: 77-89.
3. Amini, M. 2010. Overview of Macaroni Production in the World and Iran. Semolina, 1: 48-1.
4. Bakhshaeshi Gheshlagh, M. and M. Shekarchi. 2016. Evaluation of bread wheat genotypes using drought tolerance indices. Journal of Crop Breeding, 7(16) :49-59URL: http://jcb.sanru.ac.ir/article-1-500-fa.html
5. Bihamta, M., M. Shirkavand, J. Hasanpour and A. Afzalifar. 2018. Evaluation of Durum Wheat Genotypes under Normal Irrigation and Drought Stress Conditions. Journal of Crop Breeding, 9(24): 119-136.URL: http://jcb.sanru.ac.ir/article-1-944-fa.html [DOI:10.29252/jcb.9.24.119]
6. Bouslama, M. and Schapaugh, W.T. 1984. Stress tolerance in soybean. I: Evaluation of three screening techniques for heat and drought tolerance. Crop Science, 24: 933-937. [DOI:10.2135/cropsci1984.0011183X002400050026x]
7. Farshadfar, E. and P. Elyasi. 2012. Screening quantitative indicators of drought tolerance in bread wheat (Triticum aestivum L.) landraces. European Journal of Experimental Biology, 2(3): 577-584.
8. Farshadfar, E., M.M. Pour Siahbidi and Pour A.R. Aboughadareh. 2012. Repeatability of drought tolerance indices in bread wheat genotypes. International Journal of Agriculture and Crop Science, 4(13): 891-903.
9. Fayaz, N. and A. Arzani. 2011. Moisture stress tolerance in reproductive growth stage in triticale (X Triticosecale Wittmack) cultivars under field conditions. Journal of Crop Breeding, 1(1): 1-12.
10. Fernandez, G.C.J. 1992. Effective selection criteria for assessing stress tolerance. In: Kuo. C.G. (Ed). Proceedings of the international symposium on adaptation of vegetables and other food crops in temperature and water stress, publication, Taina, Taiwan. 13-16 Aug. Chapter, 25: 257-270.
11. Fischer, R. and R. Maurer. 1987. Drought resistant in spring wheat cultivars. I: Grain yield response. Australian Journal of Agricultural Research, 29(5): 895-97. [DOI:10.1071/AR9780897]
12. for yield in stress and non-stress environment. Crop Science, 21(6): 43-46.
13. Gabriel, K.R. 1971. The biplot graphical display of matrices with applications to principal component analysis. Biometrika, 58(3): 453-467. [DOI:10.1093/biomet/58.3.453]
14. Gavuzzi, P., F. Rizza, M. Palumbo, R.G. Campaline, G.L. Ricciaroli and B. Borghi. 1997. Evalution of field and laboratory predictors of drought and heat tolerance in winter cereals. Canadian Journal of Plant Science, 77(4): 523-531. [DOI:10.4141/P96-130]
15. Golabadi, M. and A. Arzani. 2002. Evaluation of Grain Quality Traits, Glutenin Subunits and Their Relationship in Durum Wheat. JWSS, 6(3):189-203URL: http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-224-fa.html
16. Golabadi, M. and A. Arzani. 2003. Study of Genetic Variation and Factor Analysis of Agronomic Traits in Durum Wheat. JWSS, 7(1) :115-127URL: http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-388-fa.html
17. Haji Mohammad Ali Jahromi, M., M. Khodarahmi, A.R. Mohammadi, A. Mohammadi and R. Sadegh Gol Moghadam. 2010. Phenotypic flexibility analysis of promising durum wheat genotypes in dry and hot climates in southern Iran. Journal of Agronomy, 6(3): 61-70 (In Persian).
18. Kamrani, M., A. Farzi Shiri and M. Evaluation. 2017. of Drought Tolerance in Some Wheat Genotypes using Drought Tolerance Indices. Journal of Crop Breeding, 9(23) :9-17URL: http://jcb.sanru.ac.ir/article-1-869-fa.html [DOI:10.29252/jcb.9.23.9]
19. Kamrani, M., A. Mehraban, M. Shiri. 2018. Identification of Drought Tolerant Genotypes in Dryland Wheat using Drought Tolerance Indices. Journal of Crop Breeding, 10(28): 13-26 URL: http://jcb.sanru.ac.ir/article-1-891-fa.html [DOI:10.29252/jcb.10.28.13]
20. Kristin, A.S., R.R .Senra, F.I.. Perez, B.C. Enriquez, J.A.A. Gallegos, P. R. Vallego, N. Wassimi and J.D. Kelley. 1997. Improving common bean performance under drought stress. Crop Science, 37: 43-50. [DOI:10.2135/cropsci1997.0011183X003700010007x]
21. Moosavi, S.S., B. Yazdi Samadi, M.R. Naghavi, A.A. Zali, H. Dashti and A. Pourshahbazi. 2008. Introduction of new indices to identify relative drought tolerance and resistance in wheat genotypes. Desert, 12: 165-178.
22. Naghavi, M.R., M. Moghaddam, M. Torchi and M.R. Shakiba. 2016. Evaluation of spring wheat cultivars based on drought resistance indices. Journal of Crop Breeding. . Journal of Crop Breeding, 8(17): 207-192URL: http://jcb.sanru.ac.ir/article-1-611-fa.html
23. Naghdipoor, A., M. Khodarahmi, A. Porshahbazi and M. Ismailzade. 2011. Factor analysis for grain yield and other traits of durum wheat. Journal of Agronomy, 7(1): 89-96 (In Persian).
24. Nourmand Maid, F., M.A. Rostami, M.R. Confectioners. 2001. Investigation of Morphophysiological Traits of Bread Wheat and Their Relationship with Yield in Stress and Non-Drought Conditions. Iranian Agricultural Science, 32(4): 794-785.
25. Omid Bakhsh FARD, M., M. Naghavi, M. Mardi, M. Bihamta, M. Kazemi and S. Pirseyedi. 2009. A Study of Genetic Diversity in Durum Wheat (Triticum turgidum) using Microsatellite Markers. Iranian Journal of Field Crop Science, 40(2).
26. Ramirez-Vallejo, P. and J.D. Kelly. 1998. Traits related to drought resistance in common bean. Euphytica, 99(2): 127-136. [DOI:10.1023/A:1018353200015]
27. Rao, V.S. 2008. Mapping and validation of a major QTL for yellow pigment content on 7AL in durum wheat (Triticum turgidum L. ssp. durum) Mol Breeding 21: 485-496 [DOI:10.1007/s11032-007-9147-1]
28. Rosielle, A.A. and J. Hamblin. 1981. Theoretical Aspects of Selection for Yield in Stress and Non-stress Environments. Crop Sciences, 21: 943-946. [DOI:10.2135/cropsci1981.0011183X002100060033x]
29. Sadeghzadeh Ahari, D. 2007. Evaluation of Drought Tolerance of Promising Durum Wheat Genotypes. Journal of Crop Sciences, 8(1): 45-30.URL:http://agrobreedjournal.ir/article-1-302-fa.html
30. Sio-se Mardeh, A., A. Ahmadi, K. Poustini and V. Mohammadi. 2006. Evaluation of drought resistance indices under various environmental conditions. Field Crops Research, 98(2-3): 222-229. [DOI:10.1016/j.fcr.2006.02.001]